NATO 2026 : एकात्मिक हवाई सुरक्षा ते ‘नाटो इंजिन’; रशिया-चीनच्या वाढत्या ताकदीला वेसण घालण्यासाठी पाश्चात्य देश सज्ज

लॉजिस्टिक्स आणि इंधन भरणे: एअरबस ए४००एम वाहतूक विमानांचा आणि हवेतच इंधन भरण्याच्या सुविधेसह असलेल्या एअरबस ए३३० एमआरटीटी विमानांच्या ताफ्याचे आधुनिकीकरण व विस्तार केला जाईल.

• रशिया, चीन, उत्तर कोरिया आणि इराण यांच्या वाढत्या लष्करी युतीचा सामना करण्यासाठी नाटोने २०२६ च्या अंकारा शिखर परिषदेत आतापर्यंतची सर्वात मोठी ‘महासंरक्षण योजना’ जाहीर केली आहे.
• चीनची दुर्मिळ खनिजांवरील ९०% मक्तेदारी मोडीत काढण्यासाठी नाटो १२ देशांच्या सहभागाने “संरक्षणासाठी महत्त्वपूर्ण कच्चा माल” उपक्रम सुरू करत आहे.
• भविष्यातील संकरित युद्धाचा सामना करण्यासाठी नाटो पुढील ५ वर्षांत ‘ड्रोन युग’ उपक्रमांतर्गत तब्बल ४० अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करणार आहे.

रशिया, चीन, उत्तर कोरिया आणि इराण यांच्यातील वाढत्या लष्करी आणि आर्थिक युतीमुळे जागतिक सुरक्षेसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. या पार्श्वभूमीवर, नाटो (NATO) देशांनी २०२६ च्या अंकारा शिखर परिषदेत आतापर्यंतची सर्वात मोठी आणि व्यापक ‘महासंरक्षण योजना’ सादर केली आहे. भविष्यातील संकरित युद्धाची (Hybrid Warfare) तयारी म्हणून या रणनीतीकडे पाहिले जात असून, यात भूमी, हवा, समुद्र आणि अवकाश या सर्व आघाड्यांवर लष्करी ताकद वाढवण्याचा संकल्प करण्यात आला आहे. नाटोचे सरचिटणीस मार्क रुटे यांनी सर्व ३२ सदस्य देशांना एकत्रितपणे या आव्हानाचा सामना करण्याचे आवाहन केले असून २०३५ पर्यंत संरक्षणावरील खर्च जीडीपीच्या ५% पर्यंत नेण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे.

चीनची खनिजांची मक्तेदारी मोडीत काढणार

आधुनिक क्षेपणास्त्रे, रडार आणि अत्याधुनिक शस्त्रनिर्मितीसाठी आवश्यक असणाऱ्या दुर्मिळ खनिजांवर (Rare Earth Minerals) सध्या चीनचे ९०% नियंत्रण आहे. ही मक्तेदारी मोडून काढण्यासाठी नाटोने १२ देशांच्या सहभागाने “संरक्षणासाठी महत्त्वपूर्ण कच्चा माल” (Defense Critical Raw Materials) हा विशेष उपक्रम सुरू केला आहे. या अंतर्गत जी७ देशांनी या खनिजांसाठी चीनवरील आपले अवलंबित्व २०३० पर्यंत ६० टक्क्यांपेक्षा कमी करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Ankara NATO Summit: ‘इराणचे नेते लबाड आहेत…’ ट्रम्प यांच्या आक्रमक पवित्र्यामुळे शांतता करार धोक्यात

४० अब्ज डॉलर्सचा ‘ड्रोन युग’ उपक्रम

युक्रेन आणि मध्य पूर्वेतील युद्धांमधून धडा घेत नाटोने पुढील पाच वर्षांत मानवरहित हवाई वाहने (UAVs) आणि ड्रोन तंत्रज्ञानामध्ये तब्बल ४० अब्ज डॉलर्सच्या गुंतवणुकीची घोषणा केली आहे. या अंतर्गत शत्रूचे ड्रोन नष्ट करणाऱ्या संरक्षण प्रणाली मजबूत केल्या जातील आणि २०२७ पर्यंत ड्रोन ऑपरेटर्सची संख्या पाच पटीने वाढवली जाईल. तसेच, एकात्मिक हवाई आणि क्षेपणास्त्र संरक्षणासाठी २६.३ अब्ज डॉलर्स खर्च केले जातील, ज्यामध्ये जुनी विमाने बदलून स्वीडिश बनावटीची १० ‘साब ग्लोबलआय’ (Saab GlobalEye) निरीक्षण विमाने आणि ‘एमक्यू-४सी ट्रायटन’ ड्रोनचा ताफ्यात समावेश केला जाईल.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Solar Eclipse 2026: दिवसा होईल संपूर्ण अंधार, रात्री चमकेल आकाश; जाणून घ्या कधी घडणार ‘ही’ दुर्मिळ खगोलीय घटना?

अवकाश सुरक्षा आणि ‘नाटो इंजिन’

नाटो आता अवकाशातही आपली पाळत ठेवणार आहे. ‘हॅलो’ (HALO) उपक्रमांतर्गत लष्करी उपग्रहांचे जाळे निर्माण केले जात आहे. तर दुसरीकडे, युद्धाच्या काळात दारुगोळ्याची टंचाई भासू नये म्हणून ‘नाटो इंजिन’ उपक्रमाद्वारे सर्व ३२ देशांमध्ये शस्त्रास्त्रांच्या कारखान्यांचे मोठे जाळे उभारले जाईल. नाटोची ही नवी रणनीती रशिया आणि चीनला दिलेला स्पष्ट इशारा मानली जात आहे.