रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
Photo Credit- Social Media हिंदू बहुसंख्यांक जम्मू-कश्मीरात मुस्लिमांची संख्या कशी वाढली
Jammu- Kashir history: पहलगाम हल्ल्यानंतर जम्मू- काश्मीर पुन्हा एकदा चर्चेचा केंद्रस्थानी आले आहे. याच कश्मीरला काश्मीर, ज्याला हिंदीत पृथ्वीवरील स्वर्ग, उर्दूत जमीन की जीनत, आणि इंग्रजीत पृथ्वीवरील स्वर्ग असे म्हणतात. हेच कश्मीर, जे जगभरात केशर बाग म्हणून प्रसिद्ध आहे. ज्याच्या सौंदर्याचे वर्णन खुसरो किंवा जहांगीर दोघेही शब्दात करू शकत नव्हते. पण त्याचवेळी काश्मीरच्या या सौंदर्यामुळे त्याला अनेक शत्रुही निर्माण झाले आहेत.
सध्या काश्मीरमध्ये मुस्लिम बहुसंख्य आहेत. पण एकेकाळी जम्मू- काश्मीरमध्ये फक्त हिंदूची लोकसंख्या मोठ्या प्रमाणात होती. जम्मू-कश्मीरचा शासकही हिंदू होता. पण अचानक असे काय झाले की इथे मुस्लिमांची संख्या वाढली, जम्मू- कश्मीरात एवढे मुस्लिम कुठून आले? काश्मीरचा पहिला मुस्लिम शासक कोण होता? या प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यासाठी आपल्याला भूतकाळातील सुमारे ७०० वर्षे मागे जावे लागेल.
सुमारे ७०० वर्षांपूर्वी काश्मीरमध्ये सहदेव नावाचा एक हिंदू राजा होता. पण राजाला कधीच त्यांच्या प्रजेची काळजी नव्हती किंवा सरकार चालवण्यात रस नव्हता. राजाचे पंतप्रधान आणि सेनापती रामचंद्र सहदेवाच्या नावाने राज्य चालवत होते. रामचंद्र यांची अतिशय सुंदर आणि बुद्धिमान मुलगी कोटा हिनेही त्यांना यामध्ये मदत केली.
टेमघर धरणातून होणारी पाण्याची गळती आता रोखली जाणार; राज्य सरकारने घेतला ‘हा’ महत्त्वपूर्ण निर्णय
एके दिवशी तिबेटी राजपुत्र रिंचेन काश्मीरमध्ये आले. त्याच्यासोबत शेकडो सशस्त्र सैनिक होते. रिंचेनने रामचंद्रला सांगितले की, ‘वडील यादवी युद्धात मारले गेले आहेत आणि आपणझोजिला खिंडीतून आपला जीव वाचवत इथपर्यंत पोहोचलो आहोत. त्यावेळी रामचंद्रांनी रिंचेनला काश्मीरमध्ये आश्रय दिला.
प्रसिद्ध काश्मिरी इतिहासकार पृथ्वीनाथ कौल बामझाई त्यांच्या ‘अ हिस्ट्री ऑफ काश्मीर’ या पुस्तकात लिहितात की, १३२० मध्ये याच काळात जुल्चू नावाच्या मंगोल सेनापतीने काश्मीरवर हल्ला केला. राजा सहदेव न लढता किश्तवाडला पळून गेला. जुल्चूने ८ महिने काश्मीरमध्ये खूप कहर केला. पण परतताना तो त्याच्या सैन्यासह दिवासर परगणाच्या शिखरावर एका हिमवादळात अडकला.
भारताकडून हल्ल्याची भीती; पाकिस्तानची लष्करी हालचाल वाढली, हवाई दल सतर्क, सीमा सुरक्षा बळकट
या घटनेनंतर, काश्मीर थेट रामचंद्र यांचे राज्य आले, हे सहदेवाचे पंतप्रधान होते. पण त्याचवेळी तिबेटी राजकुमार रिंचेन याने संधीचा फायदा घेतला आणि बंड पुकारले. युद्धात रामचंद्राचा वध करून तो काश्मीरच्या गादीवर बसला. त्याने रामचंद्रची मुलगी कोटा हिच्याशी लग्नाचा प्रस्ताव ठेवला, पण ती तिच्या वडिलांच्या खुन्याशी लग्न करण्यास तयार नव्हती.
बऱ्याच प्रयत्नांनंतर, कोटा अखेर रिंचेनची राणी होण्यास तयार झाली. रिंचेन स्वतःला बौद्ध लामा मानत होता, पण राणी कोटा त्यांना हिंदू बनवू इच्छित होती. तथापि, त्याने इस्लाम धर्म स्वीकारला आणि अशा प्रकारे काश्मीरला पहिला मुस्लिम शासक मिळाला. रिंचनने सुलतान सदर-उद्दीन हे इस्लामिक नाव धारण केले आणि मुस्लिम म्हणून काश्मीरवर राज्य करू लागला. असेही म्हटले जाते की रिंचनने इस्लाम स्वीकारल्यानंतर काश्मीरमध्ये धर्मांतराचा घाणेरडा खेळ सुरू झाला. हळूहळू कश्मीरमध्ये मुस्लिमांची संख्या वाढत गेली आणि आज ७०० वर्षांनंतर परिस्थिती अशी आहे की काश्मीरमध्ये हिंदू अल्पसंख्याक बनले आहेत.
