गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
पेट्रोल- डिझेल महागणार? भारताचा GDP पाच पटीने वाढणार, नफा कमी होणार, खर्च वाढणार? (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
भारताचे केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी खुलासा केला आहे की अंदमान समुद्रात भारताला सुमारे २ ट्रिलियन लिटर कच्च्या तेलाचे साठे सापडू शकतात. पुरी म्हणाले की जर हा अंदाज बरोबर ठरला तर भारताचा जीडीपी पाच पटीने वाढून २० ट्रिलियन डॉलर्सपर्यंत पोहोचू शकतो.
केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की, भारत अंदमान प्रदेशात तेल आणि वायूच्या शोधात गुंतलेला आहे. त्यांनी याला भारताचा ‘गयाना क्षण’ म्हटले. पुरी यांच्या मते, अंदमानमधील उत्खननादरम्यान चांगले संकेत मिळत आहेत. त्याच वेळी, सरकार जीवाश्म इंधन उत्पादन वाढवण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करत आहे. गेल्या काही वर्षांत खाणकाम आणि उत्पादनासाठी अनेक पावले उचलण्यात आली आहेत.
भारतात ३.५ दशलक्ष चौरस किलोमीटरचा गाळाचा खोरा आहे. यापैकी आतापर्यंत फक्त आठ टक्के क्षेत्रात खाणकाम झाले आहे. सरकार आता या क्षेत्राचा विस्तार करण्यावर भर देत असल्याचे त्यांनी सांगितले. गाळाचे खोरे म्हणजे पृथ्वीखालील अशी जागा जिथे तेल आणि वायू शोधण्याची शक्यता असते.
अंदमानमधील खाणकामातून चांगले संकेत दिसत आहेत – केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप पुरी यांनी एएनआय या वृत्तसंस्थेशी बोलताना ही माहिती दिली. ते म्हणाले की अंदमानमधील खाणकामातून खूप चांगले संकेत दिसत आहेत. हे भारताचे ‘गयाना क्षण’ बनू शकते.
ते म्हणाले की, सरकारने गाळाच्या खोऱ्यातील मोठ्या भागाचे उत्खनन करण्याचा निर्णय घेतला आहे. तथापि, पूर्वी खाणकामासाठी उपलब्ध नसलेले क्षेत्रही आता खुले करण्यात आले आहेत. केंद्र सरकार ऊर्जेच्या क्षेत्रात स्वयंपूर्ण होण्यासाठी सतत प्रयत्न करत आहे. अंदमानमध्ये तेलाचा शोध हा या दिशेने एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. जर हा प्रयत्न यशस्वी झाला तर भारताला ऊर्जेच्या क्षेत्रात एक नवीन ओळख मिळेल, असे ते म्हणाले.
मंत्री पुरी म्हणाले की, पूर्वी गाळाचे खोरे हे दहा लाख चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळाचे होते जिथे खाणकाम शक्य नव्हते. सरकारने ते ई अँड पीसाठी उपलब्ध करून दिले आहे. आतापर्यंत ओपन एरिया लायसन्सिंग पॉलिसीच्या नऊ फेऱ्यांमध्ये, त्या दहा लाख चौरस किलोमीटरमध्ये ३८ टक्के निविदा आल्या आहेत. ते म्हणाले की, सरकारला आशा आहे की पुढील फेरीत ७५ टक्क्यांहून अधिक निविदा येतील.
पुरी यांनी तेलाचे खोदकाम शोधण्यासाठी होणाऱ्या उच्च खर्चाकडेही लक्ष वेधले. “त्यासाठी खूप पैसे खर्च होतात. गयानामध्ये त्यांनी ४३ किंवा ४४ विहिरी खोदल्या, प्रत्येकी १०० दशलक्ष डॉलर्सची किंमत होती. ४१ व्या दिवशी त्यांना त्या सापडल्या,” तो म्हणाला. “येथे, या वर्षी ओएनजीसीने सर्वाधिक विहिरी खोदल्या आहेत. ३७ वर्षांतील सर्वाधिक.” आर्थिक वर्ष २४ मध्ये, ओएनजीसीने ५४१ विहिरी खोदल्या – १०३ शोधात्मक आणि ४३८ विकासात्मक -भांडवली खर्चात ३७,००० कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली, जी त्याच्या इतिहासातील सर्वाधिक आहे.
जर अंदमानमधील उत्खनन यशस्वी झाले, तर भारत तेल आयात लक्षणीयरीत्या कमी करू शकेल आणि आपली आर्थिक स्थिती वाढवू शकेल. भारत आपल्या ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी कच्च्या तेलाच्या आयातीवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे. सरकारी आकडेवारीवरून असे दिसून येते की देशातील ८५% पेक्षा जास्त कच्च्या तेलाचे स्रोत आंतरराष्ट्रीय पुरवठादारांकडून घेतले जातात. जागतिक स्तरावर, अमेरिका आणि चीननंतर भारत कच्च्या तेलाचा तिसरा सर्वात मोठा आयातदार देश आहे.
