
special feature world theatre day 27 march history significance marathi theatre 2026
World Theatre Day 2026 Theme : नाट्यगृह अंधारात बुडालेलं असतं, अचानक ‘तिसरी घंटा’ वाजते आणि पडदा सरकतो… त्या क्षणी समोर उभा असतो तो केवळ एक नट नसून, मानवी आयुष्यातील सुख-दु:खाचा एक जिवंत तुकडा असतो. आज २७ मार्च! जगभरातील रंगकर्मी आणि रसिक प्रेक्षकांसाठी अत्यंत आनंदाचा आणि अभिमानाचा दिवस ‘जागतिक रंगभूमी दिन’ (World Theatre Day). ही केवळ एक कला नाही, तर मानवी अस्तित्वाचा आरसा आहे.
१९६१ मध्ये ‘इंटरनॅशनल थिएटर इन्स्टिट्यूट’ (ITI) ने या दिवसाची मुहूर्तमेढ रोवली. तेव्हापासून दरवर्षी २७ मार्च हा दिवस रंगभूमीची ताकद, तिची सांस्कृतिक अभिव्यक्ती आणि समाजावरील प्रभावाला समर्पित केला जातो. या दिवसाचा मुख्य उद्देश म्हणजे जगभरातील सरकारे, संस्था आणि जनतेला रंगभूमीचे महत्त्व पटवून देणे आणि या कलेला राजाश्रय मिळवून देणे हा आहे. दरवर्षी एका दिग्गज नाट्य कलाकाराची निवड केली जाते, जो जगाला रंगभूमीच्या भविष्याबद्दल आणि शांततेबद्दल संदेश देतो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World War 3 : युद्धविराम म्हणजे आत्महत्या! Saudi Arabia आणि UAE आता थेट मैदानात; अमेरिकेला दिलं विनाशाचं निमंत्रण
नाट्य ही जगातील सर्वात प्राचीन कलांपैकी एक आहे. जेव्हा टीव्ही, इंटरनेट किंवा चित्रपट नव्हते, तेव्हा नाटकच मानवी समाजाचे मनोरंजन आणि प्रबोधन करत होते. ऐतिहासिक काळ असो वा आधुनिक काळ, नाटकाने नेहमीच समाजातील ज्वलंत समस्यांना वाचा फोडली आहे. मग ते मानवी मनातील अंतर्गत संघर्ष असोत, सामाजिक अन्यायाविरुद्धचा लढा असो किंवा प्रेम आणि विरहाची गोष्ट असो; रंगमंचावर जिवंत होणाऱ्या पात्रांमध्ये प्रेक्षक स्वतःला शोधत असतात.
Theatre is more than performance, it is emotion in its purest form. From whispered dialogues to powerful monologues, it reflects the realities we live and the dreams we chase. This World Theatre Day, we honor the artists who turn stories into experiences and stages into worlds of… pic.twitter.com/g9tpemv28W — DD News (@DDNewslive) March 27, 2026
credit – social media and Twitter
आपल्या मराठी मातीचा विचार केला तर, विष्णुदास भावे यांच्यापासून सुरू झालेला हा प्रवास आजही अत्यंत दिमाखात सुरू आहे. संगीत नाटके असोत किंवा प्रायोगिक नाटके, मराठी रंगभूमीने नेहमीच जागतिक स्तरावर आपला ठसा उमटवला आहे. आजही ‘नटसम्राट’ सारखी नाटके पाहताना प्रेक्षकांच्या डोळ्यांत पाणी येते, हेच रंगभूमीच्या ताकदीचे जिवंत उदाहरण आहे. जागतिक रंगभूमी दिनानिमित्त अनेक नाट्यगृहांमध्ये विशेष प्रयोग, चर्चासत्रे आणि कार्यशाळांचे आयोजन करून नव्या पिढीला या कलेकडे आकर्षित केले जाते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Slavery Reparations : ‘आम्ही पैसे देणार नाही!’ ब्रिटनचा आरडाओरडा; पण भारताच्या एका मताने ‘असं’ बदललं जगाचं चित्र
आजच्या डिजिटल युगात ओटीटी प्लॅटफॉर्म आणि सोशल मीडियाशी रंगभूमीला मोठी स्पर्धा करावी लागत आहे. मात्र, प्रत्यक्ष रंगमंचावर कलाकार आणि प्रेक्षक यांच्यात जो जिवंत संवाद घडतो, तो अनुभव कोणताही पडदा देऊ शकत नाही. रंगभूमीला टिकवून ठेवण्यासाठी तरुण कलाकारांनी नवीन तंत्रज्ञान आणि विषयांची जोड देणे आवश्यक आहे. प्रेक्षकांचा मिळणारा प्रतिसादच या कलेचा खरा श्वास आहे.
Ans: दरवर्षी २७ मार्च रोजी रंगभूमीच्या कलेचा प्रचार करण्यासाठी आणि कलाकारांच्या योगदानाचा गौरव करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
Ans: १९६१ मध्ये युनेस्कोशी संबंधित असलेल्या 'इंटरनॅशनल थिएटर इन्स्टिट्यूट' (ITI) ने या दिवसाची स्थापना केली.
Ans: दरवर्षी आयटीआय एका प्रसिद्ध नाट्य तज्ज्ञाला आमंत्रित करते, जो रंगभूमीच्या वर्तमान आणि भविष्यातील भूमिकेवर जगाला उद्देशून एक संदेश लिहितो.