
Nestled in the Sahyadris, these 5 beautiful forts are perfect for a winter trekking expedition.(फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया)
पुणे जिल्ह्यातील लोणावळ्याजवळ असलेला ‘लोहगड किल्ला’ हा महाराष्ट्रातील लोकप्रिय ट्रेकिंग स्थळांपैकी एक आहे. सह्याद्रीच्या डोंगररांगांमध्ये वसलेल्या या किल्ल्यावरून आजूबाजूचा निसर्ग, हिरवीगार दरी आणि विस्तीर्ण पठाराचे सुंदर दृश्य पाहायला मिळते. किल्ल्यावरील चार प्रमुख दरवाजे आणि प्रसिद्ध विंचूकाटा ही येथील खास आकर्षणे आहेत. हिवाळ्यात थंड हवामान आणि स्वच्छ वातावरणामुळे येथे ट्रेकिंग करण्याचा अनुभव अधिक आनंददायी ठरतो.
अहिल्यानगर जिल्ह्यातील बारी गावाजवळ असलेले ‘कळसूबाई शिखर’ हे महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर म्हणून प्रसिद्ध आहे. समुद्रसपाटीपासून सुमारे १,६४६ मीटर उंच असलेल्या या शिखरावर पोहोचण्यासाठी अनेक ट्रेकर्स उत्सुक असतात. शिखरावर कळसूबाई देवीचे मंदिर असून, येथून सह्याद्रीच्या पर्वतरांगांचे विहंगम दृश्य पाहता येते. हिवाळ्यात सूर्योदयाच्या वेळी येथे ट्रेकिंग करण्याचा अनुभव विशेष सुंदर असतो. बारी गावातून सुरू होणाऱ्या या ट्रेकमध्ये खडकाळ वाटा आणि काही ठिकाणी लोखंडी शिड्या चढाव्या लागतात. त्यामुळे हा ट्रेक मध्यम ते आव्हानात्मक स्वरूपाचा आहे .
अहिल्यानगर जिल्ह्यातील सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये वसलेला ‘हरिश्चंद्रगड किल्ला’ हा निसर्गप्रेमी आणि अनुभवी ट्रेकर्ससाठी लोकप्रिय पर्याय आहे. प्राचीन मंदिर, गुहा, विस्तीर्ण पठार आणि प्रसिद्ध कोकणकडा ही या किल्ल्याची प्रमुख आकर्षणे आहेत. कोकणकड्यावरून दिसणारी खोल दरी आणि आजूबाजूच्या डोंगररांगांचे दृश्य पर्यटकांना आकर्षित करते. हिवाळ्यात स्वच्छ आकाश आणि थंड हवामानामुळे येथे ट्रेकिंग करण्याचा आनंद घेता येतो. मात्र, किल्ल्यावर जाण्यासाठी असलेल्या विविध मार्गांची कठीणपातळी वेगवेगळी असते .
पुणे जिल्ह्यातील वेल्हे परिसरात असलेला ‘राजगड किल्ला’हा महाराष्ट्राच्या इतिहासातील महत्त्वाचा किल्ला आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याच्या इतिहासात या किल्ल्याला विशेष स्थान आहे. किल्ल्याचा विस्तीर्ण परिसर, मजबूत तटबंदी आणि पद्मावती, सुवेळा व संजीवनी माची यांसारखी ठिकाणे इतिहासप्रेमींना आकर्षित करतात. हिवाळ्यात राजगडावर ट्रेकिंग करताना सह्याद्रीच्या डोंगररांगांचे सुंदर दृश्य अनुभवता येते..
अहिल्यानगर जिल्ह्यातील भंडारदरा परिसरात असलेला ‘रतनगड किल्ला’ हा निसर्गरम्य ट्रेकिंग स्थळांपैकी एक आहे. रतनवाडी गावातून या किल्ल्याकडे जाता येते. किल्ल्यावरील नैसर्गिक खडकातील नेढे हे येथील प्रमुख आकर्षण आहे. येथून सह्याद्रीच्या पर्वतरांगा आणि भंडारदरा परिसराचे सुंदर दृश्य पाहायला मिळते. हिवाळ्यात थंड वातावरणात डोंगरवाटा पार करत किल्ल्यावर पोहोचण्याचा अनुभव ट्रेकर्ससाठी खास असतो.
Ans: लोहगड किल्ला हा नवशिक्या ट्रेकर्ससाठी तुलनेने सोपा पर्याय मानला जातो. मात्र, ट्रेकला जाण्यापूर्वी हवामान, मार्गाची स्थिती आणि स्वतःची शारीरिक क्षमता लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Ans: ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी हा काळ अनेक सह्याद्री किल्ल्यांवर ट्रेकिंगसाठी अनुकूल असतो. ट्रेकला जाण्यापूर्वी हवामानाचा अंदाज आणि मार्गाची सद्यस्थिती तपासावी.
Ans: हरिश्चंद्रगडावरील कोकणकडा, केदारेश्वर गुहा, प्राचीन मंदिर आणि विस्तीर्ण पठार ही प्रमुख आकर्षणे आहेत. निसर्गप्रेमी आणि अनुभवी ट्रेकर्ससाठी हे लोकप्रिय ठिकाण आहे.