
(फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया)
Last Man in Tower: अरविंद अडिगा यांच्या गाजलेल्या कादंबरीवर आधारित ‘लास्ट मॅन इन टॉवर’ हा चित्रपट सध्या चर्चेत आहे. या चित्रपटाच्या माध्यमातून एका सोसायटीतील पुनर्विकासाचा मुद्दा, मानवी स्वभावातील विरोधाभास आणि एका व्यक्तीचे अधिकार विरुद्ध संपूर्ण समुदायाचे हित यांच्यातील संघर्ष उलगडण्यात येणार आहे. चित्रपटाचे दिग्दर्शक सांगतात की, या कथेकडे आकर्षित होण्यामागे त्यातील तीव्र नैतिक पेच हे प्रमुख कारण ठरले.
चित्रपटाच्या संकल्पनेबद्दल बोलताना दिग्दर्शक म्हणाले, “बहुतेक कथांमध्ये कोण चांगलं आणि कोण वाईट हे स्पष्टपणे दाखवलं जातं. पण खऱ्या आयुष्यात आपण सगळेच या दोन्हींच्या मधे कुठेतरी असतो. अरविंद अडिगा यांच्या लेखनाचं वैशिष्ट्य म्हणजे ते व्यक्तिरेखांना प्रामाणिक, विनोदी आणि विरोधाभासांनी भरलेलं दाखवतात. त्या व्यक्तिरेखा स्वार्थी असतात, पण त्यांच्या स्वार्थामागे खोलवर दडलेली वेदनाही असते. आपण स्वतःला जसं पाहतो आणि इतर लोक आपल्याकडे ज्या नजरेने पाहतात, यात अनेकदा मोठा फरक असतो. मानवी स्वभावाचा हा पैलू पडद्यावर मांडणं मला महत्त्वाचं वाटलं.”
अरविंद अडिगा यांच्या लेखनाचं कौतुक करताना दिग्दर्शकांनी या कादंबरीला त्यांच्या सर्वोत्तम पुस्तकांपैकी एक म्हटलं. या पुस्तकात अनेक व्यक्तिरेखा असून प्रत्येकाचा मुख्य संघर्षाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन वेगळा आहे. मास्टरजी आणि संगीता या दोन प्रमुख व्यक्तिरेखांभोवती इतर पात्रांचे भावविश्व गुंफले गेले आहे. शहरांमध्ये वेगाने वाढणाऱ्या पुनर्विकासाच्या प्रक्रियेचा वेगवेगळ्या लोकांवर होणारा परिणामही या कथेतून समोर येतो.
या कादंबरीतील प्रत्येक व्यक्तिरेखेची स्वतंत्र गोष्ट असल्यामुळे सुरुवातीला मर्यादित भागांची वेब सीरिज करण्याचाही विचार झाला होता. मात्र, अखेरीस ही कथा ९० मिनिटांच्या चित्रपटातून मांडण्याचा निर्णय घेण्यात आला. दिग्दर्शकांच्या मते, अनेक छोट्या धक्क्यांऐवजी प्रेक्षकांच्या मनावर एक मोठा आणि प्रभावी ठसा उमटवणं हा या निर्णयामागचा उद्देश होता. चित्रपटाचं बहुतांश कथानक एकाच सोसायटीत घडत असलं, तरी प्रत्येक फ्लॅटमधून तिथे राहणाऱ्या व्यक्तीचा स्वभाव आणि व्यक्तिमत्त्व उलगडण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
चित्रपटातील मुख्य संघर्ष एका व्यक्तीचे अधिकार आणि संपूर्ण समुदायाचे अधिकार यांच्यातील आहे. दिग्दर्शकांच्या मते, या संघर्षात दोन्ही बाजूंचे युक्तिवाद योग्य आहेत. समाजात सुव्यवस्था टिकवण्यासाठी तयार केलेले कायदे या दोन्ही बाजूंमध्ये समतोल राखण्याचा प्रयत्न करतात. ‘एकमेकांना जगू द्या’ हा विचार या संघर्षाच्या केंद्रस्थानी आहे.
चित्रपटाच्या सुरुवातीला प्रेक्षक मास्टरजींच्या बाजूने उभे राहतात. आजूबाजूच्या प्रत्येकाला बदल हवा आहे म्हणून एखाद्या व्यक्तीला स्वतःचं आयुष्य बदलण्यास भाग पाडणं योग्य नाही, असा त्यांचा ठाम युक्तिवाद असतो. मात्र, कथा पुढे सरकत असताना इतर व्यक्तिरेखांची बाजूही समोर येते. एका व्यक्तीमुळे इतर कुटुंबांचं सुरक्षित आणि समृद्ध भविष्य का अडवून ठेवलं जावं, असा प्रश्नही उपस्थित होतो.
अशा प्रकारे ‘लास्ट मॅन इन टॉवर’ केवळ पुनर्विकासाच्या मुद्द्यावर भाष्य करत नाही, तर मानवी स्वभाव, स्वार्थ, नैतिकता, वैयक्तिक हक्क आणि सामूहिक हित यांमधील गुंतागुंतीचा संघर्षही प्रेक्षकांसमोर मांडतो.