‘ही’ आहे जगातील सर्वात छोटी नदी, तुम्हाला नाव माहीत आहे का? जाणून घ्या

आपला देश नद्यांचा देश आहे. येथे नद्यांना आईचा दर्जा प्राप्त झाला आहे. आपल्या देशात गंगा-यमुना आणि गोदावरी, नर्मदा यांसारख्या मोठ्या नद्या वाहतात.

देशाच्या विविध भागात लहान-लहान नद्याही आहेत, त्या तेथील जीवनासाठी खूप महत्त्वाच्या आहेत. तुम्हाला देशातील सर्वात लहान नदीचे नाव माहित आहे का?

आर्वरी ही देशातील सर्वात लहान नदी आहे. आर्वरी नदी 60 वर्षे कोरडी राहिली. 1986 मध्ये भानोटा-कोल्याळा गावातील लोकांनी कोरड्या नदीच्या मुखावर मातीचा बांध बांधला. येथील सर्वात मोठे धरण 244 मीटर लांब आणि 7 मीटर रुंद आहे. गावकऱ्यांनी 275 बंधारे बांधले, त्यानंतर पुन्हा नदीत पाणी वाहू लागले.

आर्वरी, देशातील सर्वात लहान नदी, राजस्थानमधील अलवर जिल्ह्यातील थंगाजी येथे साक्रा धरणाजवळ उगम पावते. नदीचे दोन उगम बिंदू आहेत, एक भैरुदेव सार्वजनिक वन्यजीव अभयारण्याजवळ आणि दुसरा अमका आणि जोधुला जवळ. हे दोन्ही प्रवाह पलसाणा डोंगरावर येऊन मिळतात आणि त्यानंतर आर्वरी नदी तयार होते.

अरवारी येथील संथल सागर धरणाच्या प्रवाहासोबत आरवारी नदी मिळते आणि सनवन नदी बनते. पुढे सनवन नदी देखील तिलदह आणि बाणगंगा यांना मिळून गंभीर नदी बनते. गंभीर नदीला उत्तांग नदी असेही म्हणतात. ही उत्तांग किंवा गंभीर नदी उत्तर प्रदेशातील मैनपुरी येथे यमुना नदीला मिळते आणि नंतर यमुना नदी प्रयागराज येथे गंगेला मिळते.

आर्वरी जिल्ह्याच्या नावावरून या नदीचे नाव देखील आर्वरी आहे. या नदीच्या खोऱ्याचे क्षेत्रफळ 492 चौरस किलोमीटर आहे. कापणी तंत्रज्ञानामुळे एकेकाळी मोसमी नदी असलेल्या आर्वरी नदीत आता कायम पाणी असते.