पितृपक्ष कधीपासून सुरू होतो? श्राद्धासंबंधी या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात घ्या

शुक्ल पक्षातील तिथी संपल्यानंतर अनंत चतुर्दशीला बाप्पाचे विसर्जन होते. त्यानंतर कृष्ण पक्षातील तिथीपासून पितृपक्षाची सुरुवात होते. पितृपक्षाचा काळ पूर्वजांसाठी मानण्यात आला आहे. या काळात पूर्वजांना श्रद्धांजली दिली जाते. श्राद्ध किंवा तर्पण म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या काळाला मृत्यू संस्कारामुळे पितृपक्ष अशुभ मानण्यात आला आहे. यंदा पितृपक्षाचा पंधरवडा कधीपासून सुरु होतोय? जाणून घेऊया.

या वर्षी बुधवार, 18 सप्टेंबरपासून पितृपक्ष सुरू होत आहे. यावेळी तारखांबाबत कोणतीही अडचण येणार नाही. सर्व तारखा सलग आहेत. पितृ विसर्जन 15 व्या दिवशी म्हणजे बुधवार, 2 ऑक्टोबर रोजी अमावस्या आणि अज्ञात तिथीला श्राद्ध अर्पण करून समाप्त होईल. ज्योतिषी पंडित नरोत्तम द्विवेदी यांच्या मते, पितृ पक्षात पितरांना नैवेद्य अर्पण केल्याने पितृदोष दूर होतो.

हिंदू धर्मात पितृपक्षात देह सोडणाऱ्या पितरांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी तर्पण अर्पण करण्याची परंपरा आहे, याला श्राद्ध म्हणतात. बुधवार, 18 सप्टेंबरपासून सुरू होणाऱ्या पितृ पक्षाचे हिंदू धर्मात विशेष महत्त्व आहे. पहिल्या दिवशी पितृपक्ष प्रतिपदा तिथी (प्रथम) श्राद्ध केले जाईल.

ऋषींच्या मते, पितृ पक्षातील श्राद्धासाठी तिथी, वार (दिवस) हा मध्यग्रहाच्या काळावर अवलंबून असतो. यावेळी तारखांबाबत कोणतीही अडचण नाही. सर्व तारखा अनुक्रमिक आहेत आणि पितृ विसर्जन 15 व्या दिवशी म्हणजे बुधवार, 2 ऑक्टोबर रोजी अमावस्या आणि अज्ञात तारखेच्या श्राद्धाने समाप्त होईल.

हेदेखील वाचा- Anant Chaturdashi 2024: भगवान अनंताचा झाला घनगोर अपमान ऋषि कौंडिन्यने केला त्रासाचा सामना, काय आहे ही पौराणिक कथा

श्राद्ध म्हणजे भक्तिभावाने केलेले काम. असे मानले जाते की, मृत्यूनंतरचा देव यमराज या काळात आत्म्याला मुक्त करतो, जेणेकरून तो आपल्या कुटुंबातील सदस्यांकडे जाऊन प्रसाद घेऊ शकेल. पितृपक्षात पूर्वजांचे स्मरण केले जाते. पुराणातही याच्या महत्त्वाचे वर्णन आढळते.

ज्योतिषी पंडित नरोत्तम द्विवेदी यांच्या मते, पितृ पक्षात पितरांना नैवेद्य अर्पण केल्याने पितृदोष दूर होतो. जन्मपत्रिकेतील पितृ दोषामुळे व्यक्तीला अनेक समस्यांना सामोरे जावे लागते. ज्या लोकांच्या कुंडलीत हा दोष असतो त्यांना प्रत्येक कामात अडथळे येतात. आदराचाही अभाव आहे. जमा झालेले भांडवल नष्ट होऊन रोग वगैरे पसरतात.

हेदेखील वाचा- विश्वकर्मा पूजेच्या दिवशी करा हा छोटासा उपाय, तुम्हाला आर्थिक फायदा होण्याची शक्यता

श्राद्धाचे महत्त्व काय

पितृपक्षात श्राद्ध आणि तर्पण केल्याने पितरांचा आशीर्वाद प्राप्त होतो. यामुळे जीवनातील समस्यांपासून सुटका मिळते. असे मानले जाते की जर श्राद्ध केले नाही तर आत्म्याला पूर्ण मोक्ष प्राप्त होत नाही. या स्थितीत आत्मा भटकत राहतो.

पितृपक्षात पितरांची पूजा आणि स्मरण केल्याने पितर प्रसन्न होतात आणि त्यांच्या आत्म्याला शांती मिळते. यामध्ये नियम आणि शिस्त पाळल्यास त्याचा पुरेपूर फायदा होतो.

श्राद्ध कर्म करण्याची योग्य वेळ कोणती?

शास्त्रानुसार सकाळ-संध्याकाळ देवतांची पूजा केली जाते. दुपारी १२ वाजता पितरांचे श्राद्ध केले जाते. सूर्याला अग्नीचे उगमस्थानही मानले गेले आहे. यज्ञ देवतांना अन्न देण्यासाठी केले जातात.

श्राद्ध करण्यासाठी रोहिणी मुहूर्त चांगला मानला जातो. यावेळी केवळ कावळे, मुंग्या, गाय, देव आणि कुत्र्यांना अर्पण करावे आणि ब्राह्मणांना अन्न अर्पण करावे असे सांगितले जाते.