
फोटो सौजन्य- pinterest
आज सोमवार १७ ऑगस्ट रोजी नागपंचमी आणि श्रावण सोमवार एकाच दिवशी आले आहेत. महाराष्ट्रासह अनेक भागांमध्ये हा दिवस भगवान शिव आणि नागदेवतेच्या उपासनेसाठी विशेष मानला जातो. पंचांगानुसार १७ ऑगस्टला श्रावण शुक्ल पंचमी असून नागपंचमी साजरी केली जात आहे.
या दिवशी रवी योग देखील तयार होत असून, तो सकाळी ५:५१ ते सकाळी ८:०४ पर्यंत असणार आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या शुभ काळात भगवान शिवाची प्रार्थना आणि ध्यान केल्याने नकारात्मक प्रभाव आणि वाईट परिणाम दूर होण्यास मदत होते. शिवाय, हा शुभ योग दिवसभर प्रभावी राहील आणि त्याचा प्रभाव दुसऱ्या दिवशी, १८ ऑगस्ट रोजी पहाटे ३:२९ पर्यंत राहणार आहे, असे म्हटले जाते. यामुळेच हा श्रावण महिन्यातील सोमवार सामान्य सोमवारपेक्षाही अधिक विशेष मानला जातो.
श्रावण महिना भगवान शिवाला समर्पित मानला जातो, तर नागपंचमीला नागदेवतेची पूजा केली जाते. भगवान शिवाच्या गळ्यात नाग विराजमान असल्याने नागपंचमीच्या दिवशी शिवपूजेला विशेष धार्मिक महत्त्व प्राप्त होते. या दिवशी शिवलिंगावर जलाभिषेक करून भक्त भगवान शिवाची आराधना करतात.
शिवलिंगावर पाणी अर्पण करणे ही शिवपूजेतील प्रमुख परंपरा आहे. श्रद्धेनुसार जलाभिषेकामुळे मनाला शांती मिळते आणि भगवान शिवाची कृपा प्राप्त होते.
दुधाने शिवलिंगाचा अभिषेक करण्याचीही धार्मिक परंपरा आहे. दूध शुद्धता आणि सात्त्विकतेचे प्रतीक मानले जाते.
भगवान शिवाला बेलपत्र अत्यंत प्रिय असल्याची धार्मिक मान्यता आहे. तीन पानांचे बेलपत्र अर्पण करताना ते स्वच्छ आणि अखंड असावे, अशी प्रथा आहे.
श्रावणातील शिवपूजेमध्ये धोतऱ्याच्या फुलांना विशेष स्थान आहे. भगवान शिवाला धोतरा अर्पण करण्याची परंपरा अनेक ठिकाणी आढळते.
या दिवशी शिवलिंगावर अभिषेक करून ‘ॐ नमः शिवाय’ मंत्राचा जप करणे, बेलपत्र अर्पण करणे आणि मनोभावे प्रार्थना करणे शुभ मानले जाते. नागदेवतेची पूजा करताना श्रद्धा आणि अहिंसेचा भाव ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
नागपंचमीच्या दिवशी प्रत्यक्ष सापांना दूध पाजण्याऐवजी प्रतीकात्मक पूजा करणे अधिक योग्य आहे. वन्य सापांना हाताळणे किंवा त्यांच्या आरोग्यास हानी पोहोचेल अशी कृती टाळावी.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: श्रावण महिना भगवान शिवाला समर्पित आहे आणि नागपंचमीला नागदेवतेची पूजा केली जाते. भगवान शिवाच्या गळ्यात नाग विराजमान असल्याने या दोन्ही पर्वांचा योग धार्मिकदृष्ट्या विशेष मानला जातो
Ans: शिवलिंगावर जल किंवा गंगाजल, दूध, बेलपत्र आणि धोतऱ्याची फुले अर्पण करण्याची धार्मिक परंपरा आहे.
Ans: शिवभक्त ‘ॐ नमः शिवाय’ या पंचाक्षरी मंत्राचा जप करू शकतात. नागदेवतेचे स्मरण करून प्रार्थनाही केली जाते.