International Men’s Day : ‘हा’ खास दिवस साजरा करण्यासाठी कुणी केला प्रारंभ आणि का? जाणून घ्या यामागील रंजक इतिहास

International Men's Day : दरवर्षी 19 नोव्हेंबर रोजी जगभरात आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिन साजरा केला जातो. या खास दिवसाची उत्पत्ती आणि सुरुवात कशी झाली आणि 2025 ची नवीन थीम काय असेल याबद्दल जाणून घेऊया.

• दरवर्षी 19 नोव्हेंबरला साजरा होणारा ‘आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिन’ पुरुषांच्या सकारात्मक भूमिकेचा आणि मानसिक आरोग्याचा गौरव करतो.
• या दिवसाची सुरुवात 1999 मध्ये त्रिनिदाद आणि टोबॅगोमध्ये डॉ. जेरोम टीलकसिंग यांनी केली.
• 2025 ची जागतिक थीम “Celebrating Men and Boys”  पुरुष आणि मुलांच्या सकारात्मक योगदानावर प्रकाश टाकणार आहे.

International Men’s Day  : दरवर्षी 19 नोव्हेंबर हा दिवस जगभरात आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिन ( International Men’s Day ) म्हणून साजरा केला जातो. आधुनिक जगात मागे राहिलेल्या, न बोलल्या जाणाऱ्या आणि अनेकदा अगदी गृहित धरल्या जाणाऱ्या पुरुषांच्या योगदानाकडे लक्ष वेधण्यासाठी हा दिवस आज जागतिक स्तरावर महत्त्वाचा ठरला आहे. कुटुंबापासून समाजापर्यंत पुरुषांची भूमिका महत्त्वाची असली तरी त्यांच्या भावनिक, मानसिक आणि सामाजिक समस्यांवर चर्चा अनेकदा होत नाही. अशाच मुद्द्यांना प्रकाशात आणण्यासाठी या दिवसाचा जन्म झाला.

 आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिनाची सुरुवात कशी झाली?

आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिनाचा पाया 1999 मध्ये त्रिनिदाद आणि टोबॅगो येथे रचला गेला. वेस्ट इंडीज विद्यापीठातील इतिहासाचे प्राध्यापक डॉ. जेरोम टीलकसिंग यांनी जगभरातील सकारात्मक पुरुष आदर्शांना प्रेरणा देण्यासाठी हा दिवस प्रस्थापित केला. डॉ. टीलकसिंग यांनी 19 नोव्हेंबर हा दिवस निवडला कारण तो त्यांच्या वडिलांचा वाढदिवस होता एक साधा पण आदर्श स्वभावाचा व्यक्ती. समाजासाठी निस्वार्थ योगदान देणाऱ्या अशा “अदृश्य नायकांना” सन्मान देण्याची इच्छा या दिवसामागे होती. त्यांची ही छोटी सुरुवात आज 80 हून अधिक देशांपर्यंत पोहोचली आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : पृथ्वीचा सर्वात खालचा बिंदू आणि त्यातील जीवंत चमत्कार; वाचा का आहे जगाला ‘या’ महासागराचे इतके आकर्षण?

 हा दिवस महत्त्वाचा का आहे?

आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिन फक्त पुरुषांच्या स्तुतीसाठी नाही, तर त्यांच्या न बोली जाणाऱ्या समस्यांकडेही लक्ष देतो.

1) सकारात्मक आदर्शांची ओळख

समाजात मोठे काम करणारे अनेक पुरुष प्रकाशझोतात नसतात. हा दिवस त्यांना योग्य मान्यता देतो. वडील, भाऊ, पती, शिक्षक, मार्गदर्शक या सर्व भूमिका जबाबदारीने निभावणाऱ्या व्यक्तींचा गौरव करण्यासाठी हा दिवस सर्वोत्तम संधी आहे.

2) मानसिक आणि शारीरिक आरोग्याची जागरूकता

“पुरुष रडत नाहीत” किंवा “भावना व्यक्त करू नका” अशा सामाजिक अपेक्षा पुरुषांवर मोठा मानसिक ताण टाकतात. परिणामी, भावनांचे दमन, नैराश्य आणि आत्महत्यांचे प्रमाण वाढते. हा दिवस या विषयांवर खुलेपणाने संवाद साधण्यासाठी प्रोत्साहन देतो.

3) लिंग समानतेकडे वाटचाल

स्त्री-पुरुष समानतेची चर्चा करताना पुरुषांवरील सामाजिक दडपण आणि अपेक्षांकडेही पाहणे गरजेचे आहे. समान, सुरक्षित आणि संवेदनशील समाज घडवण्यासाठी हा दिवस संतुलित दृष्टिकोन मांडतो.

4) भेदभाव आणि रूढी मोडण्याचा प्रयत्न

काही व्यावसायिक क्षेत्रे, पालकत्व किंवा भावनिक अभिव्यक्ती या बाबतीत पुरुषांबाबतही रूढी आहेत या गैरसमजांवर चर्चा करण्यासाठी हा दिवस एक महत्त्वाचे व्यासपीठ बनतो.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : देशातील AI चा वापर होणार नियंत्रित; केंद्र सरकारकडून 66 पानी सूचना जाहीर

आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिन 2025 ची थीम

2025 साठी जाहीर झालेली जागतिक थीम आहे:

 “Celebrating Men and Boys” : पुरुष आणि मुलांचा गौरव”

ही थीम जीवनाच्या प्रत्येक टप्प्यावर पुरुष आणि मुलांनी निभावलेल्या सकारात्मक भूमिकांना अधोरेखित करते.
यामध्ये—

• पुरुषांच्या मानसिक आरोग्याचे महत्त्व,
• बालकांमध्ये भावनिक शिक्षण,
• कुटुंबासाठी आणि समाजासाठी केलेली भूमिका, या सर्व बाबींवर अधिक जागरूकता निर्माण करण्यावर भर आहे.

या थीमचे उद्दिष्ट एकच आहे: पुरुष आणि मुलांबद्दल कृतज्ञता, समज आणि संवेदनशीलता वाढवणे. आजच्या बदलत्या काळात आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिन पुरुषांनी समाजाला दिलेल्या योगदानाची दखल घेतो आणि त्यांच्या समस्यांवर प्रकाश टाकतो. 2025 ची नवीन थीम ‘Celebrating Men and Boys’ जागतिक स्तरावर सकारात्मकता, समता आणि संवेदनशीलतेचा संदेश देणार आहे.