
फोटो सौजन्य- pinterest
वाघेश्वरी देवी ही हिंदू धर्मातील आदिशक्तीचं तेजस्वी स्वरुप मानलं जातं. महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी वाघेश्वरी देवीचं मंदिर आहे. विशेषतः मुंबईतील गोरेगाव पूर्व येथे असलेलं वाघेश्वरी मंदिर हे अत्यंत प्रसिद्ध असून येथे देवीला भगवती किंवा पार्वतीचं रुप मानलं जातं. काही परंपरामध्ये तिला सरस्वतीच्या भागदेवी रुपाशी जोडलं गेलं आहे. वाघेश्वरी हा शब्द वाघ आणि ईश्वरी या शब्दांपासून तयार झालेला आहे. वाघ शौर्य, सामर्थ्य आणि निर्भयतेचं प्रतीक दर्शवतो तर ईश्वरी म्हणजेच देवी किंवा सर्वोच्च शक्ती म्हणूनच वाघेश्वरी म्हणजे वाघासारखी पराक्रमी, निर्भय आणि भक्ताचं रक्षण करणारी आदिशक्ती होय.
वाघेश्वरी देवीची मूर्ती अनेक ठिकाणी सिंह किंवा वाघाशी संबंधित शक्तीचं प्रतीक म्हणून पुजली जाते. तिच्या हातात त्रिशूळ, तलवार, कमळ आणि इतर अयोध्ये दाखवली जातात. ही दृष्ट शक्तीचा नाश करून धर्माचं रक्षण करणारी देवी मानली जाते. वाघेश्वरी देवीचं एक अधिकृत पौराणिक कथा उपलब्ध नाही. महाराष्ट्रातील अनेक भागात तिच्या विषयी वेगवेगळ्या लोककथा सांगितल्या जातात. त्यापैकी सर्वाधिक प्रचलित आख्यायिका पुढीलप्रमाणे.
फार पूर्वी एका दाट अरण्यात एक बलाढ्य राक्षस राहत होता. त्याच्या अत्याचारामुळे ऋषीमुनी, गावकरी आणि वनातील प्राणी भयभीत झाले होते. यज्ञ, तपश्चर्या आणि धर्मकांडांत तो सतत विघ्न आणत असे. सर्व देवतांनी आदिशक्तीची प्रार्थना केली. भक्तांच्या हाकेला प्रतिसाद देत जगदंबेने उग्र आणि तेजस्वी रुप धारण केलं. तिच्या डोळ्यात अग्नी सारखं तेज होतं आणि ती वाघाच्या सामर्थ्याचं प्रतीक असल्या दिव्य शक्तीने प्रकट झाली. देवीने राक्षसाला धर्ममार्ग स्वीकारण्याची संधी दिली पण त्याने युद्धाचा मार्ग निवडला. अनेक दिवस गर्भयुद्ध झालं आणि अखेरीस देवीने त्रिशूराच्या प्राहाने राक्षसाचा वध केला आणि परिसराला भयमुक्त केलं. त्या दिवसापासून लोकांनी त्या शक्तीरुप देवीला वाघेश्वरी या नावाने पूजलं.
तर दुसरी आख्यायिका अशी सांगितली जाते की एका गुऱ्हाख्याला रोज एक वाघ विशिष्ट ठिकाणी शांत बसलेला दिसत असे. एकेदिवशी त्या ठिकाणी जमिनीतून देवीची ओटी प्रकट झाली आणि गावकऱ्यांनी तिथे तिचं मंदिर बांधलं आणि देवीचं नाव पडलं वाघेश्वरी.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)