देशात 1.5 लाख कोटींचे 3 नवीन फ्रेट कॉरिडॉर! प्रस्तावित 3 DFC पैकी 2 महाराष्ट्रातून जाणार; वाहतूक क्षमता वाढणार

आता भारतात हाय-स्पीड कार्गो नेटवर्क अधिक वाढणार असल्याचे दिसून येत आहे. यासाठी आता १.५ लाख कोटीचा प्रकल्प हाती घेण्यात आलाय. ३ फ्रेट कॉरिडॉर वाढविण्यात येणार आहेत, वाचा सविस्तर

• भारतीय रेल्वेचा मनसुबा
• भारतात वाढणार हाय स्पीड कार्गो नेटवर्क 
• महाराष्ट्रातून जाणार प्रकल्प 

मुंबई: भारतीय रेल्वेने दक्षिण, पूर्व आणि मध्य भारतामध्ये आपला हाय-स्पीड कार्गो नेटवर्क आणखी वाढवण्यासाठी तीन नवीन फ्रेट कॉरिडॉरवर काम सुरू केले आहे. विशेष म्हणजे, प्रस्तावित ३ फ्रेट कॉरिडॉरपैकी २ कॉरिडॉर महाराष्ट्रातून जात आहेत. या तीन नवीन मार्गांसाठीचे सविस्तर प्रकल्प अहवाल (डीपीआर) पूर्ण झाले असून, त्यांची तपासणी सुरू आहे. या प्रकल्पांवर अंदाजे १.५ लाख कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. तांत्रिक व्यवहार्यता, वाहतूक क्षमता आणि निधीची उपलब्धता यावर आधारित प्रथम कमीतकमी एका कॉरिडॉरची निवड केली जाईल.

जीएसटी कपातीमुळे वाहन विक्रीला ‘अच्छे दिन’; नोव्हेंबरमध्ये झाली तब्बल 4.12 लाख वाहनांची विक्री

२०३० पर्यंत ४५% मालवाहतुकीचे लक्ष्य 

नवीन कॉरिडॉर सध्याच्या १,३३७ किमी लांबीच्या ईस्टर्न आणि १,५०६ किमी लांचीच्या वेस्टर्न डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडॉरशी जोडले जातील. वेस्टर्न कॉरिडॉरचा सुमारे १,४०४ किमीचा भाग कार्यान्वित झाला आहे, तर वैतरणा ते जेएनपीटीपर्यंतचा उर्वरित १०२ किमीचा भाग लवकरच सुरू होईल. सध्याच्या कॉरिडॉरमुळे मालवाहतुकीचा वेग वाढून प्रवासी मागाँवरील गर्दी कमी झाली आहे.

१,११५

किमी ईस्ट कोस्ट कॉरिडॉर (खडगपूर-विजयवाडा)

१,६७३

किमी ईस्ट-वेस्ट कॉरिडॉर (भुसावळ-दनकुनी)

९७५

किमी नॉर्थ-साउथ सब-कॉरिडॉर (विजयवाडा-नागपूर-इटारसी)

रेल्वे मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, एकूण मालवाहतुकीत रेल्वेचा वाटा १९९० च्या दशकात ६००% पेक्षा जास्त होता, जो २०२० मध्ये सुमारे २५% पर्यंत घसरला, परंतु कोविडनंतर डीएफसीच्या मदतीने हा वाटा २७% पर्यंत वाढला आहे. नॅशनल रेल प्लॅनचे लक्ष्य २०३० पर्यंत हा वाटा ४५% पर्यंत वाढवण्याचे आहे.

२०३० पर्यंत ५५० अब्ज डॉलर्स होणार लॉजिस्टिक्स बाजार

• ग्लोबल मार्केट रिसर्च कन्सल्टिंग फर्म, मॉडर्न इंटेलिजन्सला अपेक्षा आहे की, देशाचा फेट आणि लॉजिस्टिक्स बाजार २०२५ मध्ये अंदाजे ३५० अब्ज डॉलर्सवरून वाढून २०३० पर्यंत सुमारे ५५० अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचेल
• ईस्ट कोस्ट कॉरिडॉर रेल्वेसाठी सर्वांत जास्त मालवाहतुकीत योगदान देती. त्यामुळे या भागात आणि ओडिशा व छत्तीसगडमधून खनिजांच्या वाहतुकीसाठी एक खास मार्ग उपलब्ध केला जाईल, रेल्वेचे लक्ष्य आहे की या भागांचे काम सुरू इसल्यापासून पाच ते सात वर्षांत पूर्ण करावे. एकदा डेडिकेटेड कॉरिडॉर तयार झाल्यावर, रेल्वेची ३०-३५% मालवाहतूक त्यांच्यावरून होईल
• ज्यामुळे मालगाड्या ७५-१०० किमी प्रति तास वेगाने धावू शकतील. हा वेग सध्याच्या सरासरी सुमारे २५ किमी प्रति तास वैगापेक्षा खूप जास्त आहे. यामुळे मालवाहतूक अधिक विश्वासार्ह होईल आणि वेळेनुसार चालवणे शक्य होईल

अर्थसंकल्पात हिरवा कंदील मिळू शकतो

या तीन कॉरिडॉरपैकी किमान एका कॉरिडॉरला हिरवा कंदील मिळण्याची अपेक्षा आहे. हा निर्णय तांत्रिक बाबी, वाहतूक क्षमता आणि निधीची उपलब्धता यावर आधारित असेल. असे मानले जाते की हा प्रस्ताव येत्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात समाविष्ट केला जाऊ शकतो, ज्यामध्ये २०२७ च्या आर्थिक वर्षासाठी निधीचे नाममात्र वाटप समाविष्ट असू शकते.

IndiGo Crisis: इंडिगो संकटाचा फायदा उचलण्याच्या तयारीत TATA Group, एअर इंडिया पायलट्सची चिंता वाढीला; काय आहे कारण

मालवाहतुकीतील वाटा वाढवण्याचे उद्दिष्ट

रेल्वे मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, १९९० च्या दशकात देशाच्या एकूण मालवाहतुकीत रेल्वेचा वाटा ६०% पेक्षा जास्त होता. २०२० मध्ये, हा वाटा सुमारे २५% पर्यंत कमी झाला होता. तथापि, समर्पित कॉरिडॉरच्या बांधकामामुळे, हा वाटा किंचित वाढून २७% झाला आहे. राष्ट्रीय रेल्वे योजनेअंतर्गत, २०३० पर्यंत हा वाटा ४५% पर्यंत वाढवण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.