Varghese Kurien death anniversary: आज श्वेतक्रांतीचे जनक वर्गीस कुरियन यांचा स्मृतीदिन; जाणून घ्या ९ ऑगस्टचा इतिहास..

Varghese Kurien death anniversary: भारताच्या 'श्वेतक्रांतीचे जनक' म्हणून जगभर ओळखले जाणारे वर्गीस कुरियन त्यांच्या दूरदृष्टीतूनच आनंद मिल्क युनियन लिमिटेड म्हणजेच 'अमूल' (Amul) या सहकार चळवळीचा जन्म झाला, ज्याने भारताला दुधाच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण बनवले.

Varghese Kurien death anniversary: भारताच्या ‘श्वेतक्रांतीचे जनक’ म्हणून जगभर ओळखले जाणारे वर्गीस कुरियन यांचा आज स्मृतीदिन आहे. त्यांच्या दूरदृष्टीतूनच आनंद मिल्क युनियन लिमिटेड म्हणजेच ‘अमूल’ (Amul) या सहकार चळवळीचा जन्म झाला, ज्याने भारताला दुधाच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण बनवले. त्यांनी सुरू केलेले ‘ऑपरेशन फ्लड’ हा जगातील सर्वात मोठा कृषी विकास कार्यक्रम ठरला, ज्यामुळे भारत जगातील सर्वाधिक दूध उत्पादक देश बनला. शेतकऱ्यांना थेट बाजारपेठेशी जोडून मध्यस्थांची साखळी मोडून काढण्यात आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था बळकट करण्यात त्यांचे योगदान अत्यंत मोलाचे आहे. त्यांना देशाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान ‘पद्मविभूषण’ यासह अनेक राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारांनी गौरवण्यात आले आहे. त्यांचे संपूर्ण आयुष्य साधे, देशसेवेसाठी समर्पित आणि कोट्यवधी शेतकऱ्यांच्या जीवनात समृद्धी आणणारे ठरले आहे.

९ सप्टेंबर रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना

• 1543 : नऊ महिने वयाची मेरी स्टुअर्ट ही स्कॉटलंडची राणी बनली.
• 1791 : वॉशिंग्टन डी.सी हे शहर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज वॉशिंग्टन यांच्या नावावर ठेवण्यात आले.
• 1839 : जॉन हर्षेल याने जगातील पहिले छायाचित्र घेतले.
• 1850 : कॅलिफोर्निया हे अमेरिकेचे 31वे राज्य बनले.
• 1939 : प्रभात कंपनीचा माणूस हा चित्रपट प्रदर्शित झाला.
• 1945 : दुसरे चीन जपान युद्ध, जपानने चीनसमोर शरणागती पत्करली.
• 1985 : मूकबधिर जलतरणपटू तारानाथ शेणॉय याने तिसऱ्यांदा इंग्लिश खाडी पोहून पार करून विक्रम केला.
• 1990 : श्रीलंकन सैन्याने बट्टिकलोआ येथे 184 तामिळींची हत्या केली.
• 1991 : ताजिकिस्ता देश सोविएत युनियनपासून स्वतंत्र झाला.
• 1994 : स्पेस शटल प्रोग्राम : STS-64 वर स्पेस शटल डिस्कव्हरी लाँच करण्यात आली.
• 1997 : 7 वेळा राष्ट्रीय विजेतेपद मिळवलेल्या प्रवीण ठिपसेना बुद्धिबळातील ग्रँडमास्टर किताब मिळाला.
• 2001 : व्हेनिसच्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात मीरा नायरच्या मॉन्सून वेडिंग चित्रपटाला गोल्डन लायन पुरस्कार मिळाला.
• 2006 : स्पेस शटल प्रोग्राम : स्पेस शटल अटलांटिस आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाचे एकत्रीकरण पुन्हा सुरू करण्यासाठी STS-115 वर प्रक्षेपित करण्यात आले. 2003 मध्ये कोलंबिया आपत्तीनंतरची ही पहिली ISS असेंब्ली मिशन आहे
• 2009 : दुबई मेट्रो, अरबी द्वीपकल्पातील पहिले शहरी रेल्वे नेटवर्क, समारंभपूर्वक उद्घाटन झाले.
• 2012 : सलग 21 यशस्वी PSLV प्रक्षेपणांच्या मालिकेत भारतीय अंतराळ संस्थेने आतापर्यंतचा सर्वात वजनदार परदेशी उपग्रह प्रक्षेपण केले.
• 2015 : एलिझाबेथ (दुसरी) युनायटेड किंग्डम वर सगळ्यात जास्त काळ राज्य करणारी राणी बनली.
• 2016 : उत्तर कोरियाने पाचवी अण्वस्त्र चाचणी पूर्ण केली आहे.

९ सप्टेंबर रोजी जन्म दिनविशेष

• 1828 : ‘लिओ टॉलस्टॉय’ – रशियन लेखक यांचा जन्म. (मृत्यू : 20 नोव्हेंबर 1910)
• 1850 : ‘भारतेंदू हरिश्चंद्र’ – आधुनिक हिन्दी साहित्याचे जनक यांचा जन्म. (मृत्यू : 6 जानेवारी 1885)
• 1890 : ‘कर्नल सँडर्स’ – केंटुकी फ्राईड चिकन चे संस्थापक यांचा जन्म. (मृत्यू : 16 डिसेंबर 1980)
• 1910 : ‘नवलमल फिरोदिया’ – गांधीवादी, स्वातंत्र्यसैनिक आणि उद्योगपती यांचा जन्म. (मृत्यू : 26 मार्च 1997)
• 1904 : ‘फिनोझ खान’ – भारतीय-पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू यांचा जन्म. (मृत्यू : 21 एप्रिल 2005)
• 1905 : ‘ब्रह्मारीश हुसैन शा’ – भारतीय तत्त्वज्ञानी आणि कवी यांचा जन्म. (मृत्यू : 24 सप्टेंबर 1981)
• 1909 : ‘लीला चिटणीस’ – अभिनेत्री यांचा जन्म. (मृत्यू : 14 जुलै 2003)
• 1941 : ‘अबीद अली’ – अष्टपैलू क्रिकेटपटू यांचा जन्म.
• 1941 : ‘डेनिस रिची’ – सी प्रोग्रामिंग लँग्वेज चे निर्माते यांचा जन्म. (मृत्यू : 12 ऑक्टोबर 2011)
• 1950 : ‘श्रीधर फडके’ – संगीतकार यांचा जन्म.
• 1967 : ‘अक्षयकुमार’ – भारतीय अभिनेता यांचा जन्म.
• 1974 : ‘कॅप्टन विक्रम बात्रा’ – कारगिल युद्धात शहीद झालेले परमवीरचक्र प्राप्त यांचा जन्म.

Bank of Baroda Recruitment 2026: सरकारी बँकिंग नोकरीची सुवर्णसंधी! बँक ऑफ बडोदामार्फत १,१०० जागांसाठी भरती जाहीर

९ सप्टेंबर मृत्यू दिनविशेष

• 1438 : ‘एडवर्ड’ – पोर्तुगालचा राजा यांचे निधन. (जन्म : 31 ऑक्टोबर 1391)
• 1942 : ‘शिरीष कुमार’ – स्वातंत्र्यसैनिक यांचा गोळी लागून मृत्यू. (जन्म : 28 डिसेंबर 1926)
• 1960 : ‘जिगर मोरादाबादी’ – उर्दू कवी व शायर यांचे निधन. (जन्म : 6 एप्रिल 1890)
• 1976 : ‘माओ त्से तुंग’ – आधुनिक चीनचे शिल्पकार यांचे निधन. (जन्म : 26 डिसेंबर 1893)
• 1978 : ‘जॅक एल. वॉर्नर’ – वॉर्नर ब्रदर्स चे सहस्थापक यांचे निधन. (जन्म : 2 ऑगस्ट 1892)
• 1994 : ‘सत्यभामाबाई पंढरपूरकर’ – लावणी सम्राज्ञी यांचे निधन.
• 1997 : ‘आर. एस. भट’ – युनिट ट्रस्ट ऑफ इंडियाचे पहिले अध्यक्ष यांचे निधन.
• 1999 : ‘पुरुषोत्तम दारव्हेकर’ – नाटककार व लेखक यांचे निधन.
• 2001 : ‘अहमदशाह मसूद’ – अफगणिस्तानचे उपराष्ट्राध्यक्ष व परराष्ट्रमंत्री यांची हत्या. (जन्म : 2 सप्टेंबर 1953)
• 2010 : ‘वसंत नीलकंठ गुप्ते’ – समाजवादी कामगारनेते, लेखक यांचे निधन. (जन्म : 9 मे 1928)
• 2012 : ‘व्हर्गिस कुरियन’ – भारतीय दुग्धोत्पादनातील धवल क्रांतीचे जनक, अमूल कंपनीचे संस्थापक यांचे निधन. (जन्म : 26 नोव्हेंबर 1921)

Hostel Admission 2026: मुंबई उपनगर शासकीय वसतिगृह प्रवेशासाठी मुदतवाढ; ‘या’ तारखेपर्यंत करा अर्ज