जनगणना २०२६ चे वेळापत्रक जाहीर! ‘या’ दिवसापासून होणार सुरुवात; मोबाईल ॲपमुळे घरबसल्या करता येणार माहितीची नोंद

Census 26-2027 Update: केंद्रीय गृह मंत्रालयाने २६-२०२७ च्या जनगणनेच्या पहिल्या टप्प्यासाठी अधिसूचना जारी केली आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, त्यांनी नियम आणि वेळापत्रक जाहीर केले आहे.

 

• जनगणना २०२६ चे वेळापत्रक जाहीर!
• ‘या’ दिवसापासून होणार सुरुवात
• घरबसल्या मोबाईल ॲपमुळे करता येणार माहितीची नोंद

Census of India: केंद्रीय गृह मंत्रालयाने २०२७ च्या जनगणनेच्या पहिल्या टप्प्यासाठी अधिसूचना जारी केली आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, त्यांनी नियम आणि वेळापत्रक जाहीर केले आहे. घरांची यादी आणि गणना प्रक्रिया या वर्षी १ एप्रिल ते ३० सप्टेंबर दरम्यान सुरू होईल. प्रत्येक राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशाला हे काम पूर्ण करण्यासाठी ३० दिवसांचा कालावधी दिला जाईल. हे लक्षात घ्यावे की यावेळी, लोकांना स्वतःची स्वतःची गणना करण्याचा पर्याय देखील असेल, म्हणजेच ते त्यांची स्वतःची माहिती प्रविष्ट करू शकतात. ही सुविधा घरोघरी सर्वेक्षण सुरू होण्याच्या १५ दिवस आधी उपलब्ध करून दिली जाईल. सरकारने २०२० पासूनचा मागील आदेश रद्द करून नवीन नियमांनुसार या कामाला हिरवा कंदील दाखवला आहे.

२०२१ मध्ये जनगणना का पुढे ढकलण्यात आली?

२०२१ मध्ये होणारी जनगणना, जी कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे पुढे ढकलण्यात आली होती, ती आता पुन्हा सुरू केली जात आहे. ही जनगणना दोन टप्प्यात केली जाईल: पहिला टप्पा घरांची यादी असेल आणि दुसरा टप्पा लोकसंख्या मोजणी असेल. जनगणना १ एप्रिल २०२६ रोजी सुरू होईल आणि २८ फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत चालेल.

जनगणना कधी पूर्ण होईल?

१ मार्च २०२७ च्या मध्यरात्री संपूर्ण देशासाठी अंतिम लोकसंख्या आकडेवारीसाठी संदर्भ वेळ मानली जाईल. तथापि, लडाख, जम्मू आणि काश्मीर, हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंड या बर्फाच्छादित किंवा दुर्गम भागांसाठी नियम आणि वेळापत्रकात थोडेफार फरक असू शकतात.

Census 2027: भारतात 2027 मध्ये कशी होणार जनगणना, यावर्षी ही प्रक्रिया कशी आहे वेगळी; पूर्ण Process घ्या जाणून

जनगणनेसाठी किती बजेटची तरतूद करण्यात आली आहे?

गेल्या डिसेंबरमध्ये मोदी सरकारने या कामासाठी ११,७१८ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त बजेट मंजूर केले. या जनगणनेत एक मोठा बदल म्हणजे लोकसंख्येच्या मोजणीसह जातीची माहिती समाविष्ट करणे. हे जगातील सर्वात मोठे प्रशासकीय काम आहे, ज्यासाठी जमिनीवर सुमारे ३० लाख कर्मचाऱ्यांची आवश्यकता आहे. ही भारतातील पहिली डिजिटल जनगणना असेल, जिथे पेन आणि कागदाऐवजी मोबाइल अॅप वापरून घरोघरी जाऊन माहिती गोळा केली जाईल.

डेटा देखरेखीसाठी एक समर्पित पोर्टल

अचूकता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि त्रुटी कमी करण्यासाठी एक समर्पित पोर्टल तयार करण्यात आले आहे. सरकार म्हणते की डेटा अशा प्रकारे संग्रहित केला जाईल की कोणत्याही नियोजनासाठी आवश्यक असलेला डेटा एका बटणाच्या क्लिकवर मिळू शकेल. CaaS (सेन्सस अ‍ॅज अ सर्व्हिस) नावाची एक नवीन सेवा सर्व सरकारी मंत्रालयांना स्वच्छ आणि व्यवस्थित डेटा प्रदान करेल.

संपूर्ण जनगणना प्रक्रिया कशी असेल?

जनगणना पथकातील प्रत्येक सदस्य तुमच्या घरी भेट देईल आणि तुम्हाला दोन वेगवेगळे प्रश्न विचारेल. पहिला संच तुमच्या घरातील सुविधांबद्दल विचारेल, तर दुसरा संच तुमच्या कुटुंबातील सदस्यांची माहिती गोळा करेल. सामान्यतः, तुमच्या क्षेत्रातील सरकारी शाळेतील शिक्षक हे काम करतील आणि राज्य सरकार त्यांना त्यांच्या नियमित कर्तव्यांव्यतिरिक्त ही जबाबदारी सोपवेल.

CENSUS Notification : भारतात जनगणना दोन टप्प्यात होणार, सरकारकडून राजपत्र अधिसूचना जारी

जनगणनेचे योग्यरित्या निरीक्षण कसे केले जाईल?

संपूर्ण प्रक्रियेचे निरीक्षण करण्यासाठी एक विशेष पोर्टल, सीएमएमएस, तयार करण्यात आले आहे, ज्यामुळे सरकारला जनगणनेची प्रगती रिअल टाइममध्ये ट्रॅक करता येईल. तुम्हाला प्रगणक येईपर्यंत वाट पाहण्याची गरज नाही. तुमच्या परिसरात जनगणना सुरू होण्याच्या १५ दिवस आधी तुम्ही जनगणना अॅप किंवा पोर्टल वापरून तुमची माहिती स्वतः प्रविष्ट करू शकता. ही प्रक्रिया डिजिटल असल्याने, संपूर्ण डेटा सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी कठोर उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत.