
ऐकावं ते नवलं पण असं एक मंदिर आहे जिथे चक्क देवदेवतांबरोबरच चक्क उंदरांची पूजा केली जाते. श्री करणी माता देवी एक मंदिर फार रहस्यमय असल्याचं म्हटलं जातं. हे मंदिर करणी माता यांना समर्पित असून, येथे देवीसोबत हजारो उंदरांची पूजा केली जाते. त्यामुळेच हे मंदिर जगभरात “उंदरांचे मंदिर” म्हणून प्रसिद्ध आहे. या मंदिराला सुमारे 600 वर्षांचा इतिहास आहे.
राजस्थानातील बीकानेरजवळील देशनोक येथे वसलेले करणी माता मंदिर हे भारतातील एक अत्यंत त्याच्या वेगळेपणामुळे ओळखलं जातं. हे मंदिर करणी माता यांना समर्पित असून, येथे देवीसोबत हजारो उंदरांची पूजा केली जाते. त्यामुळेच हे मंदिर जगभरात “उंदरांचे मंदिर” म्हणून प्रसिद्ध आहे.करणी माता या देवीला दुर्गा माता यांचा अवतार मानले जाते. स्थानिकांच्या श्रद्धेनुसार करणी माता आपल्या भक्तांचे रक्षण करतात आणि त्यांच्या इच्छा पूर्ण करतात. मंदिराचा इतिहास सुमारे 600 वर्षांपूर्वीचा असल्याचे मानले जाते. बीकानेरच्या राजघराण्याने या मंदिराच्या बांधकामात मोठा सहभाग घेतला होता.
या मंदिराची सर्वात खास गोष्ट म्हणजे येथे आढळणारे सुमारे 25,000 पेक्षा अधिक उंदीर, ज्यांना “काबा” असे म्हटले जाते. या उंदरांविषयी अशी मान्यता आहे की, मंदिरातील उंदिर म्हणजे करणी मातांच्या भक्तांचे पुनर्जन्म आहे. त्यामुळे येथे उंदरांना अत्यंत आदराने वागवले जातं. मंदिरात येणारे भाविक उंदरांना दूध, धान्य आणि प्रसाद अर्पण करतात.
मंदिरात फिरताना उंदरांवर पाय पडू नये याची विशेष काळजी घेतली जाते. जर चुकून एखादा उंदीर पायाखाली आला, तर त्याच्या प्रायश्चित्त म्हणून चांदीचा उंदीर अर्पण करण्याची प्रथा आहे. या ठिकाणी पांढरा उंदीर दिसणे अत्यंत शुभ मानले जाते आणि तो करणी मातांचा विशेष आशीर्वाद समजला जातो. मंदिर हजारो वर्ष जुनं असल्याने तेथील शिल्पकला अत्यंत विलोभनीय आहे. . संगमरवरी दगडांनी बांधलेले हे मंदिर, सुंदर नक्षीकाम आणि चांदीच्या दरवाज्यांनी सजलेले आहे. मंदिरात प्रवेश करताच भक्तांना एक वेगळाच आध्यात्मिक अनुभव येतो.दरवर्षी नवरात्री उत्सवाच्या काळात येथे मोठी जत्रा भरते. हजारो भाविक या वेळी मंदिरात दर्शनासाठी येतात. श्रद्धा, परंपरा आणि अनोख्या संस्कृतीचे सुंदर मिश्रण असलेले करणी माता मंदिर हे भारतातील एक अद्वितीय धार्मिक स्थळ आहे.