बुधवार, 8 जुलै 2026
Solar Eclipse 2026: दिवसा होईल संपूर्ण अंधार, रात्री चमकेल आकाश; जाणून घ्या कधी घडणार 'ही' दुर्मिळ खगोलीय घटना? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Meteor Shower & Solar Eclipse : खगोलप्रेमींसाठी एक अत्यंत आनंदाची आणि ऐतिहासिक बातमी आहे. आगामी १२ ऑगस्ट रोजी अवकाशात एक असा दुर्मिळ योगायोग घडणार आहे, जो मानवी आयुष्यात क्वचितच पाहायला मिळतो. शास्त्रज्ञांच्या मते, शेकडो किंवा हजारो वर्षांतून एकदाच असा ‘खगोलीय दुहेरी ठसा’ उमटतो, जिथे एकाच दिवशी खग्रास सूर्यग्रहण आणि भव्य उल्कावर्षाव (Meteor Shower) एकत्र अनुभवता येणार आहे. विशेष म्हणजे हे अद्भुत दृश्य पाहण्यासाठी खगोलप्रेमींना कोणत्याही महागड्या उपकरणाची गरज भासणार नाही.
१२ ऑगस्ट रोजी चंद्र, सूर्य आणि पृथ्वीच्या अगदी दरम्यान येईल. यामुळे सूर्य पूर्णपणे झाकला जाऊन उत्तर अमेरिका, युनायटेड किंगडम, आयर्लंड आणि युरोपच्या काही भागांमध्ये दिवसाच रात्रीसारखा अंधार पसरेल. हे सूर्यग्रहण अमावस्येच्या दिवशी होत असल्याने, त्याच रात्री आकाश पूर्णपणे काळेकुट्ट आणि चंद्रप्रकाशापासून मुक्त असेल.
सूर्य मावळल्यानंतर अवकाशात खरी कमाल सुरू होईल. पृथ्वी जेव्हा ‘स्विफ्ट-टटल’ (Swift-Tuttle) या धूमकेतूने मागे सोडलेल्या धुळीच्या कणांमधून प्रवास करेल, तेव्हा हे सूक्ष्म कण पृथ्वीच्या वातावरणात येताच पेट घेतील. यालाच ‘पर्सीड उल्कावर्षाव’ (Perseid Meteor Shower) म्हणतात. अमावस्येच्या अंधारामुळे हे वेगाने जाणारे छोटे आणि अंधुक तारेही आकाशात अतिशय स्पष्ट आणि चमकदार दिसतील.
हे सूर्यग्रहण भारतात रात्रीच्या वेळी घडत असल्याने थेट दिसणार नाही, परंतु खगोलप्रेमी विविध वैज्ञानिक संस्थांच्या ऑनलाइन लाईव्ह स्ट्रीमिंगद्वारे ते पाहू शकतील. मात्र, ‘पर्सीड उल्कावर्षाव’ पाहण्याची सुवर्णसंधी भारतीयांना नक्कीच मिळू शकते. १२ ऑगस्टच्या मध्यरात्रीपासून १३ ऑगस्टच्या पहाटेपर्यंत आकाशात दर तासाला ६० ते १०० तुटणारे तारे दिसू शकतात.
हा उल्कावर्षाव पाहण्यासाठी कोणत्याही दुर्बिणीची आवश्यकता नाही. शहराच्या झगमगाटापासून दूर असलेल्या मोकळ्या मैदानात किंवा घराच्या छतावर जाऊन उघड्या डोळ्यांनी तुम्ही या दृश्याचा आनंद घेऊ शकता. खग्रास सूर्यग्रहण पाहताना मात्र डोळ्यांच्या सुरक्षिततेसाठी नेहमी प्रमाणित ‘सोलर फिल्टर चष्मा’ वापरणे बंधनकारक आहे, असे आवाहन शास्त्रज्ञांनी केले आहे.
