बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
धाराशिवमध्ये पीक विमा योजनेला मोठा प्रतिसाद! ४ लाख ७९ हजार अर्ज, २,५०७ कोटींचे विमा संरक्षण
धाराशिव जिल्ह्यातील शेती प्रामुख्याने पावसावर अवलंबून आहे. पावसातील अनियमितता, अतिवृष्टी, पावसाचा खंड आणि दुष्काळ यांसारख्या नैसर्गिक संकटांचा थेट परिणाम शेती उत्पादनावर होतो. त्यामुळे पिकांचे संभाव्य नुकसान लक्षात घेऊन शेतकऱ्यांना आर्थिक संरक्षण मिळवून देण्यासाठी पीक विमा योजनेला महत्त्व प्राप्त झाले आहे. जिल्ह्यातील आठही तालुक्यांतील शेतकऱ्यांनी या योजनेत सहभाग नोंदविला आहे.
धाराशिवमध्ये 25 पेक्षा जास्त भाविकांना विषबाधा; उपवासाची भगर खाल्ल्याने अनेकांची प्रकृती बिघडली
तालुकानिहाय आकडेवारीनुसार, तुळजापूर तालुक्यात सर्वाधिक ८६ हजार ६७० अर्ज दाखल झाले असून, ९४ हजार ७४९.१० हेक्टर क्षेत्राला विमा संरक्षण मिळाले आहे. या तालुक्यात ५८८ कोटी ३४ लाख रुपयांची विमा संरक्षित रक्कम आहे. धाराशिव तालुक्यात ८६ हजार १३१ अर्जांद्वारे ८२ हजार ८६१.०६ हेक्टर क्षेत्राला संरक्षण मिळाले असून, संरक्षित रक्कम ५१६ कोटी १७ लाख रुपये आहे.
कळंब तालुक्यात ७६ हजार ८७२ अर्जांद्वारे ५६ हजार ४८४.९७ हेक्टर क्षेत्राला विमा संरक्षण मिळाले आहे. या तालुक्यात ३५२ कोटी ३० लाख रुपयांची संरक्षित रक्कम आहे. उमरगा तालुक्यात ६५ हजार ३८७ अर्ज दाखल झाले असून, ६० हजार ८३४.५५ हेक्टर क्षेत्राला संरक्षण मिळाले आहे. येथील संरक्षित रक्कम ३७२ कोटी ७६ लाख रुपये आहे.
भूम तालुक्यात ६२ हजार ३२३ अर्जांद्वारे ४० हजार ८८४.३९ हेक्टर क्षेत्राला विमा संरक्षण मिळाले असून, संरक्षित रक्कम २४९ कोटी ८० लाख रुपये आहे. वाशी तालुक्यात ४२ हजार ३६७ अर्जांद्वारे २६ हजार ५९२.७२ हेक्टर क्षेत्राला संरक्षण मिळाले असून, संरक्षित रक्कम १६४ कोटी ६२ लाख रुपये आहे.
लोहारा तालुक्यात ३१ हजार ५८१ अर्ज दाखल झाले असून, ३० हजार १८२.६९ हेक्टर क्षेत्राला विमा संरक्षण मिळाले आहे. येथील संरक्षित रक्कम १८५ कोटी ७६ लाख रुपये आहे. परंडा तालुक्यात २८ हजार ३५ अर्जांद्वारे १४ हजार ६४०.९८ हेक्टर क्षेत्राला संरक्षण मिळाले असून, संरक्षित रक्कम ७७ कोटी ६७ लाख रुपये आहे.
जिल्ह्यात सोयाबीन हे प्रमुख खरीप पीक असल्याने या पिकाच्या विमा संरक्षणाचा मोठा वाटा आहे. सोयाबीनसाठी शेतकऱ्यांचा ४८ कोटी ६४ लाख रुपये, राज्य शासनाचा ६० कोटी ८० लाख रुपये आणि केंद्र शासनाचा ६० कोटी ८० लाख रुपये असा एकूण १७० कोटी २४ लाख रुपयांचा विमा हप्ता नोंदविण्यात आला आहे.
इतर पिकांमध्ये उडीद, कापूस, मूग, मका, कांदा, बाजरी आणि तूर यांचा समावेश आहे. उडदासाठी १३ हजार ८२४, कापसासाठी २८८, मुगासाठी ४ हजार २५६, मक्यासाठी १ हजार ५२७, कांद्यासाठी ३ हजार ५४४ आणि बाजरीसाठी ४६ अर्ज दाखल झाले आहेत. तूर पिकासाठी २० हजार ९४४ अर्ज असून, ९ हजार ४७०.६६ हेक्टर क्षेत्राची नोंद आहे.
जिल्ह्यातील एकूण विमा हप्त्यापैकी शेतकऱ्यांचा हिस्सा ५० कोटी १९ लाख रुपये, राज्य शासनाचा हिस्सा ६१ कोटी १३ लाख रुपये आणि केंद्र शासनाचा हिस्सा ६१ कोटी १३ लाख रुपये आहे. या तिन्ही घटकांचा एकत्रित विमा हप्ता १७२ कोटी ४६ लाख रुपये असल्याची नोंद आहे.
शेतकरी बियाणे, खते, मशागत आणि मजुरीवर मोठ्या प्रमाणात खर्च करतात. मात्र, नैसर्गिक आपत्तींमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास त्यांच्या उत्पन्नावर परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत पीक विमा योजना आर्थिक जोखीम कमी करण्यासाठी उपयुक्त ठरते.
दरम्यान, विमा संरक्षणाची रक्कम आणि प्रत्यक्ष नुकसानभरपाई या वेगवेगळ्या बाबी आहेत. विमा संरक्षित रक्कम म्हणजे शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष वितरित झालेली नुकसानभरपाई नव्हे. प्रत्यक्ष भरपाई ही योजनेतील तरतुदी, पात्रता निकष आणि नुकसानाच्या मूल्यांकनानुसार निश्चित केली जाते. असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
Ans: धाराशिव जिल्ह्यात प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेअंतर्गत खरीप हंगामासाठी ४ लाख ७९ हजार अर्जांचा सहभाग नोंदवण्यात आला आहे.
Ans: जिल्ह्यातील ४ लाख ७ हजार हेक्टर क्षेत्राला पीक विमा संरक्षण मिळाले असून, त्यासाठी २,५०७ कोटी रुपयांची संरक्षित रक्कम आहे.
Ans: या योजनेत पात्र शेतकऱ्यांना अधिसूचित जोखमींमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास नियमानुसार विमा भरपाई मिळू शकते. भरपाईचे पात्रत्व आणि रक्कम पिकाचा प्रकार, नुकसानीचे स्वरूप, लागू नियम आणि संबंधित पडताळणीवर अवलंबून असते.
