Grey Divorce: ‘नाही आता शक्य नाही…’ अनेक वर्ष संसारानंतर घटस्फोट घेणंं का होतंय नॉर्मल? वेळेसह नातंही थकतं का?

'ग्रे डिव्होर्स' हा शब्द आता खूप सामान्य झाला आहे. जोडप्यांनी एका विशिष्ट वयानंतर त्यांचे दीर्घ संबंध संपुष्टात आणण्यास आणि घटस्फोट घेण्यास सुरुवात केली आहे. हा ट्रेंड का वाढत आहे?

बॉलिवूड अभिनेता आमिर खान सध्या त्याची प्रेयसी गौरीसोबत रिलेशनशिपमध्ये आहे पण 2021 मध्ये त्याने किरण रावकडून ग्रे डिव्हॉर्स घेतला. काही काळापूर्वी ए.आर. रहमानचा ग्रे डिव्हॉर्सही चर्चेत होता. त्याने त्याचे २९ वर्षांचे बायकोशी असणारे नातं संपवलं. ५० वर्षांच्या वयानंतर घटस्फोट घेतलेले अनेक सेलिब्रिटी आहेत. भारतासह जगभरात ग्रे डिव्हॉर्सची प्रकरणे झपाट्याने वाढत आहेत. केवळ सेलिब्रिटीच नाही तर सामान्य माणसांमध्येही हे प्रमाण वाढत असलेले दिसत आहे. पण ग्रे डिव्हॉर्स म्हणजे नेमके काय याबाबत आपण अधिक माहिती घेऊया (फोटो सौजन्य – Google Gemini AI) 

ग्रे डिव्हॉर्स म्हणजे काय

ग्रे डिव्हॉर्स हा शब्द पहिल्यांदा २००४ मध्ये अमेरिकेत वापरण्यात आला. याचा अर्थ ५० वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या दीर्घकालीन विवाहा संपुष्टात आणणे. त्याला ‘Middle Age Split’ किंवा ‘Late In Life Divorce’ असेही म्हणतात. हा वयाचा एक टप्पा असतो जेव्हा मुले मोठी होतात, त्यांचे करिअर सेटल होते, व्यक्ती आर्थिकदृष्ट्या मजबूत असते आणि निवृत्त होणार असते किंवा आधीच ती घेत असते.

नातं तोडणारा नाही तर जोडणारा ‘घटस्फोट’! काय आहे Sleep Divorce? जो जोडीदारांना आणतो जवळ

अशा घटना का वाढल्या आहेत

क्लीव्हलँड क्लिनिकमध्ये ग्रे डिव्हॉर्सवरील एक अहवाल प्रकाशित झाला होता. अभ्यासानुसार, १९९० नंतर, ६५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या लोकांमध्ये Grey Divorce चे प्रमाण तीन पटीने वाढले. मानसशास्त्रज्ञ चिवोना चाइल्ड्स यांच्या मते, २०१० नंतर यामध्ये सातत्याने वाढ झाली आहे. तरुण जोडप्यांमध्ये प्रेमात धोका देणे, घरगुती हिंसाचार आणि आर्थिक समस्यांमुळे घटस्फोट होतात. 

परंतु ग्रे घटस्फोटाचे कारण म्हणजे महिला आर्थिकदृष्ट्या अधिक सक्षम होतात. पूर्वी त्या आर्थिकदृष्ट्या त्यांच्या पतींवर अवलंबून होत्या. पण आता तसे नाही. त्याच वेळी, आता महिलांनी त्यांच्या मानसिक आरोग्यालाही महत्त्व देण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे या प्रकरणांमध्ये अधिक वाढ झालेली दिसून येत आहे. 

एकत्र राहूनही एकत्र नाही 

मानसोपचारतज्ज्ञ मुस्कान यादव यांच्या सांगण्यानुसार, एका विशिष्ट वयानंतर, जेव्हा मुलं मोठी होतात, अभ्यासासाठी किंवा कामासाठी घर सोडतात आणि दूर राहू लागतात, तेव्हा जोडप्याला एकमेकांसोबत जास्त वेळ घालवावा लागतो. मग त्यांना असे वाटते की त्यांचे परस्परसंबंध आणि त्यांच्यातील प्रेमच संपले आहेत. 

ते एकत्र राहतात पण मनापासून एकमेकांसोबत नसतात त्यांना एकमेकांबाबत कोणतेही प्रेम, आकर्षण, काळजी वाटत नसते. याला ‘एम्प्टी नेस्ट सिंड्रोम’ म्हणतात. बहुतेक जोडपी फक्त त्यांच्या मुलांसाठी एकत्र राहतात जेव्हा त्यांच्यात कोणताही संबंध नसतो. कदाचित त्यामुळेही याचे प्रमाण वाढत चालले आहे. 

विचारसरणी बदलली

एक काळ असा होता जेव्हा घटस्फोट हा शब्द खूप वाईट मानला जात असे. चुकूनही कोणीही त्याबद्दल बोलत नसे पण काळ बदलला आहे आणि लोकांचा विचारही बदलला आहे. सोशल मीडिया आणि इंटरनेटने लोकांना नवीन पर्याय दाखवले आहेत. ते आता असे मानतात की एक नवीन सुरुवात कधीही करता येते. आता काही वृद्ध लोक स्वाभिमान आणि मानसिक शांतीसाठी नातेसंबंध संपवणे योग्य मानतात. त्यांना त्यांचे उर्वरित आयुष्य त्यांच्या स्वतःच्या इच्छेनुसार आनंदाने घालवायचे आहे आणि त्यासाठीच घटस्फोटाचा निर्णय घेणे त्यांना योग्य वाटते. 

Relationship Tips: लग्नापूर्वी जोडीदारासह बोलून घ्या 4 गोष्टी, तरच टिकू शकतं नातं

कसे वाचवाल नातं 

घटस्फोट लहान वयात झाला असो किंवा विशिष्ट वय ओलांडल्यानंतर, तो नेहमीच त्रासदायक असतो. एखाद्यासोबत लग्न तोडणे सोपे नसते. ग्रे घटस्फोट टाळण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे जोडप्यांचे समुपदेशन. याद्वारे जोडप्यांना त्यांच्या नात्यात काय कमतरता आहे हे समजू लागते आणि ते ते सुधारण्याचा प्रयत्न करू शकतात. त्याच वेळी, प्रत्येक समस्या संभाषणाद्वारे सोडवता येते. कोणत्याही जोडप्यामध्ये संवादाचे अंतर असू नये. नातेसंबंध सुधारण्यासाठी, स्वतःला आणि तुमच्या जोडीदाराला वेळ द्या आणि एकमेकांशी मोकळेपणाने बोला.