प्रेगन्सीदरम्यान का मळमळते, काय आहे नक्की ‘केमिकल लोचा’

गरोदरपणाच्या सुरुवातीच्या महिन्यांत मळमळ होणे ही एक सामान्य समस्या आहे. त्यामागील कारणं नक्की काय आहेत आणि कोणत्या गोष्टींमुळे आराम मिळू शकतो ते जाणून घ्या.

जेव्हा एखाद्या महिलेला कळते की ती आई होणार आहे, तेव्हा तो क्षण तिच्या आयुष्यातील सर्वात खास क्षण असतो. पण या आनंदासोबतच काही अस्वस्थ करणारी शारीरिक आव्हानंदेखील सुरू होतात, त्यापैकी सर्वात सामान्य आव्हान आणि त्रास म्हणजे मळमळ. सकाळी तोंडाला कडू चव येणे, पोटात सतत त्रास होणे, अन्न पाहून मळमळ होणे ही लक्षणे गर्भधारणेच्या पहिल्या तीन महिन्यांत बहुतेक महिलांना त्रासदायक ठरतात. कधीकधी ही लक्षणे दिवसभर टिकून राहतात. त्यामुळे प्रश्न पडतो की हा मळमळ करणारा ‘रासायनिक विकार’ काय आहे आणि त्याचे उपाय काय आहे?

यावर, स्त्रीरोगतज्ज्ञ डॉ. दीप्ती जैन यांनी सांगितले की हे अगदी सामान्य आहे, परंतु त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. गर्भधारणेच्या सुरुवातीच्या महिन्यांत सुमारे ७० टक्के महिलांना मळमळ किंवा उलट्या होण्याची समस्या असते. हे हार्मोनल बदलांमुळे होते, विशेषतः जेव्हा इस्ट्रोजेनसारखे हार्मोन्स वेगाने वाढतात तेव्हा सतत मळमळ होते. हे हार्मोन्स शरीराला गर्भधारणेसाठी तयार करतात, परंतु त्यांची अचानक वाढ पचनसंस्थेवर परिणाम करते, ज्यामुळे मळमळ होत राहते. याबाबत आपण अधिक माहिती घेऊया (फोटो सौजन्य – iStock)

गरोदर महिलांसाठी हळदीच्या दुधाचे ‘हे’ फायदा वाचाल तर चकित व्हाल

काय उपाय करावे 

• एकाच वेळी जड अन्न खाऊ नकाः भर पोटी खाल्ल्याने मळमळ वाढू शकते. दिवसातून ५ वेळा कमी प्रमाणात अन्न खा. सकाळी उठताच बिस्किटे सारखे हलके आणि कोरडे काहीतरी खा
• मसालेदार आणि तळलेले अन्न टाळाः तेल आणि मसाले असलेले अन्न पोटात आम्लता आणि गॅस वाढवू शकते. उकडलेले किंवा हलके अन्न खा, जसे की मूग डाळ, खिचडी किंवा सूप
• आले आणि लिंबू खाः मळमळ होण्यावर हे दोन घरगुती उपाय खूप प्रभावी आहेत. आल्याची चहा किंवा कोमट पाण्यात काही थेंब लिंबू घाला
• पुरेशी विश्रांती घ्या आणि झोपाः थकवादेखील मळमळ वाढवू शकतो. म्हणून, दिवसभरात ७ तासांची झोप आणि थोडी विश्रांती आवश्यक आहे.

मासिक पाळीदरम्यान शारीरिक संबंध ठेवल्यास महिला गरोदर राहू शकतात का? काय सांगतात तज्ज्ञ

डॉक्टरांना कधी भेटावे?

मळमळ तीव्र होऊन जर तुम्हाला खाणे-पिणेदेखील कठीण झाले किंवा शरीरात पाण्याची कमतरता असेल तर ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधा. ही हायपरमेसिस ग्रॅव्हिडेरम नावाची स्थिती असू शकते ज्यावर उपचार आवश्यक आहेत.

गरोदरपणात मळमळ होणे हा एक सामान्य पण अस्वस्थ अनुभव आहे. हे शरीरात होणाऱ्या हार्मोनल बदलांचा एक भाग आहे, जे योग्य आहार, विश्रांती आणि घरगुती उपायांनी बऱ्याच प्रमाणात नियंत्रित केले जाऊ शकते. घाबरून जाण्याऐवजी, खबरदारी घ्या आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याने सुरक्षित गर्भधारणेचा आनंद घ्या.

टीप –  हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.