
American Airlines Flight 2482 Phoenix Aviation Incident
अमेरिकेच्या (America) हवाई हद्दीत नुकतीच एक अत्यंत धक्कादायक आणि दुर्मिळ घटना घडली आहे. फिनिक्स शहराच्या आकाशात अमेरिकन एअरलाइन्सची दोन प्रवासी विमाने एकाच वेळी, एकाच फ्लाइट नंबरने उड्डाण करत होती. यामुळे दोन्ही विमानांची हवेत धडक होण्याची अत्यंत धोकादायक परिस्थिती निर्माण झाली होती. सुदैवाने, हवाई वाहतूक नियंत्रकाच्या (ATC – Air Traffic Controller) सतर्कतेमुळे आणि तात्काळ घेतलेल्या अचूक निर्णयांमुळे एक भयानक विमान अपघात टळला.
मिळालेल्या माहितीनुसार, ही संपूर्ण घटना अमेरिकन एअरलाइन्सच्या फ्लाइट नंबर २४८२ (American Airlines Flight 2482) बाबत घडली. एका बाजूला शिकागोहून फिनिक्सच्या दिशेने येणारे विमान हवेत होते, तर दुसऱ्या बाजूला फिनिक्स विमानतळावरून नुकतेच उड्डाण केलेले विमानही त्याच आकाशात उपस्थित होते. एकाच कॉलसाईनमुळे दोन्ही विमानांच्या वैमानिकांमध्ये आणि एटीसी कंट्रोल रूममध्ये मोठ्या प्रमाणावर गोंधळ उडण्याची शक्यता निर्माण झाली होती.
या अभूतपूर्व गोंधळामागे खराब हवामान आणि एअरलाइनच्या संचालन व्यवस्थेची निष्काळजी कारणीभूत असल्याचे समोर आले आहे. सहसा फ्लाइट नंबर २४८२ हे उड्डाण दोन्ही दिशांना एकाच विमानाद्वारे टप्प्याटप्प्याने चालवले जाते. मात्र, शिकागोहून सुटणाऱ्या विमानाला मुसळधार पाऊस आणि खराब हवामानामुळे प्रचंड विलंब झाला.
प्रवाशांचा खोळंबा टाळण्यासाठी आणि वेळापत्रक पूर्ववत करण्यासाठी अमेरिकन एअरलाइन्सने फिनिक्सहून पुढील प्रवासासाठी एका दुसऱ्या विमानाची व्यवस्था केली. परंतु, हे नवीन विमान हवेत सोडताना एअरलाइनने त्याचा उड्डाण क्रमांक (फ्लाइट नंबर) बदलला नाही. परिणामी, आधीचे उशिराने येणारे विमान आणि फिनिक्सहून उड्डाण केलेले नवीन विमान – दोन्हीही ‘अमेरिकन २४८२’ याच एकाच क्रमांकाने एकाच हवाई क्षेत्रात आमनेसामने आले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Makkah Agreement: पुढील भारत-पाक युद्ध सौदी अरेबियामार्फत; IMEC ठरेल ओझे; इस्रायली तज्ज्ञ शाय गाल यांचा खळबळजनक दावा
दोन विमानांचे कॉलसाईन एकच असल्याने वैमानिकांना दिलेल्या सूचना दुसऱ्या विमानाने पाळल्या असत्या तर अत्यंत भयानक अपघात घडू शकला असता. अशा अत्यंत तणावपूर्ण परिस्थितीत हवाई वाहतूक नियंत्रकाने विलक्षण बुद्धिमत्ता आणि संयम दाखवला.
नियंत्रकाने तात्काळ दोन्ही विमानांना वेगवेगळे लेबल लावून संबोधित करण्यास सुरुवात केली. त्याने एका विमानाला “अमेरिकन २४८२ अरिव्हल” (आगमन) आणि दुसऱ्या विमानाला “अमेरिकन २४८२ डिपार्चर” (प्रस्थान) असे स्पष्ट निर्देश दिले. याशिवाय, येणाऱ्या विमानाला जास्त उंचीवर ठेवण्यात आले आणि उड्डाण केलेल्या विमानाला कमी उंचीवरच राहण्याच्या सक्त सूचना देण्यात आल्या. यामुळे दोन्ही विमानांमध्ये सुरक्षित उभं (Vertical) आणि आडवं अंतर राखले गेले. विमाने एकमेकांच्या जवळून सुरक्षितपणे निघून गेल्यावर येणाऱ्या विमानाच्या वैमानिकाने एटीसी कंट्रोलरच्या या चाणाक्ष कामगिरीचे जाहीर कौतुक केले.
हवाई वाहतूक नियंत्रणात २५ वर्षांपेक्षा जास्त अनुभव असलेल्या तज्ञांनीही या घटनेवर तीव्र आश्चर्य व्यक्त केले आहे. त्यांच्या मते, आपल्या संपूर्ण कारकिर्दीत एकाच वेळी, एकाच कॉलसाईनसह दोन प्रवासी विमाने आकाशात अशा प्रकारे एकत्र आल्याची ही पहिलीच घटना आहे. एअरलाइनच्या डिस्पॅच आणि ऑपरेटिंग सिस्टीममधील ही एक गंभीर आणि अक्षम्य चूक मानली जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : IndiaAt80: भारत बनतोय जागतिक महासत्ता; स्वातंत्र्यदिनानिमित्त अमेरिका आणि इस्रायलकडून पंतप्रधान मोदींना हार्दिक शुभेच्छा
या गंभीर घटनेनंतर अमेरिकेची फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (FAA) आणि अमेरिकन एअरलाइन्स यांनी या प्रकरणाची उच्चस्तरीय चौकशी सुरू केली आहे. सिस्टीममध्ये अशा प्रकारची मोठी चूक कशी झाली आणि दोन्ही विमानांना एकच कॉलसाईन देऊन उड्डाणाची परवानगी कशी दिली गेली, याचा शोध घेतला जात आहे. भविष्यात अशा चुकांची पुनरावृत्ती होऊ नये यासाठी विमान उड्डाण नियमावलीत कठोर बदल केले जाण्याची शक्यता आहे.