Deafblind Awareness Day: धार आणि शांततेच्या जगात आशेचा किरण; जाणून घ्या ‘या’ खास दिवसाचा इतिहास आणि महत्त्व

Deaf blind Day : आंतरराष्ट्रीय कर्णबधिरता दिन दरवर्षी २७ जून रोजी साजरा केला जातो. हा दिवस प्रसिद्ध समाजसेविका हेलन केलर यांच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो. त्या स्वतः कर्णबधिर असूनही त्यांनी शिक्षण, मानवाधिकार आणि दिव्यांगत्व या क्षेत्रांमध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.

• हेलन केलर यांच्या आठवणीत विशेष दिवस
• सहानुभूती आणि जागरूकतेची गरज
• सर्वसमावेशक धोरणांची आवश्यकता

International Deafblind Awareness Day 2026 : आपल्याला अवघ्या काही सेकंदांसाठी डोळे बंद करायला सांगितले किंवा कानात कापूस घालण्यास सांगितले, तर आपण अस्वस्थ होतो. पण विचार करा, अशा व्यक्तींचा ज्यांच्या आयुष्यात जन्मापासून किंवा काही अपघातामुळे कायमचा अंधार पसरला आहे आणि कानात केवळ शांतता आहे. होय, आपण बोलत आहोत ‘डेफब्लाइंड’ म्हणजेच अशा व्यक्तींबद्दल ज्यांना पाहताही येत नाही आणि ऐकताही येत नाही. या दुहेरी दिव्यांगत्वाचा सामना करणाऱ्या व्यक्तींच्या हक्कांसाठी, त्यांच्या कल्याणासाठी आणि समाजात त्यांच्याबद्दल संवेदनशीलता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी २७ जून रोजी जगभरात ‘आंतरराष्ट्रीय कर्णबधिर-अंध दिन’ (Deafblind Awareness Day) साजरा केला जातो.

हा दिवस निवडीमागे एक अत्यंत प्रेरणादायी इतिहास आहे. २७ जून हा दिवस जागतिक कीर्तीच्या महान समाजसेविका, लेखिका आणि कार्यकर्त्या हेलन केलर (Helen Keller) यांचा जन्मदिवस आहे. हेलन केलर या स्वतः वयाच्या १९ व्या महिन्यात आजारपणामुळे अंध आणि कर्णबधिर झाल्या होत्या. मात्र, या प्रचंड मोठ्या अडचणींवर मात करत त्यांनी केवळ आपले उच्च शिक्षण पूर्ण केले नाही, तर जगभरातील दिव्यांग व्यक्तींच्या हक्कांसाठी, त्यांच्या मानवाधिकारांसाठी आपले संपूर्ण आयुष्य समर्पित केले. त्यांची हीच जिद्द आणि संघर्ष आज जगभरातील करोडो लोकांसाठी आशेचा किरण ठरत आहे. म्हणूनच त्यांच्या जयंतीचे औचित्य साधून हा दिवस साजरा केला जातो.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PoJK Protests : पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये जनक्षोभ! सतराव्या दिवशीही आंदोलनाचा भडका; 50 हजार लोक रस्त्यावर, पाकिस्तान सरकार बॅकफूटवर

दैनंदिन जीवनातील आव्हाने आणि तांत्रिक साधनांची गरज

ज्या व्यक्तींना ऐकू आणि दिसत नाही, त्यांच्यासाठी संवाद (Communication) साधणे हे जगातील सर्वात कठीण काम असते. सर्वसामान्य लोकांप्रमाणे ते बोलू किंवा पाहू शकत नसल्यामुळे त्यांना शिक्षण घेणे, नोकरी मिळवणे आणि सामाजिक जीवनात मिसळणे अत्यंत कठीण जाते. या व्यक्ती प्रामुख्याने ‘टॅक्टाईल साईन लँग्वेज’ (Tactile Sign Language – हाताला स्पर्श करून समजून घेण्याची भाषा) किंवा ‘ब्रेल लिपी’चा (Braille) वापर करतात. आजच्या डिजिटल युगात या बांधवांसाठी विशेष तांत्रिक संसाधने, जसे की रिफ्रेशेबल ब्रेल डिस्प्ले, स्क्रीन रीडर आणि विशेष प्रकारचे सॉफ्टवेअर उपलब्ध करून देणे ही काळाची गरज बनली आहे.

या विशेष दिनानिमित्त जगभरातील अनेक सामाजिक संस्था, शाळा, महाविद्यालये आणि स्वयंसेवी संस्था (NGOs) विविध जनजागृती मोहीम आणि कार्यशाळांचे (Workshops) आयोजन करतात. या कार्यक्रमांच्या माध्यमातून लोकांना हे शिकवले जाते की, कर्णबधिर-अंध व्यक्तींना आपल्या दयेची किंवा सहानुभूतीची गरज नाही, तर त्यांना समान संधी आणि आदराची गरज आहे. जर आपण त्यांना योग्य शिक्षण आणि पाठिंबा दिला, तर ते देखील हेलन केलर यांच्याप्रमाणे समाजात एक उत्तम आणि स्वाभिमानी नागरिक म्हणून जगू शकतात.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : 1971 Surrender: ‘ढाक्यात 90,000 पाकिस्तानी सैनिकांच्या पँट लटकत…’; बलुच नेते अख्तर मेंगलनी लष्करप्रमुख आसिम मुनीरची काढली अब्रू

समाजाची जबाबदारी आणि सकारात्मकतेचा संदेश

आंतरराष्ट्रीय कर्णबधिर-अंध दिन हा केवळ एक दिवसाचा उत्सव नाही, तर ती आपल्याला दररोज पाळायची एक मानवी जबाबदारी आहे. आपल्या आसपास असणाऱ्या अशा दिव्यांग व्यक्तींकडे दुर्लक्ष न करता, त्यांना मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी आपण सर्वांनी पुढाकार घेतला पाहिजे. हा दिवस आपल्याला हे शिकवतो की शारीरिक उणिवा असल्या तरी माणसाची इच्छाशक्ती आणि समाजाचा पाठिंबा असेल तर कोणतीही गोष्ट अशक्य नाही. आपल्या मनात त्यांच्याबद्दल आदर आणि सहानुभूती निर्माण करणे, हाच या दिवसाचा खरा यशस्वी संदेश आहे.