स्वच्छ शहराचा मुखवटा पडला गळून; इंदूरच्या दुषित पाणी प्रकरणाने वास्तव आले जगासमोर

इंदूरमध्ये दुषित पाण्याच्या प्रकरणामध्ये तब्बल 15 जणांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला आहे. यामुळे सर्वात स्वच्छ मानल्या जाणाऱ्या इंदूर शहराचे वास्तव समोर आले आहे.

गेल्या दशकापासून इंदूरने भारतातील सर्वात स्वच्छ शहराचा किताब पटकावला आहे. मात्र, इंदूरच्या भागीरथपुरा भागात गळती झालेल्या पाण्याच्या पाईपलाईनमुळे झालेल्या अलीकडील मृत्यूंनी केवळ देशालाच नव्हे तर संपूर्ण जगाला धक्कादायक वास्तव दाखवून दिले. इंदूरमध्ये दूषित पाण्यामुळे मृत्यू आलेल्या मृतांचा आकडा १५ वर पोहोचला आहे आणि आजारी लोकांची संख्या १,४०० च्या पुढे गेली आहे. ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत प्रचलित असलेल्या दूषित पाण्याबद्दलच्या अटकळांना आणि नकाराला अखेर १ जानेवारी २०२६ रोजी महात्मा गांधी मेडिकल कॉलेजच्या प्रयोगशाळेच्या अहवालात पुष्टी मिळाली की या परिसरातील पिण्याच्या पाण्यात प्राणघातक जीवाणूंचे दूषितीकरण सांडपाण्याच्या पाण्याच्या गळतीमुळे झाले आहे.

एक दिवस आधी, भाजप नेते कैलाश विजयवर्गीय यांनी या प्रकरणाबद्दल एका पत्रकाराला प्रश्न विचारला असता त्यांना धमकावण्याचा प्रयत्न केला होता, ज्यामुळे असे दिसून आले होते की मीडिया जाणूनबुजून शहराची बदनामी करत आहे. आतापर्यंतच्या तपासात असेही पुष्टी झाली आहे की आतापर्यंत मृत्युमुखी पडलेल्या सर्व १५ लोकांचा मृत्यू नळांमध्ये येणाऱ्या विषारी पाण्यामुळे झाला आहे.

पिण्याच्या पाण्यात विषारी जीवाणूंची भेसळ

मेडिकल कॉलेजचे सीएमएचओ डॉ. माधव हसानी यांनी पत्रकारांना नमुना चाचणी अहवाल सादर करताना सांगितले की, परिसरातील लोकांनी जे पाणी प्यायले आहे त्यात विषारी जीवाणूंची भेसळ आहे हे स्पष्टपणे सिद्ध झाले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, पाण्याच्या पाईपलाईनमध्ये आढळणारे सांडपाणी, शौचालयात वाहणारे मलमूत्र, बाथरूम आणि स्वयंपाकघरातील साबण आणि पावडरचे पाणी, फरशी साफ करणारे रसायने देखील या सांडपाण्याच्या पाण्यात वाहतात आणि हे पिण्याच्या पाण्याच्या पाईपलाईनमध्ये मिसळले आहे.

हे देखील वाचा : जर ट्रम्प करू शकतात, तर पंतप्रधान मोदी का नाही? असदुद्दीन ओवैसी असं का म्हणाले?

जर या पाण्यात व्यावसायिक रासायनिक कचरा असेल तर हे पाणी इतके धोकादायक कसे झाले आहे? गेल्या एक वर्षापासून भागीरथपुराचे लोक घाणेरड्या पाण्याबद्दल तक्रार करत होते. तरीही प्रशासनाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी त्यांची तक्रार ऐकली नाही. महापालिका आयुक्त दिलीप यादव यांनी घाणेरड्या पाण्याच्या तक्रारींकडे दुर्लक्ष केले आणि पाईपलाईनच्या निविदा प्रक्रियेवर लक्ष ठेवले नाही. अतिरिक्त आयुक्त रोहित सिसोनिया यांच्यावरही आरोप केले जात आहेत. कारण ऑगस्टमध्ये निविदा काढण्यात आल्या होत्या, ज्या त्यांनी रोखून धरल्या होत्या, परंतु त्यांनी तक्रारी ऐकल्या नाहीत. स्थानिक लोक गेल्या चार महिन्यांपासून नगरपालिका नगरसेवक कमल वाघेला यांच्याकडे तक्रार करत होते. परंतु त्यांनी या संदर्भात कोणतीही त्वरित कारवाई केली नाही.

इंदूरची प्रतिष्ठा झाली कलंकित 

इंदूरचे महापौर पुष्यमित्र भार्गव यांच्यावरही हाच आरोप केला जात आहे, कारण नगरसेवकांचा दावा आहे की त्यांनी त्यांच्याकडे अनेक वेळा तक्रार केली होती, परंतु त्यांनी त्याकडे दुर्लक्ष केले. शेवटी, या निष्काळजीपणाचे मुख्य दोषी बबलू शर्मा आहेत, जे स्थानिक पाणी पुरवठ्याचे प्रभारी आहेत आणि दूषित पाणी पुरवठ्याबद्दल वारंवार तक्रारी करूनही त्यांनी कोणतीही कारवाई केली नाही. या दुर्घटनेत, अव्यन नावाच्या ५ महिन्यांच्या मुलाचा मृत्यू फक्त ५ मिलीग्राम दूषित पाणी त्याने प्यायलेल्या दुधात मिसळल्यामुळे झाला. ही भयानक दुर्घटना नैसर्गिक आपत्ती नसून प्रशासकीय निष्काळजीपणा, स्वतःहून ब्रँडिंग करणे आणि वास्तविकतेपासून दूर असलेल्या यंत्रणेचा परिणाम असल्याने इंदूरची प्रतिष्ठा कलंकित झाली आहे.

हे देखील वाचा : ओडिसामध्ये परवानगीशिवाय सुरु होती दगड खाण; भीषण स्फोट झाल्याने कामगार जमिनीखाली..

राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाने घेतली दखल

प्रशासकीय निष्काळजीपणामुळे, भागीरथपुरा परिसरात सांडपाणी पिण्याच्या पाण्यात मिसळले आहे. नगर प्रशासन मंत्री कैलाश विजयवर्गीय यांनी स्वतः पत्रकारांना ही वस्तुस्थिती मान्य केली आणि परिसरात एका पोलिस चौकीजवळ गळतीची जागा असल्याची चिंता व्यक्त केली. राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाने माध्यमांमधील वृत्तांच्या आधारे या प्रकरणाची स्वतःहून दखल घेतली आहे आणि मध्य प्रदेश सरकारच्या मुख्य सचिवांना नोटीस बजावली आहे आणि दोन आठवड्यांच्या आत सविस्तर अहवाल मागितला आहे.

लेख – नरेंद्र शर्मा 

याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे