‘बांगलादेशवर निर्णय आता मोदीजीच घेतील…’ डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विधानाचा नेमका अर्थ काय?

पंतप्रधान मोदींसोबतच्या भेटीत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी बांगलादेशबाबत मोठे विधान केले आहे. ते म्हणाले भारत ही दक्षिण आशियातील सर्वात मोठी शक्ती आहे. त्यामुळे शेजारील देशांची काळजी घेणे ही भारताची जबाबदारी आहे.

वॉशिंग्टन डीसी : पंतप्रधान मोदींसोबतच्या भेटीत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी बांगलादेशबाबत मोठे विधान केले आहे. ते म्हणाले की फक्त भारतानेच त्याची काळजी घ्यावी. ट्रम्प यांच्या या स्पष्टवक्तेपणाचे कौतुक करायला हवे. भारत ही दक्षिण आशियातील सर्वात मोठी शक्ती आहे. त्यामुळे शेजारील देशांची काळजी घेणे ही भारताची जबाबदारी आहे.

१९७१ आठवा जेव्हा शेख मुजीबुरहमान यांच्या नेतृत्वाखाली पूर्व पाकिस्तानमध्ये मुक्ती वाहिनी स्वातंत्र्य चळवळ सुरू होती आणि भारतावर या चळवळीला मदत केल्याचा आरोप करण्यात आला होता. तरीही, पाकिस्तानच्या याह्या खान सरकारने भारतावर हल्ला केला. पण भारताची लष्करी ताकद उत्साहाने भरलेली होती. पाकिस्तानला सतत पराभवाचा सामना करावा लागत होता. मग अमेरिकेने पाकिस्तानला मदत करण्यासाठी आणि भारताविरुद्ध लढण्यासाठी आपला सातवा फ्लीट पाठवला. संपूर्ण जग स्तब्ध झाले. पण तो शीतयुद्धाचा काळ होता, सोव्हिएत युनियन आमच्या पाठीशी उभे होते. भारताचे नौदल आणि हवाई दल शक्तिशाली होते, त्यामुळे आम्हाला अमेरिकेची भीती वाटत नव्हती. पण आता परिस्थिती बदलली आहे. आता अमेरिका दक्षिण आशियाबाबत राजनैतिक मौन बाळगत आहे. बांगलादेशच्या बाबतीत त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले आहे की भारताने त्याची काळजी घ्यावी.

ट्रम्प यांच्या या स्पष्टवक्तेपणाचे कौतुक करायला हवे. भारत ही दक्षिण आशियातील सर्वात मोठी शक्ती आहे. त्यामुळे शेजारील देशांची काळजी घेणे ही भारताची जबाबदारी आहे. परराष्ट्र व्यवहार तज्ञ मारुफ रझा म्हणतात, आपण अमेरिकेकडून आपल्या शेजारील देशांमध्ये हस्तक्षेप करण्याची किंवा निर्बंध लादण्याची अपेक्षाही करू नये. बांगलादेश हा आपला शेजारी आहे, अमेरिकेचा नाही. म्हणून, बांगलादेशात जे काही घडत आहे त्याला सामोरे जाण्याची जबाबदारी आपली आहे. गेल्या ५ ऑगस्ट रोजी बांगलादेशमध्ये जे काही घडले त्यावर भारताने मौन बाळगले आहे. निवडून आलेल्या सरकारचे हद्दपार होणे आणि अंतरिम सरकारचे प्रमुख मोहम्मद युनूस ज्या पद्धतीने कारभार हाताळत आहेत त्यामुळे अराजकता वाढली आहे. तेथील अल्पसंख्याकांवरही अत्याचार होत आहेत पण मोदी सरकारने त्यावर कोणतीही प्रतिक्रिया दिली नाही.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या ‘या’ कृतीने भारतीयांचे हृदयच जिंकले; सोशल मीडियावर व्हिडिओ होतोय तुफान व्हायरल

युनूसच्या चेहऱ्यावर काळजीच्या रेषा

बांगलादेशची निर्मिती भारताने केली आहे आणि म्हणूनच तेथील अराजकता संपवण्यासाठी भारताने सक्रिय असणे महत्त्वाचे आहे. बांगलादेशच्या निवडून आलेल्या पंतप्रधान शेख हसीना वाजेद भारतात आहेत. त्यांना बांगलादेशात सुरक्षितपणे स्थायिक करण्यात भारताने भूमिका बजावली पाहिजे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पत्रकारांना स्पष्टपणे सांगितले की, अमेरिकन डीप स्टेटची बांगलादेशमध्ये कोणतीही भूमिका नाही. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी बांगलादेशची काळजी घ्यावी. राजकीयदृष्ट्या, ही एक मोठी गोष्ट आहे. एका अर्थाने, अमेरिकेने भारताला दक्षिण आशियातील सर्वात मोठी शक्ती म्हणून स्वीकारले आहे. ट्रम्प यांच्या स्पष्टीकरणाचा एक अर्थ असा आहे की भारताने केवळ बांगलादेशच नाही तर सर्व सार्क देशांच्या (पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, नेपाळ, भूतान, श्रीलंका, बांगलादेश, मालदीव आणि स्वतः भारत) कारभारात लक्ष घालावे. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे बांगलादेश सरकारचे प्रमुख मोहम्मद युनूस यांच्या चेहऱ्यावर चिंतेचे सावट पसरले आहे.पण

चीन गप्प बसेल का?

डोनाल्ड ट्रम्प हे एक मोठे खेळाडू आहेत. ते बांगलादेशात भारताला काहीही करण्याबद्दल बोलत आहे पण जर चीनने भारताला धमकी दिली तर अमेरिका काय करेल हे तो सांगत नाही! डोनाल्ड ट्रम्प यांचे धोरण अमेरिका प्रथम आहे. ज्या पद्धतीने ते लॅटिन अमेरिकन देशांना अमेरिकेचे हातपाय मानतात, त्याच प्रकारे ते भारतालाही तेच स्थान देत आहेत, पण आजच्या बदलत्या जगात हे शक्य आहे का? आज चीनचे हितसंबंध बांगलादेश, श्रीलंका आणि पाकिस्तानशी जोडलेले आहेत. मालदीवचे अध्यक्ष मोहम्मद मोइझो यांना कोणी पाठिंबा दिला होता हे कोणाला माहित नाही? अशा परिस्थितीत, चीन भारताच्या प्रभावाचा त्याच्या शेजारील देशांवर परिणाम होऊ देईल का? उद्या जेव्हा चीन एक मोठे संकट बनेल तेव्हा भारत काय करेल?

ट्रम्पची नजर युरोपियन युनियनवर

सत्य हे आहे की ट्रम्प यांनी त्यांच्यासोबत घेतलेले सर्व सहकारी हे व्यापारी आहेत. संपूर्ण जगाची संसाधने हस्तगत करणे हे त्यांचे उद्दिष्ट आहे. म्हणूनच ते ट्रम्पला सांगत राहतात की हे करायलाच हवे. अन्यथा अमेरिका कोणत्या क्षमतेने गाझा पट्टीवर आपला अधिकार प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करत आहे? हा व्यापारी वर्ग लोकशाही आणि तिच्या मूल्यांचा नाश करण्यात व्यस्त आहे. दुसऱ्या महायुद्धानंतर झालेल्या नाटो करारालाही तो नाकारत आहे. म्हणूनच युरोपियन युनियन (EU) त्याचे लक्ष्य आहे. युरोपियन युनियन देश नाटो करारांच्या अटींवर अधिक आग्रही आहेत. ही बाब अमेरिकेला त्रासदायक आहे. ट्रम्प यांनी युक्रेनचे अध्यक्ष झेलेन्स्की यांना ज्या प्रकारे धमकी दिली आहे त्यावरून हे सिद्ध होते की अमेरिका केवळ अशांनाच पाठिंबा देईल जे त्यांच्या व्यावसायिक हितांना मदत करतील किंवा देशाला लुटतील.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : ‘चेर्नोबिलमधील अणुभट्टीवर रशियानेच हल्ला केला..’ युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष झेलेन्स्की यांचा मोठा दावा

जग आता बहुध्रुवीय आहे
भारताने पूर्वीप्रमाणेच त्याच्या NAM (अललाइन चळवळ) मार्गावर राहणे चांगले झाले असते. त्यावेळी पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरूंनी जगातील दोन प्रमुख शक्ती – सोव्हिएत युनियन आणि अमेरिका (यूएसएसआर आणि यूएसए) पासून दूर राहून अलिप्त मार्ग स्वीकारला होता. पण १९९१ मध्ये सोव्हिएत युनियनच्या विघटनानंतर अमेरिका एकमेव जागतिक महासत्ता बनली. त्यामुळे ही चळवळही कमकुवत होऊ लागली. पण आज पुन्हा अमेरिका, चीन, रशिया सारख्या शक्ती उदयास येत आहेत आणि संपूर्ण जग बहुध्रुवीय होत आहे. अशा परिस्थितीत भारताला इतरांपेक्षा वेगळे राहावे लागेल. अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चुकूनही बांगलादेशचा चेंडू भारताच्या कोर्टात टाकला आहे, म्हणून भारताने तो ताब्यात घ्यावा.