Marathi News
X
  • देश
  • महाराष्ट्र
  • निवडणूक
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • व्यापार
  • लाइफ स्टाइल
  • व्हायरल
  • नवराष्ट्र विशेष
  • करिअर
  • फोटो
  • व्हिडिओ गॅलरी
  • वेबस्टोरीज़
  • ऑटोमोबाइल
  • विज्ञान तंत्रज्ञान
  • रवि, 22 नोव्हेंबर 2026 ई-पेपर
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • महाराष्ट्र
  • राजकारण
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • लाइफ स्टाइल
  • क्रीडा
  • क्राईम
  • अन्य
    • विदेश
    • नवराष्ट्र विशेष
    • मनोरंजन
    • अन्य
      • व्यापार
      • टेक
      • वेब स्टोरीज
      • व्हायरल
      • करिअर
      • धर्म
      • ऑटोमोबाइल
      • फोटो
      • व्हिडिओ
      • सिनेमा
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • राजकारण
  • महाराष्ट्र
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • लाइफ स्टाइल
  • धर्म
  • व्हायरल
  • व्हिडिओ
  • वेब स्टोरीज़
  • फोटो
In Trends:
  • Maharastra Politics |
  • India Vs New Zealand |
  • Under 19 Asia Cup |
  • bigg boss 20
Follow Us
  • वेब स्टोरीज
  • फोटो
  • ई-पेपर
  • विडियो
  • फटाफट खबरें

Right To Know: लोकशाही बळकट करणारा आणि नागरिकांना सक्षम बनवणारा आंतरराष्ट्रीय दिवस; जाणून घ्या याचे मूळ उद्देश आणि महत्त्व

Right To Know : माहिती मिळवण्याचा आंतरराष्ट्रीय सार्वत्रिक दिवस दरवर्षी २८ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जातो. हा दिवस नागरिकांना आठवण करून देतो की माहिती मिळवणे हा एक मूलभूत हक्क आहे.

  • By हर्षदा पाटोळे
Updated On: Sep 28, 2026 | 10:30 AM
International Day for Universal Access to Information

International Day for Universal Access to Information

Follow Us
Follow Us:
  • २८ सप्टेंबरचे महत्त्व
  • लोकशाही आणि सक्षमीकरण
  • डिजिटल युगातील आव्हान

कोणत्याही सशक्त आणि जिवंत लोकशाहीचा पाया (Right To Know) हा नागरिकांच्या जागरूकतेवर अवलंबून असतो. जेव्हा देशातील प्रत्येक नागरिकाला सरकारचे निर्णय, धोरणे आणि सार्वजनिक योजनांविषयी अचूक माहिती मिळते, तेव्हाच खरा विकास शक्य होतो. याच उद्देशाने, दरवर्षी २८ सप्टेंबर रोजी जगभरात ‘माहिती मिळवण्याचा आंतरराष्ट्रीय सार्वत्रिक दिवस’ (International Day for Universal Access to Information – IDUAI) साजरा केला जातो. संयुक्त राष्ट्र शैक्षणिक, वैज्ञानिक आणि सांस्कृतिक संघटना (युनेस्को – UNESCO) द्वारे हा दिवस घोषित करण्यात आला असून, प्रशासनात पारदर्शकता (Transparency), उत्तरदायित्व (Accountability) आणि सुशासन (Good Governance) आणण्यासाठी हा दिवस अत्यंत मोलाचा मानला जातो.

माहितीचा अधिकार हा केवळ एक कायदेशीर नियम नसून तो मानवी हक्कांचा एक भाग आहे. जेव्हा नागरिकांना सार्वजनिक संस्था आणि सरकारकडे उपलब्ध असलेल्या माहितीमध्ये सहज प्रवेश मिळतो, तेव्हा ते अधिक चांगल्या प्रकारे निर्णय घेऊ शकतात. भारतातही ‘माहितीचा अधिकार कायदा २००५’ (RTI Act 2005) लागू झाल्यापासून सामान्य माणसाच्या हातात प्रशासनाला जाब विचारण्याचे एक मोठे शस्त्र मिळाले आहे. या दिनानिमित्त जगभरात नागरिकांना त्यांच्या या अधिकाराची जाणीव करून दिली जाते, जेणेकरून ते शासकीय कामकाजावर लक्ष ठेवू शकतील आणि भ्रष्टाचाराला आळा घालू शकतील.

डिजिटल युगात विश्वसनीय माहितीचे वाढते महत्त्व आणि आव्हाने

आज आपण डिजिटल क्रांतीच्या युगात जगत आहोत, जिथे स्मार्टफोन्स आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून क्षणाक्षणाला माहितीचा मारा होत असतो. परंतु, या माहितीच्या महापुरात सर्वात मोठे आव्हान हे ‘सत्य’ आणि ‘बनावट’ (Fake News) माहिती ओळखण्याचे आहे. चुकीची माहिती आणि अफवा यांच्या प्रसारामुळे समाजात गैरसमज पसरतात आणि लोकशाही प्रक्रिया कमकुवत होतात. म्हणूनच, आजच्या काळात केवळ कोणतीही माहिती मिळणे पुरेसे नाही, तर ती माहिती विश्वसनीय, अधिकृत आणि सत्य असणे अत्यंत आवश्यक बनले आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Sahara Snowfall : तापमानाचा पारा -3 अंशांपर्यंत घसरल्याने सोनेरी वाळूवर पसरली पांढरी चादर; जाणून घ्या यामागील वैज्ञानिक कारण

माहितीचा मुक्त आणि निर्बंधमुक्त प्रवेश हा समाजात समानता प्रस्थापित करण्यास मदत करतो. पत्रकार, सामाजिक कार्यकर्ते आणि सर्वसामान्य नागरिक यांच्यासाठी हा अधिकार एक मोठे ढाल म्हणून काम करतो. पत्रकारांना निष्पक्ष बातमीदारी करण्यासाठी सरकारी आकडेवारी आणि कागदपत्रांपर्यंत पोहोचणे सोपे जाते. जेव्हा नागरिकांना योग्य माहिती मिळते, तेव्हा ते सरकारच्या कल्याणकारी योजनांचा पुरेपूर फायदा घेऊ शकतात आणि सामाजिक न्यायाची प्रस्थापितता सुकर होते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PoK Protests : पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये असंतोषाचा वणवा; 25 हजार लोकांनी केला LoC ओलांडून भारतात सामील होण्याचा एल्गार

माहितीचा अधिकार आणि लोकशाहीचे भविष्य

युनेस्कोच्या पुढाकाराने साजरा केला जाणारा हा दिवस दरवर्षी एका विशेष संकल्पनेवर (Theme) आधारित असतो, ज्याद्वारे जगभरातील देशांना आपल्या माहिती अधिकार कायद्यांमध्ये सुधारणा करण्याचे आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर करून माहिती अधिक सुलभ करण्याचे आवाहन केले जाते. माहितीची सुलभता ही केवळ सरकारपुरती मर्यादित नसून ती शिक्षण, आरोग्य, पर्यावरण आणि आर्थिक विकासाशीही थेट जोडलेली आहे.

शेवटी, ‘माहिती मिळवण्याचा आंतरराष्ट्रीय सार्वत्रिक दिवस’ हा प्रत्येक नागरिकाला स्मरण करून देतो की, ज्ञानाचा आणि माहितीचा अधिकार हाच खऱ्या अर्थाने लोकशाहीचा आत्मा आहे. अफवांपासून दूर राहून सत्याची निवड करणे, प्रशासकीय कामात पारदर्शकता आणण्यासाठी प्रश्न विचारणे आणि आपल्या मूलभूत हक्कांचा योग्य वापर करणे ही प्रत्येक जबाबदार नागरिकाची कर्तव्ये आहेत. या दिवशी घेतलेला जागरूकतेचा संकल्पच एका सशक्त आणि सुजाण समाजाची निर्मिती करू शकतो.

Web Title: International day for universal access to information september 28 importance

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News  only on Navarashtra.com

Published On: Sep 28, 2026 | 10:30 AM

Topics:  

  • day history
  • navarashtra special
  • navarashtra special story

संबंधित बातम्या

Balamuralikrishna Punyatithi: आज डॉ. मंगलमपल्ली बालमुरलीकृष्ण यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या २२ नोव्हेंबरचा इतिहास..
1

Balamuralikrishna Punyatithi: आज डॉ. मंगलमपल्ली बालमुरलीकृष्ण यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या २२ नोव्हेंबरचा इतिहास..

Go For A Ride Day : रोजच्या धावपळीतून घ्या छोटासा ब्रेक; जाणून घ्या 22 नोव्हेंबरला का साजरा केला जातो ‘गो फॉर अ राइड डे’?
2

Go For A Ride Day : रोजच्या धावपळीतून घ्या छोटासा ब्रेक; जाणून घ्या 22 नोव्हेंबरला का साजरा केला जातो ‘गो फॉर अ राइड डे’?

World Silambam Day: केवळ काठी फिरवण्याची कला नाही, तर हा आहे भारताचा प्राचीन युद्धवारसा; जाणून घ्या ‘सिलंबम’चे महत्त्व
3

World Silambam Day: केवळ काठी फिरवण्याची कला नाही, तर हा आहे भारताचा प्राचीन युद्धवारसा; जाणून घ्या ‘सिलंबम’चे महत्त्व

CV Raman punyatithi: आज सर चंद्रशेखर व्यंकटरमण (सी. व्ही. रमण) यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या २१ नोव्हेंबरचा इतिहास…
4

CV Raman punyatithi: आज सर चंद्रशेखर व्यंकटरमण (सी. व्ही. रमण) यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या २१ नोव्हेंबरचा इतिहास…

Popular Sections

  • देश
  • विदेश
  • लाईफस्टाईल
  • मनोरंजन
  • क्रीडा
  • व्यापार
  • वेब स्टोरीज

Maharashtra Cities

  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • ठाणे
  • नाशिक
  • रत्नागिरी
  • पालघर
  • रायगड

More

  • धर्म
  • ऑटो
  • करिअर
  • व्हायरल
  • फोटो
  • नवराष्ट्र विशेष
  • टेक
  • व्हिडिओ

Follow Us On

Contact Us About Us Privacy Policy
Hindi News Epaper Marathi Epaper Hindi RSS Sitemap Author

© Copyright Navarashtra 2026 All rights reserved.