
आयआयटी मुंबई
जेईई ॲडव्हान्स्ड २०२६ (JEE Advanced 2026) मध्ये ऑल इंडिया रँक (AIR) १ पटकावणारा टॉपर शुभम कुमार आणि मुलींमध्ये देशात पहिली आलेली आरोही देशपांडे (AIR ७७) यांनी आपल्या उच्च शिक्षणासाठी ‘आयआयटी बॉम्बे’मधील (IIT Bombay) कॉम्प्युटर सायन्स अँड इंजिनिअरिंग (CSE) बी.टेक अभ्यासक्रमाची निवड केली आहे. ३६० पैकी ३३० गुण मिळवणाऱ्या शुभमने सांगितले की, आयआयटी बॉम्बेमधून सीएसई करणे हे त्याचे सुरुवातीपासूनचे ध्येय होते. तर २८० गुण मिळवून महिला वर्गात अव्वल ठरलेली आरोही देशपांडे देशातील इतर विद्यार्थिनींसाठी एक मोठी प्रेरणा बनून समोर आली आहे.
जोसा (JoSAA) च्या पहिल्या फेरीच्या जागा वाटप यादीनुसार, टॉप रँकर्समध्ये सीएसई (CSE) ब्रँचची प्रचंड क्रेझ पाहायला मिळाली. ३२ वी रँक असलेल्या विद्यार्थ्याने आयआयटी कानपूर आणि ३५ व्या रँकच्या विद्यार्थ्याने आयआयटी दिल्लीला प्राधान्य दिले.
जॉइंट सीट अलोकेशन अथॉरिटी (JoSAA) द्वारे जाहीर झालेल्या पहिल्या फेरीच्या यादीतून आयआयटी बॉम्बेची लोकप्रियता स्पष्टपणे दिसून येते. संस्थेत कॉम्प्युटर सायन्स कोर्ससाठी उपलब्ध असलेल्या एकूण ६१ जागांसाठी ओपनिंग रँक १ आणि क्लोजिंग रँक ६५ राहिली. याचा अर्थ देशातील टॉप ६५ रँकर्सपैकी जवळपास सर्वांनीच याच कोर्सला आणि संस्थेला आपली पहिली पसंती दिली आहे.
आयआयटी संस्थांमध्ये कॉम्प्युटर सायन्सनंतर आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि डेटा सायन्स (Data Science) सारख्या क्षेत्रांना सर्वाधिक मागणी आहे. आयआयटी रुड़कीच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, यंदाची समुपदेशन (Counseling) प्रक्रिया अधिक ‘स्टुडंट-फ्रेंडली’ करण्यात आली आहे. ट्रेंड्सनुसार, टॉप १०० मधील बहुतांश विद्यार्थ्यांनी कॉम्प्युटर सायन्सला प्राधान्य दिले असले, तरी त्यानंतर लगेचच ‘AI’ आणि ‘डेटा सायन्स’ ही विद्यार्थ्यांची दुसरी आवडती ब्रँच बनली आहे.
IIT मुंबई: ६५
IIT दिल्ली: १२३
IIT मद्रास: १४९
IIT कानपूर: २७६
२०२६ च्या निकालात एक ऐतिहासिक कामगिरी नोंदवली गेली आहे, जिथे पहिल्यांदाच १०,००० हून अधिक महिला उमेदवारांनी आयआयटी प्रवेशासाठी पात्रता मिळवली आहे. याचा थेट परिणाम ॲडमिशन लिस्टवरही झाला. यावर्षी विद्यार्थिनींसाठी असलेल्या ‘सुपरन्यूमरी जागांमुळे’ (Supernumerary Seats) कमी रँक असूनही त्यांना चांगल्या संधी मिळाल्या आहेत. उदाहरणार्थ, आयआयटी जम्मूमध्ये ऑल इंडिया रँक १३,७०७ पर्यंतच्या विद्यार्थिनींना कॉम्प्युटर सायन्समध्ये सीट मिळाली आहे, तर आयआयटी बॉम्बेमध्ये महिला वर्गाची क्लोजिंग रँक ३९५ राहिली.