Mine Awareness Day: भूसुरुंगांमुळे दरवर्षी जातो हजारो निष्पाप नागरिकांचा बळी; काय आहे संयुक्त राष्ट्रांचे ‘मिशन सुरक्षित जग’?

आंतरराष्ट्रीय सुरुंग जागरूकता आणि सुरुंग कृती सहाय्यता दिन दरवर्षी ४ एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. युद्धात वापरल्या जाणाऱ्या सुरुंग आणि स्फोटकांमुळे निर्माण होणाऱ्या धोक्यांबद्दल जागरूकता निर्माण करणे.

• लपलेले मृत्यूदूत
• संयुक्त राष्ट्रांचा पुढाकार
• सुरुंगमुक्त जगाचे स्वप्न

Mine Awareness Day : युद्ध संपते, तह होतो, सैन्य मागे फिरते… पण युद्धाचा एक सर्वात भयानक चेहरा जमिनीत गाडलेलाच राहतो. तो म्हणजे ‘भूसुरुंग’ (Landmines). युद्धाच्या काळात संरक्षणासाठी पेरलेले हे सुरुंग शांततेच्या काळात मात्र शेतकरी, मुले आणि महिलांसाठी मृत्यूचे सापळे बनतात. याच अदृश्य धोक्याबद्दल जगाला जागृत करण्यासाठी दरवर्षी ४ एप्रिल रोजी ‘आंतरराष्ट्रीय सुरुंग जागरूकता आणि सुरुंग कृती सहाय्यता दिन'(International Day for Mine Awareness 2026) साजरा केला जातो. हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की, युद्धभूमीवरून तोफांचा आवाज थांबला तरी जमिनीखालचा धोका अजूनही संपलेला नाही.

भूसुरुंग: शांततेच्या काळातील सर्वात मोठा शत्रू

भूसुरुंग हे अशा प्रकारचे स्फोटक आहेत जे जमिनीखाली लपवून ठेवलेले असतात. जेव्हा एखादा व्यक्ती किंवा प्राणी यावरून जातो, तेव्हा प्रचंड वेगाने स्फोट होतो. धक्कादायक वास्तव हे आहे की, हे सुरुंग कोणामध्येही भेदभाव करत नाहीत. युद्धात सहभागी नसलेले नागरिक, शेतात काम करणारे मजूर आणि खेळणारी मुले हे या सुरुंगांचे सर्वात मोठे बळी ठरतात. संयुक्त राष्ट्रांच्या आकडेवारीनुसार, आजही जगातील अनेक देशांमध्ये लाखो भूसुरुंग जमिनीत गाडलेले आहेत, ज्यामुळे दररोज कोणाचे तरी घर उद्ध्वस्त होत आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : IranUSWar: अमेरिकेचे ‘अजेय’ विमान इराणने पाडले! 82 दशलक्ष डॉलर्सचे F-35 मातीत; स्वदेशी क्षेपणास्त्राने ‘अदृश्य’ शत्रूचा गेम, VIDEO

सुरुंग जागरूकता दिनाचा इतिहास आणि महत्त्व

८ डिसेंबर २००५ रोजी संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेने दरवर्षी ४ एप्रिल हा दिवस ‘आंतरराष्ट्रीय सुरुंग जागरूकता दिन’ म्हणून घोषित केला. तेव्हापासून हा दिवस जगभरात साजरा केला जातो. या दिवसाचे मुख्य ध्येय म्हणजे ज्या देशांमध्ये अजूनही मोठ्या प्रमाणात सुरुंग आहेत (उदा. युक्रेन, अफगाणिस्तान, कंबोडिया), तिथे मदत पोहोचवणे. केवळ सुरुंग निकामी करणेच नाही, तर ज्यांनी या स्फोटात आपले पाय किंवा हात गमावले आहेत, अशा पीडितांचे पुनर्वसन करणे आणि त्यांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणणे हा देखील या दिवसाचा एक अत्यंत मानवी पैलू आहे.

See more

Landmines remain a deadly legacy of war, endangering lives long after conflicts end. On April 4, International Mine Awareness Day reminds us of the urgent need to clear landmines, support survivors, and protect future generations. Azerbaijan, among the most affected, continues to… pic.twitter.com/DKZQFUEBbm — AnewZ (@Anewz_tv) May 20, 2025

credit – social media and Twitter

संयुक्त राष्ट्रांचे ‘माइन ॲक्शन’ आणि जागतिक सहकार्य

संयुक्त राष्ट्र विविध संस्था आणि सरकारांच्या माध्यमातून ‘माइन ॲक्शन’ राबवते. यामध्ये रोबोटिक्स, प्रशिक्षित कुत्रे आणि प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करून सुरुंग शोधले जातात आणि ते सुरक्षितपणे निकामी केले जातात. या मोहिमेमुळे आतापर्यंत हजारो एकर जमीन पुन्हा शेतीसाठी आणि राहण्यासाठी खुली करण्यात आली आहे. मात्र, हा प्रवास खूप महागडा आणि वेळखाऊ आहे. एका सुरुंगाची किंमत अवघी काही डॉलर असते, पण तो निकामी करण्यासाठी हजारो डॉलर्स खर्च करावे लागतात. म्हणूनच, जागतिक स्तरावर आर्थिक मदतीची मोठी गरज या निमित्ताने व्यक्त केली जाते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US Politics: ट्रम्प प्रशासनात सत्तेचा रणसंग्राम! अमेरिकेत एका रात्रीत 3 बड्या नेत्यांची हकालपट्टी; काश पटेल, तुलसी गबार्ड रडारवर

सुरुंगमुक्त जगासाठी आपण काय करू शकतो?

सुरुंगमुक्त जगाच्या दिशेने वाटचाल करण्यासाठी जागरूकता ही पहिली पायरी आहे. ज्या भागात युद्ध झाले आहे, तिथे नागरिकांना सुरुंग ओळखण्याचे आणि धोक्याच्या खुणा समजून घेण्याचे प्रशिक्षण देणे आवश्यक आहे. तसेच, आंतरराष्ट्रीय समुदायाने अशा स्फोटकांच्या निर्मितीवर आणि वापरावर पूर्णपणे बंदी घालण्यासाठी दबाव आणणे गरजेचे आहे. आजचा हा दिवस आपल्याला प्रेरणा देतो की, प्रगत तंत्रज्ञान आणि मानवी संवेदनेच्या जोरावर आपण पृथ्वीचा प्रत्येक तुकडा मानवी वावरासाठी सुरक्षित बनवू शकतो.