SMC Guidelines 2026: शाळा सुधारण्यासाठी केंद्राचा मोठा निर्णय; नवीन ‘SMC मार्गदर्शक तत्त्वे २०२६’ जाहीर!

SMC Guidelines 2026: केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी शाळा व्यवस्थापन समितीची नवीन नियमावली प्रसिद्ध केली आहे. ७५% पालक सहभाग आणि पारदर्शक प्रशासनासाठी काय आहेत ? सविस्तर माहितीसाठी वाचा.

• शाळा व्यवस्थापन समितीची मार्गदर्शक तत्वे
• राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या व्हिजनशी सुसंगत
• SMC मार्गदर्शक तत्त्वे २०२५-२६

SMC Guidelines 2026:आपल्या देशाच्या तळागाळातील शाळांचे व्यवस्थापन सुधारण्याच्या उद्देशाने केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी काल (६ मे) रोजी शाळा व्यवस्थापन समितीची मार्गदर्शक तत्वे प्रसिद्ध केली आहेत. याचा उद्देश देशभरातील शालेय शिक्षणामध्ये लोकसहभाग, पारदर्शकता आणि प्रभावी प्रशासन मजबूत करणे हा आहे.

शिक्षण मंत्रालयाचे SMC  मार्गदर्शक तत्त्वे लागू करण्यामागचे उद्दिष्ट

हा उपक्रम राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP) २०२० च्या व्हिजनशी सुसंगत आहे. जे सर्वसमावेशक सहभाग आणि समुदाय चलित शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करतो. या सुधारित मार्गदर्शक तत्वांद्वारे शिक्षण मंत्रालयाचे उद्दिष्ट विद्यार्थ्यांसाठी अधिक आश्वासक आणि प्रतिसाद देणारे चित्र निर्माण करणे हे आहे. याचबरोबर उत्तम शैक्षणिक वातावरण तयार करणे आणि शाळा समुदाय यांच्यात अधिक मजबूत समन्वय निर्माण करणे हे आहे. तसेच शाळा व्यवस्थापन समित्या शाळांच्या सर्वांगीण विकासासाठी पालक, शिक्षक आणि स्थानिक समुदायातील सदस्यांना सामूहिक सहभाग आणि जबाबदारीच्या माध्यमातून एकत्र आणण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. तरी या प्रक्रियेत सातत्य राखणे आवश्यक आहे.

Digital Journalism Career : बारावीनंतर गोंधळला आहात? डिजिटल पत्रकारितेतील या करियरच्या संधी जाणून घ्या एका क्लिकवर!

SMC मार्गदर्शक तत्त्वे २०२५-२६

• शाळा व्यवस्थापन समितीच्या (SMC) एकूण सदस्यांपैकी किमान ७५ टक्के सदस्य हे विद्यार्थ्यांचे पालक असावेत. जेणेकरून शाळा व्यवस्थापन समितीत पालकांचा सहभाग वाढेल.
• समितीत किमान ५० टक्के प्रतिनिधित्व महिला सदस्यांना दिले जावे.
• समितीमध्ये स्थानिक प्रशासन, शिक्षक, स्वयंसेवी संस्था(NGO), शिक्षणतज्ञ आणि वंचित घटकातील प्रतिनिधींचा समावेश असावा.
• SMC चा मुख्य उद्देश लोकसहभाग वाढवणे आणि शाळा प्रशासनात पारदर्शकता आणणे हा आहे.
• प्रभावी शाळा व्यवस्थापन आणि विकासासाठी SMC/SMDC च्या नियमित बैठका घेतल्या जाव्यात.
• शाळांनी सर्व SMC च्या बैठकींच्या तपशिलांची नोंद स्वतंत्र रजिस्टरमध्ये ठेवावी.
• SMC च्या सदस्यांना त्यांच्या भूमिका आणि जबाबदाऱ्यांची जाणीव करून देण्यासाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करावेत.
• ही सर्व मार्गदर्शक तत्वे शिक्षण हक्क कायदा (RTE )२००९ शी सुसंगत असून हा कायदा सहभागी शिक्षण व्यवस्थापनावर लक्ष केंद्रित करते

inspiring story : टॅक्सी ड्रायव्हरच्या लेकींनी कोचिंगशिवाय कसं मिळवलं यश? सोशल मीडियावर व्हिडिओ व्हायरल!