Fuel Shortage: भारताकडे किती दिवसांचा तेल साठा? जाणून घ्या पेट्रोल-डिझेलच्या वापरात कोणते राज्य आहे नंबर-१

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इंधनाचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन केल्यानंतर, देशातील तेलाचा साठा नेमका किती आहे आणि कोणत्या राज्यांमध्ये सर्वाधिक वापर होतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

• भारताकडे किती दिवसांचा तेल साठा?
• जाणून घ्या पेट्रोल-डिझेलच्या वापरात कोणते राज्य आहे नंबर-१
• वाचा सविस्तर

Fuel Shortage News: जगभरात सुरू असलेली युद्धे आणि पुरवठा साखळीतील (Supply Chain) अडथळ्यांमुळे भारतामध्ये इंधन संकटाबाबतची (Fuel Crisis) चर्चा आता तीव्र झाली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (PM Narendra Modi) यांनी इंधनाचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन केल्यानंतर, देशातील तेलाचा साठा नेमका किती आहे आणि कोणत्या राज्यांमध्ये सर्वाधिक वापर होतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. भारताच्या या ‘एनर्जी कुंडली’चा घेतलेला हा सविस्तर आढावा.

भारताचा तेल साठा: किती काळ टिकणार?

ताज्या अहवालानुसार, भारताकडे आपल्या सामरिक पेट्रोलियम साठ्यामध्ये (SPR) सुमारे ९ ते १२ दिवसांचा कच्चा तेल साठा सुरक्षित आहे. या व्यतिरिक्त, सार्वजनिक आणि खासगी क्षेत्रातील तेल कंपन्यांकडे साधारणपणे ६० ते ६५ दिवसांचा साठा उपलब्ध असतो. भविष्यातील कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीला सामोरे जाण्यासाठी केंद्र सरकार आता नवीन भूमिगत टाक्यांच्या निर्मितीवर भर देत असून, हा साठा वाढवण्याचे प्रयत्न युद्धपातळीवर सुरू आहेत.

पेट्रोल-डिझेलच्या वापरात महाराष्ट्र देशात आघाडीवर

देशातील इंधन वापराचा विचार करता, औद्योगिक प्रगती आणि वाहनांच्या अफाट संख्येमुळे महाराष्ट्र राज्य पेट्रोल-डिझेलच्या खपामध्ये पहिल्या क्रमांकावर आहे. उत्तर प्रदेश आपली प्रचंड लोकसंख्या आणि कृषी क्षेत्रातील डिझेलच्या मागणीमुळे दुसऱ्या स्थानावर आहे. महाराष्ट्रातील वाहतूक आणि उद्योग क्षेत्राचा वेग टिकवून ठेवण्यासाठी इंधनाचा पुरवठा सुरळीत राहणे देशाच्या अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

शेती आणि उद्योगांमुळे ‘या’ राज्यांत डिझेलची मोठी मागणी

हरियाणा, पंजाब आणि गुजरात या राज्यांमध्ये डिझेलचा वापर सर्वाधिक होतो. पंजाब आणि हरियाणात शेतीसाठी लागणारे ट्रॅक्टर्स व पंप संचांमुळे, तर गुजरातमध्ये औद्योगिक मालवाहतुकीसाठी (Truck Transport) डिझेलची मागणी प्रचंड आहे. इंधनाच्या पुरवठ्यात थोडा जरी खंड पडला, तर या राज्यांच्या अर्थव्यवस्थेची गती मंदावू शकते.

PM Narendra Modi: पंतप्रधान मोदींचा मोठा निर्णय! स्वतःचा ताफा केला अर्धा, SPG ला दिले विशेष आदेश

पंतप्रधानांचे आवाहन

इंधन आयात कमी करण्यासाठी आणि मौल्यवान परकीय चलन वाचवण्यासाठी पंतप्रधान मोदींनी देशवासियांना महत्त्वाचे आवाहन केले आहे. अनावश्यक प्रवास टाळणे आणि सार्वजनिक वाहतुकीचा (Public Transport) जास्तीत जास्त वापर करणे, ही काळाची गरज असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. यामुळे युद्धासारख्या कठीण परिस्थितीत देश आर्थिकदृष्ट्या सुरक्षित राहू शकेल.

पर्यायी इंधन: भारताचा ‘प्लॅन बी’ सज्ज

कच्च्या तेलावरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी सरकार पेट्रोलमध्ये २०% इथेनॉल मिश्रणाचे लक्ष्य गाठण्यासाठी वेगाने काम करत आहे. या संकटकाळात इलेक्ट्रिक वाहने (EV) आणि सीएनजी (CNG) च्या मागणीत ३० टक्क्यांपर्यंत वाढ झाल्याचे दिसून येत आहे. हे बदल भारताच्या ऊर्जा सुरक्षिततेसाठी भविष्यात मैलाचा दगड ठरणार आहेत.

‘पॅनिक बाइंग’ टाळा: पेट्रोलियम मंत्रालयाचे स्पष्टीकरण

देशात पेट्रोल-डिझेलचा तुटवडा होणार अशी कोणतीही स्थिती सध्या नाही, असे पेट्रोलियम मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. नागरिकांनी घाबरून जाऊन डब्यांमध्ये किंवा ड्रममध्ये तेल भरून ठेवू नये, कारण यामुळे पुरवठा साखळीत विनाकारण अडथळे निर्माण होऊ शकतात. सर्व पेट्रोल पंपांवर पुरवठा सुरळीत ठेवण्याचे निर्देश प्रशासनाला देण्यात आले आहेत.

वाढत्या महागाईमुळे सर्वसामान्यांचे बजेट कोलमडले, घरखर्चाचा ताळमेळ बसेना; दरवाढीमुळे नागरिक हवालदिल