British Antarctic Survey: बर्फाची जाड चादर वितळली अन् समोर आलं अंटार्क्टिकाच नवं रूप, पाहा छायाचित्रे

एक काळ असा होता की अंटार्क्टिका हिरवीगार आणि जीवनाने भरलेली होती, पण आता ती हजारो मीटर जाड बर्फाने झाकलेली आहे. त्या बर्फाखालची जमीन आजवर कोणत्याही मानवाने पाहिली नाही, पण ब्रिटन अनेक दशकांपासून त्याचा पाठपुरावा करत आहे.

ब्रिटिश शास्त्रज्ञांनी अंटार्क्टिकामध्ये सर्वेक्षण केले आणि ध्वनी लहरी, गुरुत्वाकर्षण मॅपिंग आणि रडारच्या माध्यमातून बर्फाखालील भूप्रदेशाचा नकाशा तयार केला. या नकाशाचे नाव बेडमॅप 3 आहे.

बेडमॅप 3 नकाशावर केवळ प्राचीन पर्वत, मैदाने आणि नद्या दाखवत नाही, तर हवामान बदलाचा परिणाम समजून घेण्यासाठी वैज्ञानिकांना मदत करेल.

ग्लेशियोलॉजिस्ट हॅमिश प्रिचार्ड यांनी अंटार्क्टिक सर्वेक्षण पथकाचे नेतृत्व केले आहे. भूप्रदेश आणि जमीन यांच्यातील संबंध समजून घेण्यासाठी हा नकाशा अतिशय महत्त्वाची भूमिका बजावेल, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

हॅमिश प्रिचार्डच्या मते, बर्फाच्या खालच्या खडकांमुळे बर्फ कोणत्या दिशेने वेगाने वाहणार हे ठरवतात. बेडमॅप 3 नकाशावरून असे दिसून आले आहे की अंटार्क्टिकामधील सर्वात जाड बर्फ 76.052 अंश दक्षिण आणि 118.378 अंश पूर्वेला आहे. येथे, अज्ञात दरीत 4,757 मीटर बर्फ गोठलेला आहे, ज्याला पूर्वी ॲडली लँडचे ॲस्ट्रोलेब बेसिन म्हटले जात असे.

विशेष बाब म्हणजे नकाशाने दक्षिण ध्रुव, पश्चिम अंटार्क्टिका, अंटार्क्टिक द्वीपकल्पाचा किनारा आणि ट्रान्सअँटार्क्टिक पर्वत साफ केले आहेत.

अंटार्क्टिकामध्ये एकूण 27.17 दशलक्ष घन किलोमीटर बर्फ गोठलेला आहे, जो 3.63 चौरस किलोमीटर क्षेत्रात पसरलेला आहे. शेल्फसह त्याची सरासरी जाडी 1,948 मीटर आहे आणि शेल्फशिवाय ती 2,148 मीटर आहे, जी वितळल्यास समुद्र पातळी 58 मीटरने वाढण्याचा अंदाज आहे.

कार्टोग्राफर पीटर फ्रेटवेल यांच्या मते, येथील बर्फाची चादर समुद्रसपाटीपासून खाली असलेल्या खडकांवर गोठलेली आहे. समुद्राच्या गरम पाण्यामुळे ते वितळण्याचाही धोका आहे.