शिवलिंगाची उत्पत्ती कधी आणि कशी झाली, जाणून घ्या

शिवलिंग हे महादेवाचे रूप मानले जाते. असे म्हणतात की, या जगात शिवलिंगाचा पहिला जन्म झाला. जर आपण भागवत पुराणाबद्दल बोललो तर त्यात शिवलिंगाच्या उत्पत्तीशी संबंधित एक कथा आहे. काय आहे ती कथा जाणून घेऊया.

शिवलिंग हे महादेवाचे रूप मानले जाते. असे म्हणतात की, या जगात शिवलिंगाचा पहिला जन्म झाला. शिवलिंग आत्मा आणि प्रकाशाचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठीदेखील ओळखले जाते. भागवत पुराणानुसार शिवलिंगाची उत्पत्ती कशी झाली ते जाणून घेऊया.

भगवान शिवाला अनेक नावांनी संबोधले जाते. असे मानले जाते की, या जगात काहीही नव्हते तेव्हाही महादेव शिवलिंगाच्या रूपात उपस्थित होते. अशा परिस्थितीत आपल्या मनात एक प्रश्न येतो की, भगवान शंकराचे रूप असलेल्या शिवलिंगाची उत्पत्ती कशी झाली? शिवलिंगाच्या उत्पत्तीबद्दल अनेक पुराणांमध्ये वेगवेगळ्या कथा आढळतात. त्याचबरोबर शिवलिंगाच्या उत्पत्तीच्या अनेक कथा पौराणिक कथांमध्ये प्रचलित आहेत, परंतु जर आपण भागवत पुराणाबद्दल बोललो तर त्यात शिवलिंगाच्या उत्पत्तीशी संबंधित एक कथा आहे. काय आहे ती कथा जाणून घेऊया.

शिवलिंगाच्या उत्पत्तीची कथा

भागवत पुराणानुसार जेव्हा विश्वाची निर्मिती झाली तेव्हा भगवान विष्णू आणि ब्रह्माजी यांच्यात दोघांमध्ये श्रेष्ठ कोण असा वाद सुरू झाला. स्वतःला सर्वात शक्तिशाली सिद्ध करण्याच्या स्पर्धेत दोघांमध्ये वाद सुरू झाला. तेव्हा आकाशातून महादेवाचे प्रतिनिधित्व करणारे एक विशाल शिवलिंग प्रकट झाले. आकाशातून आवाज आला की जो कोणी या दैवी चमकदार दगडाचा शेवट शोधेल तो सर्वात शक्तिशाली मानला जाईल. दगडाचा शेवट शोधण्यासाठी भगवान विष्णू आणि भगवान ब्रह्मा दोघेही पृथ्वीच्या कानाकोपऱ्यात गेले पण त्यांना या दैवी दगडाचा शेवट सापडला नाही. पुष्कळ परिश्रमानंतर जेव्हा दोघेही शेवटपर्यंत पोहोचू शकले नाहीत, तेव्हा विष्णूजींनी हार स्वीकारली परंतु ब्रह्माजींनी खोटेपणाचा अवलंब करून स्वतःला श्रेष्ठ सिद्ध करण्याचा प्रयत्न केला. ब्रह्माजी म्हणाले की त्यांना या दगडाचा शेवट सापडला होता पण शेवटी सिद्ध झाले की ब्रह्माजी खोटे बोलत होते. यानंतर महादेव प्रकट झाले आणि म्हणाले की हे दैवी दगड शिवलिंग माझे रूप आहे. मी शिवलिंग आहे आणि मला अंत किंवा आरंभ नाही.

शिवलिंगाचा अर्थ काय?

शिवलिंगाला दिव्य प्रकाश मानले जाते. मन, आत्मा, बुद्धी, आकाश, वायू, अग्नी, जल आणि पृथ्वी यातून शिवलिंगाची निर्मिती झाली, अशी पौराणिक मान्यता आहे. शिवलिंग हे संपूर्ण विश्वाचे प्रतीक मानले जाते. शिवलिंगाची उत्पत्ती जगात सर्वप्रथम झाली असे म्हणतात. शिवलिंगाच्या पूजेला विशेष महत्त्व आहे. भक्तिभावाने पूजा केल्यास महादेव सर्व मनोकामना पूर्ण करतात.