
स्मार्ट मीटरमुळे घरगुती ग्राहकांची 'चांदी'! (Photo Credit- X)
महाराष्ट्र विद्युत नियामक आयोगाने पुढील पाच वर्षांसाठी निश्चित केलेल्या वीजदरामध्ये घरगुती ग्राहकांना दिवसाच्या वीज वापरामध्ये प्रतियुनिट ८० पैसे ते १ रुपया सवलत जाहीर केली आहे. त्यानुसार घरगुती ग्राहकांना टीओडीप्रमाणे वीजदरात सवलत मिळण्याचा प्रत्यक्ष फायदा १ आहे. जुलैपासून सुरू झाला महावितरणकडून हे स्मार्ट टीओडी मीटर ग्राहकांकडे मोफत लावण्यात येत आहेत. या अंतर्गत छत्रपती संभाजीनगर परिमंडलात दोन लाख २० हजार ६६५ घरगुती ग्राहकांना जुलै २०२५ ते जानेवारी २०२६ या सात महिन्यांच्या वीजबिलात १ कोटी ९८ लाख ९२ हजार ७३४ रुपयांची टीओडी सवलत मिळाली आहे.
छत्रपती संभाजीनगर शहर मंडलातील ५७ हजार १९० ग्राहकांना ७९ लाख ३४ हजार १३८ रुपये, छत्रपती संभाजीनगर ग्रामीण मंडलातील १ लाख ११ हजार ४९८ ग्राहकांना ७९ लाख ८७ हजार ८३१ रुपये तर जालना मंडलातील ५२ हजार १७ग्राहकांना ३९ लाख ७० हजार ७६५ रुपये सवलत मिळाली आहे. ग्राहकांना अचूक व वेळेत वीजबिल देण्यास उपयुक्त ठरणारे अत्याधुनिक टीओडी वीजमीटर प्री-पेड नसून, पोस्टपेड आहेत. पूर्वीप्रमाणेच वीजवापरानंतरच ग्राहकांना वीजबिले मिळणार आहेत. टाईम ऑफ डे प्रणालीनुसार बीज वापराच्या कालावधीनुसार दर आकारणी केली जाते.
औद्योगिकनंतर घरगुती ग्राहकांना प्रथमच स्वस्त वीज दरासाठी टीओडीप्रमाणे आकारणी सुरू झाली आहे. महावितरणकडून २०२५ ते २०३० या पाच वर्षांसाठी घरगुती ग्राहकांसाठी टाईम ऑफ डे (टीओडी) नुसार स्वस्त वीजदराचा प्रस्ताव आयोगाकडे सादर करण्यात आला होता. त्यानुसार आयोगाने घरगुती ग्राहकांसाठी सकाळी ९ ते सायंकाळी ५ या वेळेत वापरलेल्या विजेसाठी प्रतियुनिट ८० पैसे ते १ रुपया सवलत मंजूर केली आहे. यात १ जुलै २०२५ ते मार्च २०२६ मध्ये ८० पैसे, २०२६-२७ मध्ये ८५ पैसे, २०२७-२८ व २०२८-२९ मध्ये ९० पैसे तर २०२९-३० मध्ये १ रुपये प्रतियुनिट सवलत मिळणार आहे. टीओडी मीटर घरगुती ग्राहकांकडे बसविणे आवश्यक असल्याचे महावितरणने म्हटले आहे.
हे मीटर मोफत बसवण्यात येत असून, ग्राहकांना कुठलाही आर्थिक भुर्दंड बसणार नसल्याचे महावितरणने स्पष्ट केले आहे. यात मानवी हस्तक्षेपाला अजिबात वाव नाही. टीओडी मीटर असल्याशिवाय घरगुती ग्राहकांना दिवसा वीजवापराची सवलत मिळू शकणार नाही. त्यामुळे ग्राहकांच्या दृष्टीने टीओडी मीटर आवश्यकच असल्याचे महावितरणने म्हटले आहे.
नव्या तंत्रज्ञानाच्या मीटरचे रीडिंग ऑटोमेटिक होत असल्याने अचूक बिले मिळून घरातील विजेचा वापर दर तासाला संबंधित ग्राहकांना मोबाईलवर पाहता येत आहे. त्याद्वारे ग्राहकांचे वीजवापरावरही थेट नियंत्रण राहत आहे. सकाळी ९ ते सायंकाळी ५ वाजेपर्यंत वीजग्राहक घरातील प्रामुख्याने वॉशिंग मशीन, ओव्हन, गिझर, एअर कंडिशनर व इतर उपकरणांचा मोठा वापर करतात. त्यात टीओडी मीटरमुळे ग्राहकांचा मोठा आर्थिक फायदा होत आहे.