National Cancer Awareness Day : ‘उपचारापेक्षा प्रतिबंध उत्तम’ हा या दिवसाचा मूळ मंत्र; जाणून घ्या महत्त्व आणि इतिहास

National Cancer Awareness Day : राष्ट्रीय कर्करोग जागरूकता दिन दरवर्षी ७ नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जातो. कर्करोग या गंभीर आजाराबद्दल आणि त्याच्या लवकर निदानाच्या महत्त्वाविषयी जागरूकता निर्माण करणे, हा या दिवसाचा उद्देश आहे.

• राष्ट्रीय कर्करोग जागरूकता दिन
• मेरी क्युरी यांच्याशी संबंध
• नियमित तपासणी आणि प्रतिबंध

आजच्या धकाधकीच्या आणि बदलत्या जीवनशैलीत मानवी आरोग्यासमोर अनेक मोठे आजार उभे ठाकले आहेत, त्यापैकी सर्वात भयानक आणि जीवघेणा आजार म्हणून कर्करोगाकडे (Cancer) पाहिले जाते. कर्करोगाचे नाव ऐकताच अनेकांच्या मनात भीतीचे वातावरण निर्माण होते. मात्र, जर या आजाराचे वेळीच निदान झाले आणि योग्य काळजी घेतली, तर या गंभीर आजारावर मात करणे शक्य आहे. याच उद्देशासाठी आणि लोकांमध्ये याविषयी गांभीर्य निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी ७ नोव्हेंबर रोजी ‘राष्ट्रीय कर्करोग जागरूकता दिन’ (National Cancer Awareness Day) मोठ्या प्रमाणावर पाळला जातो. भारतात या दिवसाची अधिकृत सुरुवात २०१४ मध्ये केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाद्वारे करण्यात आली होती.

 मेरी क्युरी आणि कर्करोग उपचाराचा ऐतिहासिक संबंध

हा विशेष दिन निवडण्यामागे एक मोठा ऐतिहासिक संदर्भ आहे. ७ नोव्हेंबर हा दिवस प्रसिद्ध वैज्ञानिक आणि नोबेल विजेत्या मेरी क्युरी (Marie Curie) यांच्या जन्मदिवसाशी जोडलेला आहे. मेरी क्युरी यांनी भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र क्षेत्रात अभूतपूर्व कार्य करत ‘रेडियम’ आणि ‘पोलोनियम’ या मूलद्रव्यांचा शोध लावला होता. त्यांच्या या संशोधनाचा आणि रेडिओथेरपीचा उपयोग पुढे कर्करोगाच्या उपचारात क्रांतिकारी ठरला. विज्ञान जगतात मेरी क्युरी यांनी दिलेल्या या अमूल्य योगदानाचा सन्मान करण्यासाठी आणि त्यांच्या कार्यातून प्रेरणा घेण्यासाठी हा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Press Freedom : माली देशातील ‘ती’ घटना आणि संयुक्त राष्ट्रांचा निर्णय; पत्रकारांवरील अन्यायाविरोधात साजरा केला जातोय ‘हा’ खास दिवस

 भारतातील कर्करोगाची स्थिती आणि जनजागृतीची गरज

भारतात दरवर्षी कर्करोगाच्या रुग्णांच्या संख्येत चिंताजनक वाढ होत असल्याचे दिसून येत आहे. अयोग्य खानपान, तंबाखू, सिगारेट, मद्यपान यांचे सेवन, व्यायामाचा अभाव आणि वाढते प्रदूषण यामुळे हा आजार वेगाने पाय पसरत आहे. ग्रामीण भागांत आजही या आजाराविषयी पुरेशी माहिती नसल्यामुळे उशिरा निदान होते, ज्यामुळे रुग्णाचे प्राण वाचवणे कठीण होते. या समस्येवर मात करण्यासाठीच ७ नोव्हेंबर रोजी देशभरात विविध आरोग्य शिबिरे, मोफत तपासणी कार्यक्रम, कार्यशाळा आणि परिसंवाद आयोजित केले जातात. याद्वारे लोकांना त्यांच्या शरीरात होणाऱ्या बदलांकडे दुर्लक्ष न करण्याचे आवाहन केले जाते.

 उपचारापेक्षा प्रतिबंध उत्तम

• संतुलन आणि पोषण: आपल्या आहारात जंक फूडचे प्रमाण कमी करून ताज्या फळांचा, पालेभाज्यांचा आणि पौष्टिक आहाराचा समावेश करा.
• व्यसनांपासून लांब राहा: तंबाखू, गुटखा, धूम्रपान आणि मद्यपान हे तोंडाचा कर्करोग, फुफ्फुसाचा कर्करोग यांसारख्या गंभीर आजारांचे मुख्य कारण आहेत, त्यामुळे या व्यसनांना कायमचा रामराम करा.
• नियमित व्यायाम आणि योगासने: शारीरिक सक्रियता राखल्याने शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती वाढते आणि कर्करोगासारख्या आजारांचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होतो.
• वेळेवर आरोग्य तपासणी: शरीरात कोणतीही असामान्य गाठ, सतत खोकला, वजन अचानक कमी होणे किंवा इतर त्रास जाणवल्यास तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा आणि संपूर्ण आरोग्य तपासणी (Health Checkup) करावी.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Mars : मंगळावरून पृथ्वीवर आला रहस्यमयी पाहुणा; सहारा वाळवंटात सापडला 4.1 अब्ज वर्षे जुना उल्कापिंड; उलगडले पाण्याचे गूढ

लवकर निदान (Early Detection) हीच कर्करोगावरील उपचाराची खरी गुरुकिल्ली आहे. जर आजार सुरुवातीच्या टप्प्यात लक्षात आला, तर यशस्वी उपचारांची शक्यता ९० टक्क्यांहून अधिक असते. त्यामुळे या राष्ट्रीय कर्करोग जागरूकतादिनी आपण सर्वांनी मिळून स्वतःची आणि आपल्या परिवाराची काळजी घेण्याचा संकल्प केला पाहिजे, जेणेकरून एक निरोगी आणि कर्करोगमुक्त समाज घडवता येईल.