भारतात कोणत्या देशांतून येतात महत्त्वाचे ऑटो पार्ट्स? भारतातील ऑटोमोबाईल उद्योगाची परदेशी पुरवठा साखळी सविस्तरपणे समजून घ्या

भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या वाहन बाजारपेठांपैकी एक आहे. असे असले तरी अनेक महत्त्वाचे ऑटोमोबाईल पार्ट्स आणि तांत्रिक वस्तू आजही परदेशातून आयात केले जातात. देशांतर्गत उत्पादन मोठ्या प्रमाणात होत असले तरी उच्च तंत्रज्ञानावर आधारित इलेक्ट्रॉनिक, इंजिन आणि सेमीकंडक्टर घटकांसाठी भारताला अनेक देशांवर अवलंबून राहावे लागते.

भारतात सर्वाधिक ऑटो पार्ट्स आयात होणाऱ्या देशांमध्ये चीन, जपान, दक्षिण कोरिया, जर्मनी आणि थायलंड यांचा समावेश होतो. यामध्ये चीनचा वाटा सर्वाधिक आहे. वाहनांमध्ये वापरले जाणारे इलेक्ट्रॉनिक कंट्रोल युनिट्स (ECU), सेन्सर्स, एलईडी लाईट्स, बॅटरी घटक, वायरिंग हार्नेस आणि विविध इलेक्ट्रॉनिक पार्ट्स मोठ्या प्रमाणावर चीनमधून आयात केले जातात. कमी उत्पादन खर्च आणि मोठी उत्पादन क्षमता यामुळे चीन भारतीय वाहन उद्योगाचा महत्त्वाचा पुरवठादार बनला आहे.

जपान हा भारताचा दीर्घकालीन तांत्रिक भागीदार मानला जातो. इंजिन तंत्रज्ञान, ट्रान्समिशन प्रणाली, प्रिसिजन मशीन पार्ट्स आणि हायब्रिड वाहनांशी संबंधित अनेक घटक जपानमधून येतात. भारतातील अनेक वाहन कंपन्यांचे जपानी कंपन्यांशी संयुक्त उपक्रम आहेत. त्यामुळे तांत्रिक देवाणघेवाण आणि पार्ट्स पुरवठा अधिक सुलभ झाला आहे.

ओला-उबर-रॅपिडोच्या यशामागचे ऑटोमोबाईल अर्थशास्त्र! फक्त अॅप नव्हे, तर वाहनांची ताकद!

दक्षिण कोरियामधून प्रामुख्याने इलेक्ट्रॉनिक्स, बॅटरी तंत्रज्ञान, इन्फोटेन्मेंट सिस्टीम आणि वाहनांसाठी लागणारे आधुनिक घटक आयात केले जातात. विशेषतः इलेक्ट्रिक वाहन क्षेत्रात कोरियन कंपन्यांचे योगदान वाढत आहे.

जर्मनी हा उच्च दर्जाच्या अभियांत्रिकीसाठी ओळखला जातो. लक्झरी कार्स, ब्रेकिंग सिस्टीम, इंजिन पार्ट्स आणि ऑटोमेशन उपकरणे जर्मनीतून आयात केली जातात. अनेक भारतीय वाहन उत्पादक जर्मन तंत्रज्ञानाचा वापर करतात.

थायलंड हा आशियातील महत्त्वाचा ऑटोमोबाईल उत्पादन केंद्र म्हणून उदयास आला आहे. येथून टायर, सस्पेन्शन पार्ट्स, बॉडी कंपोनंट्स आणि काही इंजिन घटक भारतात आयात केले जातात.

महिंद्राच्या ‘या’ मार्केटिंग कँपेनने बदलला होता भारतीय ईव्ही मार्केटचा चेहरा! महिंद्राची ‘अनलिमिट भारत’ मोहीम

हे सर्व ऑटो पार्ट्स मुख्यतः समुद्री मार्गाने कंटेनर जहाजांद्वारे भारतातील मुंबई, चेन्नई, कोलकाता आणि मुंद्रा बंदरांवर पोहोचवले जातात. अत्यावश्यक किंवा उच्च मूल्य असलेले घटक हवाई मार्गानेही आणले जातात.

भारताचे या देशांशी असलेले व्यापारी आणि राजनैतिक संबंध ऑटोमोबाईल उद्योगासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. जागतिक पुरवठा साखळी मजबूत राहिल्यास भारतीय वाहन उद्योगाला उत्पादन वाढविणे, नवीन तंत्रज्ञान स्वीकारणे आणि जागतिक स्पर्धेत टिकून राहणे अधिक सोपे होते. त्याचबरोबर ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमामुळे देशांतर्गत ऑटो पार्ट्स उत्पादन वाढविण्याचे प्रयत्नही वेगाने सुरू आहेत.