ABVP Foundation Day : अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद स्थापना दिवस म्हणजे ‘ज्ञान, शील, एकता’ मंत्रासह विद्यार्थी शक्तीचा जागर

ABVP Foundation Day : अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (एबीव्हीपी) दरवर्षी ९ जुलै रोजी आपला स्थापना दिवस साजरा करते. विद्यार्थ्यांमध्ये देशभक्ती, सामाजिक जाणीव आणि शैक्षणिक सुधारणांना प्रोत्साहन देण्याच्या उद्देशाने १९४९ मध्ये एबीव्हीपीची स्थापना झाली.

• अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (ABVP) दरवर्षी ९ जुलै रोजी आपला स्थापना दिवस साजरा करते, जो ‘राष्ट्रीय विद्यार्थी दिन’ म्हणूनही ओळखला जातो.
• १९४९ मध्ये स्थापन झालेली एबीव्हीपी ही देशातीलच नव्हे तर जगातील सर्वात मोठ्या विद्यार्थी संघटनांपैकी एक म्हणून ओळखली जाते.
• विद्यार्थ्यांमध्ये देशभक्ती, शैक्षणिक सुधारणा आणि नेतृत्व कौशल्य विकसित करण्यात या संघटनेचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे राहिले आहे.

देशातील आणि जगातील सर्वात मोठी विद्यार्थी संघटना असलेल्या अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेचा (ABVP) आज, ९ जुलै रोजी ७७ वा स्थापना दिवस आहे. हा दिवस देशभरात ‘राष्ट्रीय विद्यार्थी दिवस’ (National Students’ Day) म्हणून साजरा केला जातो. महाविद्यालयांच्या कॅम्पसपासून ते राष्ट्रीय पातळीवरील सामाजिक आणि शैक्षणिक बदलांपर्यंत ABVP ने गेल्या सात दशकांहून अधिक काळ घेतलेली झेप थक्क करणारी आहे.

ABVP चा इतिहास आणि स्थापना

भारत स्वतंत्र झाल्यानंतर देशाला एका नव्या आणि सकारात्मक ऊर्जेची गरज होती. याच उद्देशाने, ९ जुलै १९४९ रोजी अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेची अधिकृत नोंदणी करण्यात आली. स्वामी विवेकानंद यांच्या विचारांनी प्रेरित होऊन ‘ज्ञान, शील आणि एकता’ हे ब्रीदवाक्य घेऊन या संघटनेने आपल्या कार्याला सुरुवात केली. प्रा. यशवंतराव केळकर यांना विद्यार्थी परिषदेचे मुख्य शिल्पकार मानले जाते, ज्यांनी संघटनेला वैचारिक आणि संघटनात्मकदृष्ट्या मजबूत केले.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Solar Eclipse 2026: दिवसा होईल संपूर्ण अंधार, रात्री चमकेल आकाश; जाणून घ्या कधी घडणार ‘ही’ दुर्मिळ खगोलीय घटना?

विद्यार्थी शक्ती हीच राष्ट्रशक्ती!

ABVP चे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे, “विद्यार्थी हा उद्याचा नागरिक नसून तो आजचाच नागरिक आहे,” या विचारसरणीवर संघटना काम करते. केवळ शैक्षणिक मागण्यांसाठी आंदोलने करणे इतकेच मर्यादित न राहता, विद्यार्थ्यांमध्ये राष्ट्रभक्ती, सामाजिक जाणीव आणि नेतृत्व गुणांची रुजवणूक करण्याचे काम ही संघटना करते.

विविध आयामांच्या माध्यमातून सामाजिक कार्य

ABVP केवळ कॅम्पस निवडणुकीपुरती मर्यादित नसून, विविध सामाजिक आयामांच्या माध्यमातून ती कार्यरत आहे:

• विकासार्थ विद्यार्थी (SFD): पर्यावरण संवर्धन आणि शाश्वत विकासासाठी काम करते.
• मिशन साहसी: विद्यार्थिनींना आत्मरक्षणाचे धडे देण्यासाठी देशव्यापी मोहीम.
• SEIL (Students’ Experience in Interstate Living): ईशान्य भारतातील विद्यार्थ्यांना देशाच्या इतर भागांशी जोडणारा भावनिक सेतू.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : AITechnology: ‘AI तंत्रज्ञान लीक झालं तर…’ चीनचा अलीबाबा, बाइटडान्सला मोठा इशारा, काय आहे बीजिंगचा मास्टरप्लॅन?

शैक्षणिक सुधारणा आणि आंदोलने

भारतातील शिक्षण व्यवस्थेत आमूलाग्र बदल घडवण्यासाठी, तसेच शैक्षणिक क्षेत्रातील भ्रष्टाचार आणि डाव्या विचारसरणीच्या एकाधिकारशाहीला आव्हान देण्याचे काम ABVP ने केले आहे. आणीबाणीचा काळ असो किंवा ईशान्य भारतातील घुसखोरीचा मुद्दा, ABVP च्या तरुणांनी नेहमीच रस्त्यावर उतरून संघर्ष केला आहे. आज राष्ट्रीय शिक्षण धोरणाच्या (NEP) अंमलबजावणीतही ही संघटना महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.

तरुणांमध्ये नवीन ऊर्जेचा संचार

९ जुलै रोजी होणाऱ्या स्थापना दिन कार्यक्रमांच्या माध्यमातून लाखो तरुणांना देशसेवेची आणि सकारात्मक बदलाची प्रेरणा मिळते. “शिक्षण देशासाठी आणि देश विद्यार्थ्यांसाठी” हा संदेश देत ABVP आजही भारतातील कोट्यवधी तरुणांच्या गळ्यातील ताईत बनून उभी आहे.