
महागाई दराची अवस्था (फोटो सौजन्य - ChatGPT)
रॉयटर्सच्या एका सर्वेक्षणातून असे समोर आले आहे की, भारताचा ग्राहक महागाई दर १६ महिन्यांत प्रथमच जूनमध्ये आरबीआयच्या ४% च्या लक्ष्यापेक्षा जास्त होऊ शकतो. ३ ते ९ जुलै दरम्यान केलेल्या या सर्वेक्षणात, ३७ अर्थतज्ज्ञांनी असा अंदाज वर्तवला आहे की, मे महिन्यात ३.९३% असलेली किरकोळ महागाई जूनमध्ये ४.३% पर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे. १३ जुलै रोजी जाहीर होणाऱ्या सरकारच्या आकडेवारीसाठी ३.६५% ते ५.५०% पर्यंतचे अंदाज वर्तवण्यात आले आहेत.
RBI नवीन नियम करणार लागू! 730 पेक्षा कमी CIBIL Score असणाऱ्यांना बसणार मोठा फटका
जानेवारीपासून नवीन आधारभूत वर्ष लागू करण्यात आले
नवीनतम किरकोळ महागाईची आकडेवारी ही भारताच्या सुधारित निर्देशांकावर आधारित आहे, ज्यामध्ये जानेवारी हे नवीन आधारभूत वर्ष आणि अद्ययावत ग्राहक बास्केटचा समावेश आहे. नवीन मालिका सुरू झाल्यापासून जूनमधील आकडेवारी ही महागाईची सर्वोच्च नोंद असेल. सोसिएते जेनेरालचे भारतातील अर्थतज्ज्ञ कुणाल कुंडू म्हणतात की, अन्न, इंधन आणि निवडक सेवा क्षेत्रांच्या हळूहळू बळकटीकरणामुळे अलिकडच्या महिन्यांत किरकोळ महागाईची आकडेवारी वाढत आहे. जागतिक बाजारात वस्तू आणि ऊर्जेच्या किमती सातत्याने वाढत आहेत, ज्याचा परिणाम भारतीय महागाईवरही होत आहे.
हवामानाच्या परिणामांमुळे समस्या वाढतील
सर्वेक्षणानुसार, जर एल निनोमुळे भारताचा मान्सून कमकुवत झाला आणि अपुऱ्या पावसामुळे जून-सप्टेंबर दरम्यान पीक उत्पादनात व्यत्यय आला, तर अन्नपदार्थांवरील दबाव आणखी वाढू शकतो. किरकोळ इंधनाच्या किमतीही जास्त राहिल्या, कारण सरकारी मालकीच्या इंधन विक्रेत्यांनी मे महिन्यात चार वेळा किमती वाढवल्या, ज्यामुळे वाहतूक आणि लॉजिस्टिक्सचा खर्च वाढला. याचा अर्थ असा की, वाढत्या तेलाच्या किमतींचा परिणाम महागाई आणि अन्नधान्याच्या किमतींवरही झाला आहे.
धोका अजून टळलेला नाही
काही अर्थतज्ज्ञांच्या मते, अमेरिका-इराण युद्ध पुन्हा सुरू झाल्यानंतर तेलाच्या किमती पुन्हा वाढू शकतात. यामुळे भविष्यात महागाईचा धोका आणखी वाढू शकतो. आरबीआयने गेल्या महिन्यात झालेल्या आपल्या पतधोरण समितीच्या बैठकीत रेपो दर ५.२५% वर अपरिवर्तित ठेवला, जे अपेक्षेनुसारच होते. ताज्या सर्वेक्षणानुसार, घाऊक महागाई मे महिन्यातील ९.६८% वरून जूनमध्ये केवळ किंचित कमी होऊन ९.१५% पर्यंत येण्याची अपेक्षा आहे. याशिवाय, जूनमध्ये मूळ महागाईचा दर (कोअर इन्फ्लेशन) देखील ३.९५% राहण्याचा अंदाज आहे. हे सर्व आकडे आगामी काळात महागाईचा दबाव आणखी वाढण्याचे संकेत देतात.