Hanuman Temple USA: अमेरिकेतील हनुमान मंदिरांचा इतिहास, वैशिष्ट्ये आणि धार्मिक महत्त्व

भगवान श्रीरामाचे परमभक्त, संकटमोचन आणि बल-भक्तीचे प्रतीक असलेले भगवान हनुमान यांची मंदिरे आज भारताबरोबरच जगभरातील अनेक देशांमध्ये उभारली गेली आहेत. विशेषतः अमेरिकेतील भारतीय समुदाय वाढल्यानंतर तेथे अनेक भव्य हनुमान मंदिरे स्थापन झाली.

• अमेरिकेतील हनुमान मंदिरांचा इतिहास, वैशिष्ट्ये आणि धार्मिक महत्त्व
• अमेरिकेतील पहिले प्रमुख हनुमान मंदिर कोणते
• काय आहेत मंदिरांची वैशिष्ट्ये

 

 

अमेरिकेत भारतीय समुदाय वाढू लागल्यानंतर तेथे अनेक हिंदू मंदिरे उभारण्यात आली. भगवान श्रीरामाचे परमभक्त, संकटमोचन आणि बल-भक्तीचे प्रतीक असलेल्या हनुमानजींची मंदिरे आज अमेरिकेतील अनेक राज्यांमध्ये भक्तांचे प्रमुख श्रद्धास्थान बनली आहेत. या मंदिरांमध्ये दर मंगळवार, शनिवार आणि हनुमान जयंतीला हजारो भाविक दर्शनासाठी येतात. ही मंदिरे केवळ उपासनेची स्थळे नसून भारतीय संस्कृती, भाषा, सण आणि धार्मिक परंपरा जपणारी सांस्कृतिक केंद्रे म्हणूनही कार्यरत आहेत.

अमेरिकेतील पहिले प्रमुख हनुमान मंदिर

अमेरिकेतील सर्वात प्रसिद्ध हनुमान मंदिरांपैकी एक म्हणजे न्यू जर्सीच्या जर्सी सिटी येथील श्री हनुमान मंदिर.
हे मंदिर २००८ साली दिवंगत मनुभाई पटेल आणि त्यांच्या कुटुंबाने भारतीय समाजासाठी स्थापन केले. अमेरिकेत राहणाऱ्या हिंदू समाजाला नियमित पूजा, सुंदरकांड, रामभक्ती आणि धार्मिक कार्यक्रमांसाठी एक स्थायी केंद्र मिळावे हा त्यामागील मुख्य उद्देश होता.

मंदिरात दर शनिवारी सुंदरकांड पठण, हनुमान चालीसा, महाप्रसाद तसेच रामनवमी, हनुमान जयंती आणि नवरात्रीसारखे उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरे केले जातात.

Samudrik Shastra: महिलांच्या पायांवरील या खुणा दर्शवतात धन, प्रतिष्ठा आणि यश

अमेरिकेतील भव्य हिंदू मंदिरांमध्ये हनुमानाची प्रतिष्ठा

२०२३ मध्ये अमेरिकेतील न्यू जर्सी राज्यातील रॉबिन्सव्हिल येथे जगातील सर्वात मोठ्या आधुनिक हिंदू मंदिरांपैकी एक BAPS स्वामीनारायण अक्षरधाम सर्वसामान्यांसाठी खुले करण्यात आले.

हे मंदिर BAPS (Bochasanwasi Akshar Purushottam Swaminarayan Sanstha) या संस्थेने उभारले आहे. मंदिर उभारण्यासाठी सुमारे १२ वर्षे लागली आणि हजारो स्वयंसेवक तसेच कारागिरांनी त्यासाठी योगदान दिले. मंदिर परिसरात भगवान हनुमान यांच्यासह अनेक हिंदू देवतांची मंदिरे आणि मूर्ती आहेत.

उत्तर अमेरिकेतील सर्वात उंच हनुमान मूर्ती

२०२४ मध्ये सुगरलँड (टेक्सास) येथील श्री अष्टलक्ष्मी मंदिरात सुमारे ९० फूट उंच भगवान हनुमानांची मूर्ती स्थापित करण्यात आली. ही उत्तर अमेरिकेतील सर्वात उंच हनुमान मूर्ती मानली जाते. या भव्य मूर्तीमुळे हे ठिकाण भारतीयांसह अमेरिकन पर्यटकांसाठीही आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे.

Shani Gochar: शनिच्या शुभ प्रभावामुळे पुढील 16 दिवस मकरसह या राशींच्या लोकांना मिळणार यश आणि लाभ

मंदिरांची वैशिष्ट्ये

पारंपरिक भारतीय नागर किंवा द्रविड स्थापत्यशैली. येथे दर मंगळवार आणि शनिवारी विशेष पूजा अर्चा होतात. सुंदरकांड आणि हनुमान चालीसाचे सामूहिक पठण केले जाते. त्याचबरोबर रामनवमी, हनुमान जयंती, दिवाळी आणि नवरात्रीचे भव्य आयोजन केले जाते. यावेळी भाविक मोठ्या संख्येने सहभागी होतात. तसेच मुलांसाठी संस्कृत, हिंदी, भारतीय संस्कृती आणि योगाचे वर्ग घेतले जातात.

भारतीय समुदायाला एकत्र आणणारे सांस्कृतिक केंद्र

अमेरिकेतील हनुमान मंदिरे भारतीय वंशाच्या नव्या पिढीला आपल्या संस्कृतीशी जोडून ठेवण्याचे महत्त्वाचे कार्य करतात. येथे धार्मिक कार्यक्रमांसोबतच संगीत, नृत्य, योग, गीता अध्ययन, संस्कृत शिक्षण आणि विविध सामाजिक उपक्रमही आयोजित केले जातात.

भगवान हनुमान हे शक्ती, सेवा, निष्ठा आणि भक्तीचे मूर्तिमंत प्रतीक आहेत. अमेरिकेतील हनुमान मंदिरे या मूल्यांचा प्रसार करत भारतीय संस्कृतीचा दीप परदेशातही तेवत ठेवत आहेत. २००८ मध्ये मनुभाई पटेल यांनी स्थापन केलेले जर्सी सिटीतील श्री हनुमान मंदिर असो किंवा २०२३ मध्ये पूर्ण झालेले न्यू जर्सीचे भव्य अक्षरधाम, ही सर्व मंदिरे जगभरातील हिंदू समाजाला श्रद्धा आणि संस्कृतीच्या एका समान धाग्यात जोडण्याचे कार्य करत आहेत.

(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)