
Ahilyanagar News: गाढवांना आला चक्क सोन्याचा भाव! 'या' जातील विशेष मागणी
यांत्रिकीकरणाच्या युगातही गाढवांचे महत्त्व आजही कायम आहे. Shree Kshetra Madhi येथे भरलेल्या Kanifnath Yatra दरम्यान आयोजित प्रसिद्ध गाढवांच्या बाजारात यंदा गाढवांना मोठा भाव मिळत आहे. राज्यातील विविध भागांतून व्यापारी आणि ग्राहक येथे दाखल झाले आहेत. मात्र यंदा विक्रेत्यांची संख्या कमी आणि खरेदीदार जास्त असल्याने गाढवांच्या किंमतीत मोठी वाढ झाली आहे.
राज्यातील सर्वांत मोठ्या गाढव बाजारात यंदा केवळ सुमारे 200 गाढवे विक्रीसाठी आणण्यात आली. विशेष म्हणजे Kathiawar परिसरातील काठेवाडी जातीच्या गाढवांना मोठी मागणी आहे. या बाजाराचे आयोजन फाल्गुन कृष्ण चतुर्थी, रंगपंचमी आणि नाथषष्ठी या तीन दिवसांत केले जाते आणि हा बाजार राज्यभर प्रसिद्ध आहे.
यंदा गावरान गाढवांची किंमत 10 हजार ते 40 हजार रुपये इतकी आहे, तर काठेवाडी (गुजराती) गाढवांची किंमत 30 हजार ते 90 हजार रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत यंदा किंमतीत मोठी वाढ झाल्याचे व्यापारी अविनाश उर्फ सोनू बोरुडे (बेलापूर) यांनी सांगितले. त्यांच्या मते, गाढवांची आवक कमी झाल्याने मागणी वाढली आणि त्यामुळे भावही गगनाला भिडले आहेत.
महाराष्ट्रात वर्षातून एकदाच चार ठिकाणी गाढवांचा बाजार भरतो. यामध्ये Deulgaon Raja, Jejuri, Madhi आणि Malegaon या ठिकाणांचा समावेश आहे. त्यापैकी मढी येथील बाजार हा सर्वांत मोठा आणि प्रसिद्ध मानला जातो.
आजही गाढवांचा उपयोग वीटभट्ट्यांवर माती आणि वाळू वाहतूक, तसेच गड-किल्ले आणि डोंगराळ भागात सामान पोहोचवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात केला जातो. तसेच गाढवाचे दूध लहान मुलांच्या औषधांसाठीही वापरले जाते.
यांत्रिकीकरणाच्या काळात ट्रॅक्टर आणि ट्रकसारखी साधने उपलब्ध असली तरी दुर्गम आणि डोंगराळ भागात गाढवच अधिक विश्वासार्ह ठरते. अशा भागांत मशीन पोहोचू शकत नाहीत. गुजरातमधील काठेवाड प्रदेशातील गाढवे मजबूत आणि टिकाऊ समजली जात असल्याने त्यांची मागणी सर्वाधिक असल्याचे व्यापारी अमोल धोत्रे यांनी सांगितले. यात्रेनिमित्त भरलेल्या या बाजारामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळते.
गाढवाची जात, प्रकृती आणि वय यावर त्याची किंमत ठरते. प्रामुख्याने गाढवाच्या दातांवरून त्याचे वय ओळखले जाते आणि त्यानुसार बाजारभाव ठरवला जातो. काठेवाडी जातीची गाढवे उंची व लांबीने मोठी आणि दिसायलाही आकर्षक असतात. तसेच त्यांची माल वाहून नेण्याची क्षमता जास्त असल्याने व्यापारी त्यांना अधिक पसंती देतात, असे व्यापारी दादू गोटीराम शिंदे यांनी सांगितले.
यंदा गाढवांच्या किंमती मागील वर्षाच्या तुलनेत दुप्पट झाल्याने खरेदीदारांना जास्त पैसे मोजावे लागत आहेत. गाढवांची मागणी वाढली असली तरी आवक कमी झाल्याने बाजारभाव वाढले आहेत. त्यामुळे खरेदीदार काहीसे संभ्रमात असले तरी कामासाठी गाढव आवश्यक असल्याने अधिक पैसे देऊन खरेदी करावी लागत असल्याचे मारुती पवार (फलटण) यांनी सांगितले.