रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मात एकादशीचे व्रत अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. असे मानले जाते की या दिवशी व्रत केल्याने सर्व पापांपासून शुद्धी होते. यावर्षी पापमोचनी एकादशी रविवार, 15 मार्च रोजी आहे. या दिवशी उपवास, पूजा आणि विधींना विशेष महत्त्व आहे. एकादशीला केस धुवावेत की नाही असा प्रश्न लोकांना पडतो. घरातील वडीलधारी मंडळीही या दिवशी केस धुण्यास, नखे कापणे किंवा साबण वापरण्यास मनाई करतात. पापमोचनी एकादशीच्या दिवशी केस धुवावे की नाहीत ते जाणून घ्या
पंचांगानुसार, या वर्षी, चैत्र महिन्यातील कृष्ण पक्षातील एकादशी तिथीची सुरुवात शनिवार, 14 मार्च रोजी सकाळी 8.10 वाजता सुरू होत आहे आणि रविवार, 15 मार्च रोजी सकाळी 9.16 वाजता या तिथीची समाप्ती होणार आहे. उद्य तिथीनुसार, रविवार, 15 मार्च रोजी पापमोचनी एकादशीचे व्रत पाळले जाणार आहे.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, एकादशी हा मन आणि शरीराच्या शुद्धतेला समर्पित दिवस आहे. बरेच लोक या दिवशी विशेष नियमांचे पालन करतात. असे मानले जाते की पाण्याने डोके धुण्याने अनवधानाने डोक्यावर असलेले अनेक सूक्ष्मजीव नष्ट होतात. एकादशी व्रताच्या वेळी अहिंसेचे तत्व पाळणे महत्त्वाचे मानले जात असल्याने, या दिवशी केस धुणे टाळण्याचा सल्ला दिला जातो.
एकादशी ही भगवान विष्णूच्या पूजेसाठी समर्पित आहे. या दिवशी बाह्य अलंकार किंवा शारीरिक अलंकारापेक्षा मनाची शुद्धता आणि भक्तीला अधिक महत्त्व दिले जाते. त्यामुळे धार्मिक परंपरेनुसार, केस धुणे किंवा सौंदर्यप्रसाधने वापरणे ही एक लक्झरी मानली जाते जी भक्तीपासून विचलित होऊ शकते.
काहीवेळा परिस्थितीमुळे केस धुणे आवश्यक असते. अशा वेळी एकादशीच्या आदल्या दिवशी, दशमी तिथीला केस धुणे चांगले मानले जाते. यामुळे स्वच्छता राहते आणि एकादशीचे व्रत, नियम पाळणे सोपे होते.
धार्मिक ग्रंथांमध्ये एकादशीला संयम आणि साधेपणा राखण्याचे महत्त्व सांगितले आहे. पद्मपुराणातील “क्रियायोगसार” विभागात असे म्हटले आहे की एकादशीला उपवास करणाऱ्या व्यक्तीने कोणत्याही प्रकारची हिंसा टाळण्यासाठी दात घासणे किंवा केस धुणे टाळावे. उपवासाचे पूर्ण फायदे मिळावेत यासाठी या दिवशी पूजा, जप आणि दान यांना विशेष महत्त्व दिले जाते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: पापमोचनी एकादशी हा हिंदू धर्मातील अत्यंत पवित्र दिवस मानला जातो. या दिवशी भगवान विष्णू यांची पूजा आणि उपवास केल्याने पापांचा नाश होतो आणि जीवनात सुख-समृद्धी येते, असे धार्मिक मान्यता सांगते.
Ans: काही धार्मिक मान्यतानुसार एकादशीच्या दिवशी साधेपणा आणि संयम पाळावा असे सांगितले जाते. त्यामुळे अनेक लोक या दिवशी केस धुणे टाळतात, तर काही ठिकाणी स्वच्छतेसाठी केस धुणे चुकीचे मानले जात नाही.
Ans: या दिवशी फळे, दूध, सुकामेवा किंवा उपवासाचे पदार्थ खाणे योग्य मानले जाते. तांदूळ, गहू, डाळी आणि मांसाहार टाळावा असे शास्त्रात सांगितले जाते.
