Marathi News
X
  • देश
  • महाराष्ट्र
  • निवडणूक
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • व्यापार
  • लाइफ स्टाइल
  • व्हायरल
  • नवराष्ट्र विशेष
  • करिअर
  • फोटो
  • व्हिडिओ गॅलरी
  • वेबस्टोरीज़
  • ऑटोमोबाइल
  • विज्ञान तंत्रज्ञान
  • रवि, 22 नोव्हेंबर 2026 ई-पेपर
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • महाराष्ट्र
  • राजकारण
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • लाइफ स्टाइल
  • क्रीडा
  • क्राईम
  • अन्य
    • विदेश
    • नवराष्ट्र विशेष
    • मनोरंजन
    • अन्य
      • व्यापार
      • टेक
      • वेब स्टोरीज
      • व्हायरल
      • करिअर
      • धर्म
      • ऑटोमोबाइल
      • फोटो
      • व्हिडिओ
      • सिनेमा
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • राजकारण
  • महाराष्ट्र
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • लाइफ स्टाइल
  • धर्म
  • व्हायरल
  • व्हिडिओ
  • वेब स्टोरीज़
  • फोटो
In Trends:
  • Maharastra Politics |
  • India Vs New Zealand |
  • Under 19 Asia Cup |
  • bigg boss 20
Follow Us
  • वेब स्टोरीज
  • फोटो
  • ई-पेपर
  • विडियो
  • फटाफट खबरें

World Octopus Day : ‘तीन हृदये, अफाट बुद्धिमत्ता आणि निळे रक्त…’; असे आहे समुद्रातील या बुद्धिमान प्राण्याचे रहस्यमय विश्व

World Octopus Day : जागतिक ऑक्टोपस दिन दरवर्षी 8 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. सागरी जीवसृष्टीचे, विशेषतः ऑक्टोपसचे महत्त्व आणि परिसंस्थेतील त्यांच्या भूमिकेबद्दल जागरूकता निर्माण करणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे.

  • By हर्षदा पाटोळे
Updated On: Oct 08, 2026 | 11:30 AM
World Octopus Day Octopus intelligence and camouflage

World Octopus Day Octopus intelligence and camouflage

Follow Us
Follow Us:
  • ८ ऑक्टोबरचे जागतिक महत्त्व
  • आश्चर्यकारक शारीरिक वैशिष्ट्ये व बुद्धिमत्ता
  • परिसंस्थेचे संतुलन आणि धोके

जागतिक ऑक्टोपस दिवस

समुद्राचे अथांग आणि गूढ जग नेहमीच मानवाला आकर्षित करत आले आहे. या महासागराच्या तळाशी हजारो अनोखे जीव राहतात, परंतु त्यातही ज्या जीवाने आपल्या आगळ्यावेगळ्या शारीरिक रचनेने आणि बुद्धिमत्तेने जगाला सर्वाधिक चकित केले आहे, तो म्हणजे ‘ऑक्टोपस’. दरवर्षी ८ ऑक्टोबर रोजी जगभरात ‘जागतिक ऑक्टोपस दिवस’ (World Octopus Day) मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. या दिवसाचा मुख्य उद्देश सागरी जीवसृष्टीचे संरक्षण करणे, ऑक्टोपसच्या अद्भुत विश्वाची लोकांना माहिती देणे आणि समुद्राच्या परिसंस्थेत त्यांचे काय योगदान आहे, याबद्दल जनजागृती निर्माण करणे हा आहे. ८ ऑक्टोबर हा दिवस निवडण्यामागे एक रंजक कारण आहे; इंग्रजीत ऑक्टोबर (October) हा शब्द लॅटिन भाषेतील ‘Octo’ या शब्दावरून आला आहे, ज्याचा अर्थ ‘आठ’ असा होतो, आणि ऑक्टोपसलाही आठ हात असतात!

ऑक्टोपस हे केवळ आठ हात असणारे प्राणी नाहीत, तर ते निसर्गाचा एक अद्भुत चमत्कार आहेत. वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून ऑक्टोपस ‘मौलस्क’ (Mollusks) म्हणजेच मऊ शरीराच्या प्राण्यांच्या श्रेणीत येतात, परंतु त्यांच्याकडे असलेल्या बुद्धिमत्तेमुळे त्यांना ‘समुद्राचे विचारवंत’ मानले जाते. ऑक्टोपसकडे कोडे सोडवण्याची, काचेच्या बाटलीचे झाकण आतून आणि बाहेरून उघडण्याची तसेच मानवी चेहरे लक्षात ठेवण्याची अद्वितीय क्षमता असते. त्यांच्या मेंदूची रचना इतर सर्व पाठीचा कणा नसलेल्या (Invertebrate) प्राण्यांपेक्षा अत्यंत प्रगत असते. त्यांच्या एकूण मज्जापेशींपैकी (Neurons) सुमारे दोन तृतीयांश पेशी या त्यांच्या आठ हातांमध्येच पसरलेल्या असतात, ज्यामुळे त्यांचे हात स्वतःच्या बुद्धीने स्वतंत्रपणे निर्णय घेऊ शकतात.

रंग बदलण्याची कला आणि आश्चर्यकारक शारीरिक रहस्ये

ऑक्टोपसची सर्वात आकर्षक आणि भीतीदायक वाटणारी शक्ती म्हणजे त्यांची ‘कॅमोफ्लाज’ (Camouflage) म्हणजेच स्वतःचा रंग आणि त्वचेचा पोत बदलण्याची क्षमता. जेव्हा ऑक्टोपसला शत्रूपासून बचाव करायचा असतो किंवा शिकार करायची असते, तेव्हा ते सेकंदाच्या काही भागांत आसपासच्या खडकांसारखा, वाळूसारखा किंवा शेवाळासारखा स्वतःचा रंग आणि आकार बदलतात. याशिवाय, त्यांच्या शरीरात तब्बल तीन हृदये असतात; त्यापैकी दोन हृदये कल्ले (Gills) द्वारे रक्त शुद्ध करण्याचे काम करतात, तर तिसरे हृदय संपूर्ण शरीराला रक्तपुरवठा करते. विशेष म्हणजे त्यांच्या रक्ताचा रंग लाल नसून निळा असतो, कारण त्यांच्या रक्तात लोहाऐवजी तांबे (Copper) समृद्ध असलेले ‘हेमोसाय닌’ (Hemocyanin) नावाचे प्रथिन असते, जे थंड आणि ऑक्सिजनची कमतरता असलेल्या समुद्राच्या तळाशी राहण्यास त्यांना मदत करते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Yemen Houthi war : येमेनमध्ये मोठा युद्धघोष! सरकारने हुथी विद्रोहींविरोधात पुकारले अंतिम युद्ध; भूभाग मुक्त करण्याची घेतली शपथ

सागरी परिसंस्थेतील महत्त्व आणि मानवी हस्तक्षेपाचे धोके

सागरी अन्नसाखळी (Marine Food Chain) संतुलित ठेवण्यात ऑक्टोपस अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतात. ते खेकडे, झिंगे, शंख-शिंपले आणि लहान माशांची शिकार करून त्यांची संख्या नियंत्रणात ठेवतात, तर स्वतः व्हेल मासे, सील आणि मोठ्या माशांचे अन्न बनतात. जर समुद्रातील ऑक्टोपसची संख्या कमी झाली, तर संपूर्ण सागरी परिसंस्थेचा समतोल बिघडू शकतो. आजच्या काळात मानवी क्रियाकलापांमुळे या अनोख्या जीवाचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे. समुद्रात वाढणारे प्लास्टिकचे प्रदूषण, विषारी रसायने, जहाजांचे अपघात, हवामान बदलामुळे समुद्राच्या तापमानात होणारी वाढ आणि व्यावसायिक कारणांसाठी होणारी अतिमासेमारी (Overfishing) यामुळे ऑक्टोपसच्या नैसर्गिक अधिवासाचा मोठ्या प्रमाणावर ऱ्हास होत आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा :  Nobel Prize 2026: विज्ञानविश्वात ऐतिहासिक क्षण! प्रकाशाने मेंदूतील पेशींवर नियंत्रण मिळवणाऱ्या 3 महान शास्त्रज्ञांना नोबेल जाहीर

संरक्षणाचा संदेश आणि भविष्याची जबाबदारी

जागतिक ऑक्टोपस दिन हा केवळ एका प्राण्याविषयी कुतूहल व्यक्त करण्याचा दिवस नाही, तर निसर्ग आणि मानवामधील बिघडत चाललेला समतोल पुन्हा प्रस्थापित करण्याची आठवण करून देणारा दिवस आहे. या दिवशी जगभरातील सागरी जीवशास्त्रज्ञ, पर्यावरणप्रेमी, एक्वैरियम आणि पर्यावरण संस्था विविध उपक्रम, कार्यशाळा आणि ऑनलाइन मोहिमांच्या माध्यमातून प्लास्टिकचा वापर कमी करणे, समुद्र स्वच्छ ठेवणे आणि सागरी जीवांचे संरक्षण करण्यासाठी लोकांना प्रेरित करतात. निसर्गाने निर्माण केलेल्या प्रत्येक जीवाला या पृथ्वीवर जगण्याचा समान अधिकार आहे, ही भावना जपणे आणि समुद्राच्या या शांत रक्षकाचे रक्षण करणे ही आपल्या सर्वांची नैतिक जबाबदारी आहे.

Web Title: World octopus day october 8 importance facts and marine conservation hp

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News  only on Navarashtra.com

Published On: Oct 08, 2026 | 11:30 AM

Topics:  

  • day history
  • navarashtra special
  • navarashtra special story

संबंधित बातम्या

Balamuralikrishna Punyatithi: आज डॉ. मंगलमपल्ली बालमुरलीकृष्ण यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या २२ नोव्हेंबरचा इतिहास..
1

Balamuralikrishna Punyatithi: आज डॉ. मंगलमपल्ली बालमुरलीकृष्ण यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या २२ नोव्हेंबरचा इतिहास..

Go For A Ride Day : रोजच्या धावपळीतून घ्या छोटासा ब्रेक; जाणून घ्या 22 नोव्हेंबरला का साजरा केला जातो ‘गो फॉर अ राइड डे’?
2

Go For A Ride Day : रोजच्या धावपळीतून घ्या छोटासा ब्रेक; जाणून घ्या 22 नोव्हेंबरला का साजरा केला जातो ‘गो फॉर अ राइड डे’?

World Silambam Day: केवळ काठी फिरवण्याची कला नाही, तर हा आहे भारताचा प्राचीन युद्धवारसा; जाणून घ्या ‘सिलंबम’चे महत्त्व
3

World Silambam Day: केवळ काठी फिरवण्याची कला नाही, तर हा आहे भारताचा प्राचीन युद्धवारसा; जाणून घ्या ‘सिलंबम’चे महत्त्व

CV Raman punyatithi: आज सर चंद्रशेखर व्यंकटरमण (सी. व्ही. रमण) यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या २१ नोव्हेंबरचा इतिहास…
4

CV Raman punyatithi: आज सर चंद्रशेखर व्यंकटरमण (सी. व्ही. रमण) यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या २१ नोव्हेंबरचा इतिहास…

Popular Sections

  • देश
  • विदेश
  • लाईफस्टाईल
  • मनोरंजन
  • क्रीडा
  • व्यापार
  • वेब स्टोरीज

Maharashtra Cities

  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • ठाणे
  • नाशिक
  • रत्नागिरी
  • पालघर
  • रायगड

More

  • धर्म
  • ऑटो
  • करिअर
  • व्हायरल
  • फोटो
  • नवराष्ट्र विशेष
  • टेक
  • व्हिडिओ

Follow Us On

Contact Us About Us Privacy Policy
Hindi News Epaper Marathi Epaper Hindi RSS Sitemap Author

© Copyright Navarashtra 2026 All rights reserved.