बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
International Cheetah Day : आजपासून 'वायू' आणि 'अग्नी'ला कुनोच्या जंगलात करता येणार मुक्त संचार ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
भोपाळ : आंतरराष्ट्रीय चित्ता दिन हा चित्त्यांच्या संवर्धनासाठी आणि त्यांच्या कमी होत चाललेल्या नैसर्गिक अधिवासाबद्दल जागरुकता निर्माण करण्यासाठी साजरा केला जातो. यावेळी कुनो राष्ट्रीय उद्यानातील दोन बिबट्यांना खुल्या जंगलात सोडण्यात येणार आहे. हे पाऊल पर्यावरणीय संतुलन पुनर्संचयित करण्यासाठी आणि जैवविविधता जतन करण्याच्या दिशेने एक प्रमुख पाऊल आहे. चित्तांचे संवर्धन केल्याने केवळ परिसंस्था बळकट होत नाही तर ते मानव आणि निसर्गाच्या सहअस्तित्वाला प्रोत्साहन देते.
चित्ताच्या दिवशी कुनोच्या जंगलातून चांगली बातमी येऊ शकते. जंगलात आग आणि हवा सोडली जाईल. यानंतर कुनोमध्ये पर्यटक मजा करतील. कुनो येथे पर्यटकांना बिबट्याचे दर्शन होणार आहे. अग्नी आणि वायु सोडल्यानंतर इतर बिबट्या सोडण्याचा निर्णय घेतला जाईल.
आंतरराष्ट्रीय चित्ता दिन, 4 डिसेंबर रोजी, चित्ता अग्नी आणि वायु यांना कुनो राष्ट्रीय उद्यानातील खुल्या जंगलात सोडले जाईल. सर्व काही सुरळीत राहिल्यास उर्वरित बिबट्यांचीही टप्प्याटप्प्याने त्यांच्या बंदोबस्तातून सुटका करण्यात येईल. चित्ता जीर्णोद्धार प्रकल्पातील हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे, जे जवळजवळ 70 वर्षांनंतर भारतातील चित्ता लोकसंख्येला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे. हे भव्य प्राणी त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात पाहण्याची अनोखी संधी पर्यटकांना मिळणार आहे.
अर्ध्याहून अधिक शावक आहेत
कुनोमध्ये, 24 बिबट्या, ज्यापैकी निम्मे शावक आहेत, एक वर्षापेक्षा जास्त काळ संरक्षणासाठी कुंटणखान्यात राहत आहेत. अनेक चित्ते मरण पावले आहेत, काही भारतीय परिस्थितीशी जुळवून घेण्यास अडचणीमुळे, आणि काही मृत्यूच्या अज्ञात कारणांमुळे. वंडरिंग पॉ नावाचा चित्ता जंगलात एकटाच होता, परंतु या वर्षी ऑगस्टमध्ये गूढ परिस्थितीत मृतावस्थेत सापडला होता. त्यांचा मृत्यू हा मोठा धक्का होता आणि उर्वरित २४ बिबट्यांना जंगलात सोडण्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले होते.
नवराष्ट्र विशेष बातम्या : Indian Navy Day, भारतीय नौदल दिनाचे पाकिस्तान कनेक्शन काय आहे? जाणून घ्या ‘या’ खास दिवसाचा इतिहास
पण 2024 चा चित्ता दिवस आनंदाचा किरण घेऊन येणार आहे. राजेश गोपाल यांच्या अध्यक्षतेखालील सुकाणू समिती 3 डिसेंबरला कुनोला भेट देणार आहे. त्यात बिबट्या सोडण्याच्या अंतिम तयारीचा आढावा घेतला जाईल. संरक्षित वेढ्यांपासून जंगलात सुरळीत संक्रमणासाठी सर्व उपकरणे, सुरक्षितता आणि सुरक्षा उपाय योजलेले आहेत याची समिती खात्री करेल.
International Cheetah Day ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
अग्नि आणि वायू सर्वात मजबूत आहेत
अग्नी आणि वायु हे सर्वात वेगवान आणि बलवान चित्तांपैकी आहेत, म्हणून त्यांची मार्गदर्शक म्हणून निवड केली जाते. ते त्यांच्या नवीन वातावरणाशी चांगले जुळवून घेतील याची खात्री करण्यासाठी जंगलात त्यांचे बारकाईने निरीक्षण केले जाईल. अधिका-यांनी सांगितले की पर्यटकांना त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात हे भव्य प्राणी पाहण्याची अनोखी संधी मिळेल.
नवराष्ट्र विशेष बातम्या : Wildlife Conservation Day, निसर्ग आणि मानव यांच्यातील समतोल राखण्याचा संदेश देणारा दिवस
बिबट्या पाहण्याची संधी मिळेल
पूर्वीच्या चीता रिलीजच्या विपरीत, जेथे अभ्यागत केवळ दुरूनच वेगवान चित्ता पाहण्यास सक्षम होते, खुले जंगल त्यांच्या सुरक्षिततेसाठी नियंत्रित वातावरणात असले तरी ते जवळून पाहण्याची संधी देऊ शकते. भाग्यवान लोक देखील बिबट्याची शिकार करताना पाहू शकतात.
70 वर्षांनंतर बिबट्या दिसणार
चित्तांना जंगलात सोडणे हा चित्ता जीर्णोद्धार प्रकल्पातील मैलाचा दगड ठरेल. 70 वर्षांनंतर जंगली चित्ता लोकसंख्येचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी हे महत्त्वाचे आहे. अनेक बिबट्यांचा मृत्यू हा चिंतेचा विषय ठरला आहे. काही मृत्यू भारतीय परिस्थितीशी जुळवून घेण्याच्या अडचणीमुळे झाले, तर काही अस्पष्ट राहिले. पवनच्या गूढ मृत्यूमुळे लोकांची चिंता वाढली होती.
हे चित्ता जीर्णोद्धार प्रकल्पासाठी एक टर्निंग पॉइंट आहे, भारतातील चित्ता लोकसंख्येला पुनरुज्जीवित करण्याचा प्रयत्न. सुकाणू समिती चित्त्यांचे जंगलात यशस्वी संक्रमण सुनिश्चित करण्यासाठी आवश्यक ती सर्व व्यवस्था करण्यासाठी वचनबद्ध आहे.
