कोकणातील राखणदार कोण? घुंगराची काठी टेकत येतो आणि सावध करतो…

कोकण म्हणजे जणू स्वर्गच! कोकणाहून हिरवे काय? येथे आंबा, काजू, फणस तसेच नारळीच्या बागा सगळीकडेच पाहायला मिळतात. आता दिवसा त्यांची राखण करण्यासाठी माणूस असतो, पण रात्रीचं काय?

येथील लोकांचे असे म्हणणे आहे की, रात्रीच्या वेळी या बागांचे रक्षण 'राखणदार' करतो. राखणदार म्हणजे रक्षणकर्ता होय. राखण करणे हे राखणदाराचे काम असते.

पण हा राखणदार एक शक्ती असते जी लोकांना काही धोका असल्यास परतण्याचा इशारा करते. कोकणातल्या अशा अनेक गोष्टी प्रसिद्ध आहेत जेव्हा रात्री अपरात्री कुणी बाहेर फिरत असेल तेव्हा तेथे धोका असल्यास राखणदार स्वतः येऊन इशारा करतो आणि आल्यावाटे परतण्यास सांगतो.

पण जर कुणी राखणदाराचे ऐकले नाही तर त्या व्यक्तीला शिक्षेस पात्र व्हावे लागते. तसेच चित्र विचित्र अदृश्य शक्तींचा सामना करावा लागतो.

घुंगराची काठी टेकत रात्री अपरात्री रानात वास करणारा 'राखणदार' तळ कोकणात आणि गोव्यात 'देवचार' या नावाने प्रसिद्ध आहे. कोकणात कोणतीही सुरुवात करताना राखणदाराचा मान द्यावा लागतो.