World Soil Day : का साजरा केला जातो हा खास दिवस? जाणून घ्या त्याचा इतिहास आणि महत्त्व

दरवर्षी 5 डिसेंबर हा जागतिक मृदा दिन म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस साजरा करण्यामागचा उद्देश जीवनातील मातीचे महत्त्व समजून घेणे हा आहे. मातीचे संवर्धन जीवनासाठी खूप महत्वाचे आहे.

नवी दिल्ली : जागतिक मृदा दिवस 2024: आज 5 डिसेंबर हा दिवस जगभरात जागतिक मृदा दिन म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस साजरा करण्यामागचा मुख्य उद्देश हा आहे की, सर्वसामान्यांनाही मातीचे महत्त्व कळावे व जागृत व्हावे आणि आपल्या जीवनातील मातीचे महत्त्व समजावे आणि त्याचे संवर्धन का आवश्यक आहे. दरवर्षी 5 डिसेंबर हा जागतिक मृदा दिन म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस साजरा करण्यामागचा उद्देश जीवनातील मातीचे महत्त्व समजून घेणे हा आहे. मातीचे संवर्धन जीवनासाठी खूप महत्वाचे आहे. माती जीवनासाठी महत्त्वाची आहे कारण ती वनस्पतींच्या वाढीस मदत करते. आणि, हे अनेक कीटक आणि प्राण्यांचे राहण्याचे ठिकाण आहे.

अन्न, वस्त्र, निवारा आणि औषध या चार अत्यावश्यक ‘जगण्याच्या’ घटकांचा तो स्रोत आहे. त्यामुळे मृदसंधारण आवश्यक आहे. या कारणास्तव, 5 डिसेंबर रोजी जागतिक मृदा दिन साजरा केला जातो, ज्यामुळे मातीच्या नुकसानाबद्दल जागरुकता निर्माण होते. आज जागतिक मृदा दिनानिमित्त जाणून घेऊया ‘जागतिक मृदा दिन’ साजरा केव्हा आणि का सुरू झाला, या दिवसाचा इतिहास आणि महत्त्व.

जागतिक मृदा दिन कधी साजरा करण्यास सुरुवात झाली?

तज्ज्ञांच्या मते, ‘इंटरनॅशनल सॉईल सायन्स असोसिएशन’ने 2002 मध्ये दरवर्षी 5 डिसेंबर रोजी जागतिक मृदा दिन साजरा करण्याची शिफारस केली होती. अन्न आणि कृषी संघटनेने जागतिक जागरुकता वाढवणारे व्यासपीठ म्हणून थायलंडच्या नेतृत्वाखाली जागतिक मृदा दिनाच्या औपचारिक स्थापनेलाही पाठिंबा दिला. FAO परिषदेने जून 2013 मध्ये जागतिक मृदा दिनाला एकमताने मान्यता दिली आणि 68 व्या संयुक्त राष्ट्र महासभेत त्याचे अधिकृत पालन करण्याची विनंती केली. यानंतर डिसेंबर 2013 मध्ये 68 व्या अधिवेशनात संयुक्त राष्ट्र महासभेने (UNO) 5 डिसेंबर हा दिवस ‘जागतिक मृदा दिन’ म्हणून साजरा करण्याची घोषणा केली. पहिला ‘जागतिक मृदा दिन’ 5 डिसेंबर 2014 रोजी साजरा करण्यात आला.

नवराष्ट्र विशेष बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : International Cheetah Day, आजपासून ‘वायू’ आणि ‘अग्नी’ला कुनोच्या जंगलात करता येणार मुक्त संचार

माती दिनाचे महत्त्व काय?

जागतिक मृदा दिन साजरा करण्याच्या मागणीमागे मातीची गरज आणि त्याचे महत्त्व समजून घेणे गरजेचे आहे. हा दिवस साजरा करण्यामागचा उद्देश मृदा संवर्धनाबाबत लोकांना जागरूक करणे हा आहे. सर्व पार्थिव जीवांसाठी मातीला विशेष महत्त्व आहे. माती खनिजे, अन्न आणि जीवनासाठी आवश्यक असलेल्या इतर गोष्टी पुरवते. परंतु सेंद्रिय पदार्थ जमिनीचे नुकसान करतात, ज्यामुळे जमिनीची सुपीकता कमी होते.

नवराष्ट्र विशेष बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा :  भारतीय नौदल दिनाचे पाकिस्तान कनेक्शन काय आहे? जाणून घ्या ‘या’ खास दिवसाचा इतिहास

वर्ष 2024 जागतिक मृदा दिवस थीम

जागतिक मृदा दिवस 2024 ची थीम आहे ‘जमिनीची काळजी घेणे: मापन, निरीक्षण, व्यवस्थापन.’ थीम मातीच्या आरोग्याचे मूल्यांकन आणि प्रभावी निर्णय घेण्यासाठी अचूक माती डेटा आणि माहितीच्या महत्त्वपूर्ण भूमिकेवर जोर देते. मातीचे मोजमाप, निरीक्षण आणि व्यवस्थापनाला प्राधान्य देऊन, आम्ही अन्न सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आणि पर्यावरणीय आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी आवश्यक शाश्वत पद्धती लागू करू शकतो.