HMPV व्हायरस 66 वर्षांपासून पृथ्वीवर आहे अस्तित्वात; जाणून घ्या किती धोकादायक

HMPV विषाणूने चीनमध्ये प्रचंड विध्वंस केला आहे आणि आता तो जगाच्या इतर भागातही पसरण्याची भीती आहे. यामुळे श्वसन संक्रमण होते, जे हिवाळ्याच्या हंगामात अधिक सक्रिय असतात.

बीजिंग : जगात अनेक प्रकारचे विषाणू आहेत, त्यापैकी काही सर्वात धोकादायक आहेत तर काही कमी हानिकारक आहेत. या विषाणूंचा अभ्यास केल्यानंतर, शास्त्रज्ञ लस तयार करतात जेणेकरुन त्यांचा सामना करता येईल. तथापि, असे काही विषाणू आहेत जे हलक्यात घेतले जातात आणि त्यांची लस वेळेत बनविली जात नाही. 23 वर्षांपूर्वी एक विषाणू होता ज्याला त्यावेळी गांभीर्याने घेतले गेले नव्हते. आज हाच विषाणू जगभर हाहाकार माजवण्याच्या मार्गावर आहे. हा विषाणू एचएमपीव्ही (ह्यूमन मेटापन्यूमोव्हायरस) आहे जो सध्या चीनमध्ये कहर माजवत आहे.

चीनमध्ये सध्या थंडीचा हंगाम आहे आणि यावेळी HMPV विषाणूने तिथल्या लोकांमध्ये थैमान घातले आहे. लाखो लोकांना याचा फटका बसला असून रुग्णालयांमध्ये रुग्णांची गर्दी वाढत आहे. या विषाणूने चीनच्या अनेक भागात हाहाकार माजवला आहे. त्यामुळे भारतासह अनेक देशांमध्ये सतर्कता वाढवण्यात आली आहे. भारत सरकारने देखील लोकांना HMPV बद्दल जागरूक केले आहे आणि खबरदारी घेण्याचा सल्ला दिला आहे.

HMPV हा RNA व्हायरस आहे जो Pneumoviridae कुटुंबातील आहे. या विषाणूमुळे श्वसन संक्रमण होते ज्यामुळे सर्दीसारख्या समस्या उद्भवतात. हे हवामानावर विशेषत: हिवाळा आणि वसंत ऋतु प्रभावित करते. त्याच्या प्रभावामुळे श्वास घेण्यास त्रास होतो आणि हा विषाणू श्वसनाच्या समस्या वाढवतो. मानवी मेटापन्यूमोव्हायरसचे परिणाम श्वासोच्छवासाच्या सिंसिटिअल व्हायरस आणि फ्लूसारखेच असतात.

23 वर्षांपूर्वी शोधला गेला होता हा विषाणू

व्हायरसचे हे नवीन स्वरूप कोरोना व्हायरससारखे नाही. वास्तविक HMPV आधीच अस्तित्वात आहे आणि हा विषाणू 23 वर्षांपूर्वी शोधला गेला होता. अमेरिकन सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेंशन (CDC) नुसार, हा विषाणू पहिल्यांदा 2001 मध्ये ओळखला गेला. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की हा विषाणू किमान 1958 पासून पसरत होता. असे असूनही, याकडे कधीही गांभीर्याने पाहिले गेले नाही, ना ती दूर करण्यासाठी लस बनवली गेली, ना त्यावर फारसे संशोधन झाले.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : ट्रम्पचे पुनरागमन आणि ‘प्रोजेक्ट 2025’; भारतासाठी काय आहे खास? जाणून घ्या अमेरिकेचा सर्वात मोठा शत्रू कोण

एचएमपीव्ही विषाणू प्रामुख्याने खोकताना आणि शिंकण्याने निर्माण होणाऱ्या थेंबांद्वारे पसरतो. हा विषाणू संक्रमित व्यक्तीच्या संपर्कात आल्याने देखील पसरू शकतो. विषाणूचा संसर्ग कालावधी तीन ते पाच दिवसांचा असतो आणि तो हिवाळा आणि वसंत ऋतुमध्ये अधिक सक्रिय असतो. विषाणूच्या लक्षणांमध्ये श्वास घेण्यात अडचण, सर्दी, खोकला आणि ताप यांचा समावेश असू शकतो.

कसा करावा या विषाणूपासून बचाव? 

HMPV विषाणूसाठी सध्या कोणतेही लसीकरण उपलब्ध नाही आणि ते सामान्य श्वसन संक्रमणांसारखे मानले जाते. या विषाणूपासून बचाव करण्यासाठी श्वसनाच्या स्वच्छतेची काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे. मास्क घालणे, हात धुणे आणि संक्रमित लोकांपासून दूर राहणे हे मुख्य उपाय आहेत. लसीकरणाच्या अनुपस्थितीत, वेळेत ते गांभीर्याने घेणे महत्वाचे आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : पाकिस्तान आर्मीबाबत समोर आली मोठी माहिती; चीनच्या खांद्यावर बंदूक ठेवून भारताविरुद्ध नवी खेळी

चीनमध्ये या विषाणूचा प्रादुर्भाव झाल्यानंतर भारतातही एचएमपीव्हीचा प्रसार होण्याची शक्यता आहे. भारत सरकारने या विषाणूपासून बचाव करण्यासाठी दक्षता वाढवली आहे आणि लोकांना मास्क घालणे आणि हात धुणे यासारखी खबरदारी घेण्याचा सल्ला दिला आहे. यासोबतच भारतीय आरोग्य मंत्रालयाने या विषाणूवर विशेष लक्ष ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.