फोटो सौजन्य - Social Media
अनेकदा आई-वडील याबाबत त्रस्त होतात की त्यांचं मूल त्यांचं ऐकत नाही, वारंवार सांगूनही नियम पाळत नाही किंवा वारंवार टोका-टाकी करूनही काही फरक पडत नाही. खरं तर अशा प्रकारचं वागणं हे बालपणाचा एक नैसर्गिक भाग असतं. पण त्याकडे दुर्लक्ष करणं योग्य नाही. अशा वेळी मुलाला रागाने ओरडण्यापेक्षा किंवा मारण्यापेक्षा त्याला संयम, प्रेम आणि योग्य मार्गदर्शनाने शिस्त लावणं अधिक परिणामकारक ठरतं.
मित्र बना, फक्त आई-वडील नाही
मुलाशी जवळीक साधा. त्याच्या छोट्या-छोट्या गोष्टी लक्षपूर्वक ऐका. यामुळे त्याला तुमच्यावर विश्वास वाटेल आणि तो तुमच्यासमोर मोकळेपणाने बोलेल.
नियम स्पष्ट करा
मुलांना काय योग्य आहे आणि काय अयोग्य हे तेव्हा कळतं जेव्हा तुम्ही त्यांना साध्या भाषेत समजावून सांगता. घरातले नियम अगदी सोपे ठेवा आणि त्यामागचं कारणही मुलाला समजवा.
सतत ओरडू नका
प्रत्येक चुकीवर मुलाला ओरडल्याने तो उलट हट्टी होतो. त्याऐवजी त्याच्या चुकांतून शिकवण्याचा प्रयत्न करा.
सकारात्मक भाषा वापरा
“हे करू नकोस” म्हणण्याऐवजी “हे असं केलंस तर चांगलं होईल” असं म्हटलं, तर मुलावर चांगला परिणाम होतो.
कौतुक करा
मुलाने एखादं चांगलं काम केलं तर त्याची स्तुती करा. कौतुकामुळे त्याचा आत्मविश्वास वाढतो आणि तो परत चांगल्या सवयी लावतो.
स्वतः उदाहरण बना
मुलं नेहमी पालकांचं अनुकरण करतात. म्हणून तुम्ही जसं वागाल, तसंच ते शिकतील.
वेळ द्या
मुलासोबत वेळ घालवणं खूप गरजेचं आहे. त्यामुळे त्याला भावनिक आधार मिळतो आणि घरचं बंधन अधिक घट्ट होतं.
स्क्रीन टाइम कमी ठेवा
मोबाईल, टीव्हीचा जास्त वापर मुलाला चिडचिडा बनवतो. त्यामुळे स्क्रीन टाइमवर नियंत्रण ठेवा.
धैर्य ठेवा, शिक्षा टाळा
मुलाला वारंवार शिक्षा करणं उपयोगाचं नाही. धीराने आणि प्रेमाने योग्य-अयोग्य समजावून सांगणं जास्त प्रभावी ठरतं.
भावनांना महत्त्व द्या
मुलांच्या भावना ओळखा आणि त्यांना योग्य पद्धतीने व्यक्त करायला शिकवा.
प्रत्येक मूल वेगळं असतं आणि त्याला समजावण्याची पद्धतही वेगळी असते. पण प्रेम, शिस्त आणि संयम यांच्या जोरावर तुम्ही त्याला केवळ ऐकणारं मूल नाही, तर एक जबाबदार आणि समजूतदार व्यक्ती बनवू शकता.
