LPG Gas: केवळ 16 दिवसाचा साठा, इस्त्रायल-इराणच्या युद्धामुळे LPG पुरवठ्याचे संकट; पेटणार नाही गॅस

भारतापासून 3000 किलोमीटर अंतरावर युद्ध सुरू आहे. अमेरिका इराण आणि इस्रायलमध्ये घुसली आहे. अमेरिकेने आगीत तेल ओतले, त्यानंतर इराण आणि इस्रायलमधील युद्ध तीव्र झाले आहे. याचा भारतावरही परिणाम होताना दिसतोय

भारतापासून सध्या 3000 किलोमीटर अंतरावर युद्ध सुरू आहे. अमेरिका आता इराण आणि इस्रायलच्या युद्धामध्ये घुसली आहे. अमेरिकेने एक प्रकारे या युद्धाच्या आगीत तेल ओतले आहे आणि त्यानंतर इराण आणि इस्रायलमधील युद्ध तीव्र झाल्याचे दिसून येत आहे.

गोळीबार आणि बॉम्बस्फोटानंतर आता इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद करण्याची धमकी दिली आहे. जर हा मार्ग बंद झाला तर तेल आणि वायू पुरवठ्याचे संकट निश्चित आहे. जगातील २० टक्के तेल पुरवठ्याची आयात आणि निर्यात या मार्गाने केली जाते. या सर्व गोष्टींमध्ये एलपीजी सिलिंडरच्या पुरवठ्याचे संकट भारतावर घोंघावत आहे असे आता समोर आले आहे (फोटो सौजन्य – iStock) 

केवळ 16 दिवसांचा साठा 

Middle East मधील तणावामुळे भारतात LPG सिलिंडरचे संकट निर्माण झाले आहे. भारतात वापरल्या जाणाऱ्या तीनपैकी दोन सिलिंडर पश्चिम आशियातून येतात. जर युद्ध सुरू राहिले आणि पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली तर भारतीय स्वयंपाकघरांमध्ये चुलीवर स्वयंपाक करण्याचे संकट येऊ शकते. मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे एलपीजी सर्वात असुरक्षित बनले आहे. 

इकॉनॉमिक टाईम्सच्या अहवालानुसार, भारतात फक्त १६ दिवसांचा एलपीजी स्टॉक शिल्लक आहे. ईटीच्या अहवालानुसार, जर आपण पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या आकडेवारीवर नजर टाकली तर, देशाच्या सरासरी वापरानुसार आयात टर्मिनल, रिफायनरीज आणि बॉटलिंग प्लांटमध्ये साठवण्याची भारताची क्षमता असलेली एलपीजीची मात्रा फक्त १६ दिवस टिकेल. इराणच्या अणुस्थळांवर अमेरिकेच्या हल्ल्यांमुळे जगातील सर्वात मोठ्या तेल उत्पादक प्रदेशातून पुरवठा खंडित होण्याचा धोका वाढला आहे.

भारतात LPG चा किती वापर?

पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती सतत वाढत आहेत, परंतु सर्वात मोठे संकट एलपीजी गॅस पुरवठ्याबाबत आहे. जर इराण आणि इस्रायलमधील युद्ध सुरू राहिले तर तेल आणि स्वयंपाकाच्या गॅसचा पुरवठा थांबू शकतो. भारतात एलपीजीचा वापर झपाट्याने वाढला आहे. 

उज्ज्वला योजना असो किंवा गॅस सबसिडी असो, गेल्या दशकात भारतात LPG Gas चा वापर दुप्पट झाला आहे. भारतातील ३३ कोटी लोक एलपीजी सिलिंडर वापरतात. भारत आपल्या वापराच्या ६६ टक्के वापर परदेशातून आयात करतो. एकूण आयातीपैकी ९५ टक्के सौदी अरेबिया, कतार आणि संयुक्त अरब अमिराती सारख्या पाश्चात्य देशांमधून येतो. इराण-इस्रायल युद्धामुळे गॅस पुरवठ्यावर संकट आहे.

Share Market : इराण-इस्त्रायल युद्धाचे बाजारात पडसाद, ‘या’ शेअर्समध्ये विक्रीचा दबाव, तर सेन्सेक्स ८०० अंकांनी घसरला

इराण-इस्रायल संकट टाळले नाही तर काय होईल?

पेट्रोल आणि डिझेलची परिस्थिती गॅसपेक्षा चांगली आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या बाबतीत भारताची परिस्थिती चिंताजनक नाही, कारण भारत त्याच्या देशांतर्गत वापराच्या सुमारे ४० टक्के पेट्रोल आणि ३० टक्के डिझेल निर्यात करतो. गरज पडल्यास निर्यात थांबवून देशाच्या गरजा पूर्ण करता येतात. पण एलपीजीमध्ये परिस्थिती थोडी वेगळी आहे. 

जर संकट टळले नाही तर भारत अमेरिका, युरोप, मलेशिया आणि काही आफ्रिकन देशांमधून एलपीजीचे पर्यायी स्रोत आयात करून आपल्या गरजा पूर्ण करू शकतो. तथापि, हे इतके सोपे नाही. पाइपलाइनद्वारे १.५ कोटी लोकांना PNG पुरवठा करता येतो, परंतु ३३ कोटी एलपीजी कनेक्शनना गॅस पुरवणे सोपे नाही. अशा परिस्थितीत लोकांना एलपीजीच्या पर्यायांचा विचार करावा लागेल.

Stock Market Today: घसरणीसह होणार आज शेअर बाजाराची सुरुवात? तज्ज्ञांनी काय सांगितलं? जाणून घ्या