
ठाणे : ठाणे शहराला (Thane City) खूप जुना इतिहास असून शहराला ऐतिहासिक आणि प्राचीन संस्कृतीचा वारसा लाभला आहे. ठाणे रेल्वे स्थानकापासून अवघ्या १० मिनिटांच्या अंतरावर असलेले घंटाळी देवी मंदिर ठाण्यातील प्राचीन मंदिरांपैकी एक आहे. ठाण्याच्या १८८२ च्या गॅझेटनुसार हे मंदिर २५० ते ३०० वर्षांपूर्वीचे असल्याचा उल्लेख आढळतो. घंटाळी देवीची (Ghantali Devi) मूर्ती स्वयंभू असून हे जागृत स्थान मानले जाते.
मंदिराची बाह्य रंगरंगोटी आणि साधे बांधकाम भाविकांच्या मनाला शांती प्रदान करते. मंदिरात दरवर्षी नवरात्र उत्सव मोठय़ा थाटात साजरा केला जातो. नवरात्रोत्सवातच्या काळात केवळ ठाणेकरच नाही तर मुंबई उपनगरतील समस्त भाविक मोठय़ा श्रद्धेने येथे दर्शनासाठी येत असतात.
घंटाळी देवीच्या मंदिरातील गाभाऱ्यात महिषासुर, घंटाळी देवी आणि दुर्गा अशा तिन्ही देवीच्या मूर्ती एकाच आसनावर आहेत. देवीच्या गाभाऱ्याच्या बाजूला असलेल्या दुसऱ्या गाभाऱ्यात महादेवाची पिंड असून बाजूला राम, लक्ष्मण, सीता, हनुमान यांच्या मुर्त्या आहेत. पुरातन मुर्त्या पाहण्यासाठी इतर दिवशी देखील भाविक आवर्जून मंदिराला भेट देत असतात. पूर्वी मंदिराची मालकी ही रावसाहेब कोठारे यांच्याकडे होती मात्र त्याच्या पश्च्यात मंदिराची मालकी नात कस्तुरीबाई झावबा यांच्याकडे आहे. तर गेली ६३ वर्ष अनिल आणि श्रीपाद जोशी हे बंधू पुजारी म्हणून कार्य करीत आहेत.
मंदिराचे आणखी एक वैशिष्टय़ म्हणजे मंदिराच्या प्रांगणात ‘कैलाशपती’ नावाचा पुरातन वृक्ष. या वृक्षावर उमलणारे फुल शंकराच्या पिंडीसारखे दिसत असून त्याचा सुवास मंत्रमुद्ध करणारा असतो. झाडाची पाने आणि बुंध्यापासून फांद्यापर्यंत शंकराच्या जटांसारख्या फुटलेल्या लहान पारंब्या यामुळे वृक्षाचे वेगळेपण सर्वांना आकर्षित करते.
दरवर्षी नवरात्राचे नऊदिवस येतेच विशेष व्यवस्था केली जाते. नवरात्रोत्सवाच्या पहिल्या दिवशी पहाटे पाच वाजता घट बसवून मंदिरात पूजा केली जाते. दरवर्षीप्रमाणे पंचमीच्या दिवशी देवीचा गोंधळ, अष्टमीला होम हवन तर सप्तशांतील पाठ आणि भजन कीर्तनाचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात.