Republic Day 2026: ७७ वा की ७८ वा? २०२६ च्या प्रजासत्ताक दिनाबाबतचा संभ्रम आणि त्याचे नेमके गणित

लोकांमध्ये गोंधळ निर्माण होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे ते संविधानाला पूर्ण झालेली वर्षे मोजतात. मात्र, प्रजासत्ताक दिनाची गणना ही 'घटना-आधारित' (Event-based) असते.

• प्रजासत्ताक दिन कसा मोजला जातो
• लोकांना तो ७८ वा असावा असे का वाटते?
• लोकांमध्ये गोंधळ निर्माण होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे ते संविधानाला पूर्ण झालेली वर्षे मोजतात

Republic Day 2026: भारतात २०२६ च्या प्रजासत्ताक दिनाची तयारी उत्साहात सुरू झाली आहे. मात्र, दरवर्षीप्रमाणे यंदाही जनतेमध्ये एकच प्रश्न चर्चिला जात आहे – हा भारताचा ७७ वा प्रजासत्ताक दिन आहे की ७८ वा? अनेकांना ही संख्या जास्त असावी असे वाटते, पण त्यामागील ऐतिहासिक तर्क आणि गणित समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

किश्तवाडमध्ये दहशतवाद्यांना घेरलं! Jammu Kashmir मध्ये इंडियन आर्मीने थेट…

हा गोंधळ दोन मुख्य गोष्टींमुळे होतो:

१. भारताला स्वातंत्र्य मिळून झालेली वर्षे. २. प्रजासत्ताक दिन साजरा करण्याची एकूण संख्या. भारताचे संविधान २६ जानेवारी १९५० रोजी लागू झाले. त्या दिवशी भारताने आपला पहिला (१ ला) प्रजासत्ताक दिन साजरा केला. या तारखेपासून हिशोब लावल्यास गणित खालीलप्रमाणे येते:

२६ जानेवारी १९५०: १ ला प्रजासत्ताक दिन

२६ जानेवारी १९५१: २ रा प्रजासत्ताक दिन (संविधान लागू होऊन १ वर्ष पूर्ण)

२६ जानेवारी २०२५: ७६ वा प्रजासत्ताक दिन (संविधान लागू होऊन ७५ वर्षे पूर्ण – अमृत महोत्सव)

२६ जानेवारी २०२६: ७७ वा प्रजासत्ताक दिन (संविधान लागू होऊन ७६ वर्षे पूर्ण)

प्रजासत्ताक दिनाची मोजणी कशी केली जाते? ७७ की ७८ चा गोंधळ सुटणार!

अनेकांना वाटते की २०२६ मध्ये ७८ वा प्रजासत्ताक दिन असावा, परंतु या गणनेमागे एक विशिष्ट ‘इव्हेंट-बेस्ड’ (Event-based) पद्धत आहे.

१. मोजणीची पद्धत: घटना की पूर्ण झालेली वर्षे?

लोकांमध्ये गोंधळ निर्माण होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे ते संविधानाला पूर्ण झालेली वर्षे मोजतात. मात्र, प्रजासत्ताक दिनाची गणना ही ‘घटना-आधारित’ (Event-based) असते. म्हणजे ज्या दिवशी पहिली घटना घडली, तो ‘पहिला’ दिवस मानला जातो.

पहिली घटना: २६ जानेवारी १९५० (या दिवशी पहिला प्रजासत्ताक दिन साजरा झाला).

दुसरी घटना: २६ जानेवारी १९५१ (हा दुसरा प्रजासत्ताक दिन होता).

ही गणना १९५० पासून न थांबता किंवा रिसेट न होता सुरू आहे. या तर्कानुसार:

२६ जानेवारी २०२५ रोजी ७६ वा प्रजासत्ताक दिन साजरा झाला.

२६ जानेवारी २०२६ रोजी नैसर्गिकरित्या ७७ वा प्रजासत्ताक दिन असेल.

Shiv Sena Symbol Case: भाजपला का नकोय शिंदे गटाचा महापौर? सुप्रीम कोर्टाच्या निर्णयावर पलटू शकतो

२. लोकांना ७८ वा प्रजासत्ताक दिन असावा असे का वाटते?
बऱ्याचदा लोक गणित करताना २०२६ मधून १९५० वजा करतात ($2026 – 1950 = 76$) आणि त्यात चालू वर्ष मिळवून ७७ किंवा ७८ पर्यंत पोहोचतात. मात्र, ते हे विसरतात की १९५० हे वर्ष केवळ सुरुवातीचे वर्ष नसून तो ‘पहिला’ सोहळा होता. वर्षे मोजणे (Age) आणि कार्यक्रम मोजणे (Anniversaries/Events) यात फरक असतो.

३. २०२६ च्या मोजणीवर अंतिम निष्कर्ष
२०२६ मध्ये भारत आपला ७७ वा प्रजासत्ताक दिन साजरा करणार आहे, यात कोणतीही तांत्रिक चूक नाही. १९५० पासून सुरू झालेली ही मालिका अतिशय स्पष्ट आहे. त्यामुळे ‘७७ वा’ हेच अधिकृत संबोधन असेल.

४. २०२६ च्या सोहळ्याचे आयोजन
दरवर्षीप्रमाणे, २०२६ ची प्रजासत्ताक दिन परेड देशाची राजधानी नवी दिल्ली येथील ‘कर्तव्य पथा’वर आयोजित केली जाईल. या सोहळ्यात भारताचे लष्करी सामर्थ्य, विविध राज्यांची सांस्कृतिक विविधता आणि संविधानातील मूल्यांचे दर्शन घडवले जाईल. यामध्ये सशस्त्र दलांचे मार्चिंग पथक, राज्यांचे चित्ररथ आणि शालेय विद्यार्थ्यांचे सांस्कृतिक कार्यक्रम हे आकर्षणाचे केंद्र असतील.