गुरुवार, 13 ऑगस्ट 2026
फोटो सौजन्य AI
इस्रायल आणि हिजबुल्लामधील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर दक्षिण लेबनॉनमधील परिस्थिती पुन्हा गंभीर बनण्याची चिन्हे आहेत. इस्रायलचे संरक्षणमंत्री इस्रायल काट्झ यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले आहे की, हिजबुल्लाची शस्त्रे काढून घेतली जात नाहीत आणि संपूर्ण लेबनॉनमधील या संघटनेचा धोका दूर होत नाही, तोपर्यंत इस्रायली सैन्य दक्षिण लेबनॉनमधील सुरक्षा क्षेत्रातून माघार घेणार नाही.
काट्झ यांच्या या वक्तव्यामुळे इस्रायलची लेबनॉनमधील लष्करी उपस्थिती किती काळ कायम राहणार, यावर मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे. इस्रायलचे म्हणणे आहे की, उत्तरेकडील इस्रायली नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी हिजबुल्लाची लष्करी क्षमता संपवणे आवश्यक आहे. हिजबुल्लाकडे शस्त्रे आणि लष्करी पायाभूत सुविधा अस्तित्वात असताना इस्रायलच्या सीमेजवळ पुन्हा हल्ल्यांचा धोका निर्माण होऊ शकतो, असा दावा इस्रायल करत आहे.
लेबनॉनमधून इस्रायली सैन्याची टप्प्याटप्प्याने माघार आणि हिजबुल्लाच्या नि:शस्त्रीकरणाला जोडणाऱ्या अमेरिकेच्या मध्यस्थीच्या प्रयत्नांमध्ये सध्या महत्त्वाची चर्चा सुरू आहे. या प्रक्रियेनुसार हिजबुल्लाचे नि:शस्त्रीकरण आणि दक्षिण भागात लेबनॉनच्या सैन्याचे नियंत्रण मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
मात्र हिजबुल्लाने इस्रायलच्या सैन्याची माघार होण्यापूर्वी आपल्या शस्त्रांबाबत चर्चा करण्यास नकार दिला आहे. त्यामुळे दोन्ही बाजूंच्या भूमिकांमध्ये मोठी दरी निर्माण झाली आहे. इस्रायल माघारीपूर्वी हिजबुल्लाचे नि:शस्त्रीकरण आवश्यक मानत आहे, तर हिजबुल्ला आधी इस्रायली सैन्याने लेबनॉनची भूमी सोडावी, अशी भूमिका घेत आहे.
या पार्श्वभूमीवर काट्झ यांनी इस्रायली सैन्याला दीर्घकाळ सुरक्षा क्षेत्रात उपस्थित राहण्याची तयारी करण्याचे निर्देश दिल्याचे सांगितले आहे. त्यामुळे हा संघर्ष केवळ सीमावर्ती लष्करी कारवाईपुरता मर्यादित न राहता दीर्घकालीन सुरक्षा आणि राजकीय संघर्षात बदलण्याची शक्यता आहे.
लेबनॉनकडून मात्र इस्रायली सैन्याची उपस्थिती आणि दक्षिण भागातील कारवायांना विरोध केला जात आहे. इस्रायलने माघार घ्यावी आणि लेबनॉनच्या सार्वभौमत्वाचा आदर करावा, अशी मागणी लेबनॉनकडून होत आहे.
दरम्यान, इस्रायल आणि हिजबुल्ला यांच्यातील संघर्ष कमी करण्यासाठी सुरू असलेल्या राजनैतिक प्रयत्नांसमोर काट्झ यांच्या भूमिकेमुळे नवे आव्हान उभे राहिले आहे. हिजबुल्लाचे नि:शस्त्रीकरण, लेबनॉनच्या सैन्याचे नियंत्रण आणि इस्रायली सैन्याची माघार या तीन मुद्द्यांवर तोडगा निघाल्याशिवाय दक्षिण लेबनॉनमधील तणाव कमी होणे कठीण असल्याचे चित्र आहे.
