
Darvaza Gas Crater
सूर्य, चंद्रानंतर आता ताऱ्यालाही ग्रहण; शास्त्रज्ञांनी अनुभवला अद्भूत खगोलशास्त्रीय नजारा
तुम्हाला विश्वास बसणार नाही पणे हे खरे आहे, आपल्या पृथ्वीवर खरोखरच नरकाचा दरवाजा अस्तित्वात आहे. या ठिकाणाचे नाव दरवाजा गॅस क्रेटर असे असून तुर्केमिनेस्तानच्या कराकुम वाळवंटात हे ठिकाण आहे.
हे ठिकाण जितके भयंकर, सुंदर आहे तितकेच अनेपक्षित आणि याची रचना देखील गूढ आहे. १९७१ मध्ये सोव्हिएत युनियनचे शास्त्रज्ञांनी याचा शोध लावला होता. या भागात नैसर्गिक वायूच्या उत्खननासाठी प्रक्रिया सुरु होती. याच वेळी अचानक जमीम खाली सरकू लागली आणि एक ७० मीटर व्यासाचा भव्य भगदाड पडले. या खड्ड्यातून मिथेन वायू बाहेर पडू लागला.
मिथेन वायू मानव आणि पर्यायवरणासाठी अत्यंत घातक मानला जातो. यामुळे शास्त्रज्ञांनी या खड्ड्याला पेटवून देण्याचा निर्णय घेतला. शास्त्रज्ञांचा अंदाज होता की, काही दिवसांत वायू संपेल आणि आग विझून जाईल. परंतु असे घडले नाही. येथे मिथेन वायूचा साठा इतका प्रचंड होता की, आजही गेल्या ५० वर्षांपूर्वी लावलेली आग धगधगत आहे. आजही ही आग का धगधगत आहे यानर जगभरातील शास्त्रज्ञांचे संशोधन सुरु आहे.
शास्त्रज्ञांच्या शोधानुसार, या खड्ड्यातील उष्णता सुमारे १००० अंश सेल्सिअस पर्यंतच आहे. २०१३ मध्ये प्रसिद्ध संशोधक जॉर्ज कुरुलिस यांनी या खड्ड्यात उतरण्याचे धाडस केले होते. त्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, खड्डाच्या तळाशी आपण पृथ्वीवर नसून एखाद्या दुसऱ्या तप्त ग्रहावर असल्याचा भास होतो. संशोधनात या खड्ड्यात काही विशिष्ट प्रकारचे बॅक्टेरिया देखील आढळले आहे जे प्रचंड उष्णतेच्या वातावरणातही जिंवत राहू शकतात.
तुर्केमेनिस्तानचे हे ठिकाण राजधानी अश्गाबतपासून २६० किमी अंतरावर आहे. या ठिकाणी रात्रीच्या अंधारात वाळवंटाच्या मध्यभागी आगीच्या रौद्र आणि सुंदर ज्वाळा दिसतात. आजही हे अद्भुत दृश्य पाहण्यासाठी जगभरातून लाखो लोक येथे येतात. हे ठिकाण आज तुर्केमेनिस्तानची जागतिक ओळख बनले आहे.