३६,००० किलोमीटर उंचीवरून रशियाच्या इलेक्ट्रो-एलने टिपली पृथ्वी! अंतराळातून दिसतोय भारत हिरवागार

रशियन अंतराळ संस्थेने पृथ्वीचे एक अद्भुत छायाचित्र शेअर केले असून त्यात भारत हिरवागार दिसत आहे. ३६,००० किमी उंचीवरून टिपलेल्या या प्रतिमेमुळे अंतराळातून पृथ्वीचा वेगळाच नजारा समोर आला आहे.

• रोस्कोस्मॉसने इलेक्ट्रो-एल उपग्रहाद्वारे पृथ्वीचे मल्टीस्पेक्ट्रल छायाचित्र प्रसिद्ध केले आहे.
• हा उपग्रह सुमारे ३६,००० किमी उंचीवर भूस्थिर कक्षेत राहून पृथ्वीवर सतत नजर ठेवतो.
• १० स्पेक्ट्रल बँड्समुळे हवामान अंदाज, आपत्ती व्यवस्थापन आणि बचाव कार्यांसाठी अचूक माहिती मिळते.

रशियन अंतराळ संस्था रोस्कोस्मॉसने त्यांच्या इलेक्ट्रो-एल जल-हवामान उपग्रहाने टिपलेले पृथ्वीचे एक लक्षवेधी नवीन छायाचित्र प्रसिद्ध केले आहे. त्या चित्तथरारक प्रतिमांमध्ये अंतराळातून भारत हिरवागार चमकताना दिसत आहे. इलेक्ट्रो-एल हे एक अंतराळ-आधारित हवामान-निरीक्षण यंत्र आहे, जे आपल्या ग्रहावर कायमस्वरूपी, न डगमगता नजर ठेवण्यासाठी तयार केले आहे. इलेक्ट्रो-एल हा एक रशियन हवामान उपग्रह आहे जो भूस्थिर कक्षेत तैनात आहे.

iPhone आणि iPad यूजर्ससाठी मोठं सरप्राईज! हा जबरदस्त गेम अखेर लाँच, आता मोबाईलवरच अनुभवा कन्सोलसारखा थरार

इलेक्ट्रो-एल पृथ्वीच्या विषुववृत्तापासून सुमारे ३६,००० किलोमीटर उंचीवर एका निश्चित बिंदूवर स्थिर असतो आणि ग्रहाच्या परिवलनाच्या (रोटेशन) अगदी समान गतीने फिरतो. जणू तो एका पहारेकऱ्याप्रमाणे आपली भूमिका बजावत असतो. तो कधीही हलत नाही.  (फोटो सौजन्य – X) 

रोस्कोस्मॉसने प्रसिद्ध केलेले हे छायाचित्र मल्टीस्पेक्ट्रल स्कॅनिंग डिव्हाइस वापरून घेण्यात आले आहे. हा एक असा कॅमेरा आहे जो एकाच वेळी अनेक प्रकारचे प्रकाश पाहू शकतो. त्याच्या दृष्टिक्षेपात हिंद महासागरासोबतच युरेशिया, आफ्रिका, ऑस्ट्रेलिया आणि अंटार्क्टिका यांचा समावेश आहे. इलेक्ट्रो-एल हा उपग्रह जगाला तुमच्या डोळ्यांप्रमाणे पाहत नाही. तो १० स्पेक्ट्रल बँड्समध्ये प्रतिमा टिपतो, जे वेगवेगळ्या तरंगलांबीवरील प्रकाशाचे चॅनल्स आहेत.

इलेक्ट्रो-एलची वैशिष्ट्ये

• उपग्रहाद्वारे तयार केलेल्या प्रतिमांचे रिझोल्यूशन प्रति पिक्सेल एक ते चार किलोमीटरपर्यंत असते.
• या तपशिलाच्या पातळीमुळे हा सर्वात सुस्पष्ट पृथ्वी-निरीक्षण उपग्रहांपैकी एक आहे. हवामान
• गोळा केलेली माहिती रशियावी हवामान संस्था असलेल्या रोशायड्रोमेटच्या संरचनांना पाठवली जाते.
• त्यात प्लॅनेटा रिसर्च सेंटर आणि फेडोरोव्ह इर्नस्टट्यूट ऑफ अप्लाइंड जिओफिजिक्स यांचा समावेश आहे.

बँक खात्यांची सुरक्षा धोक्यात? निर्मला सीतारमण यांनी दिला इशारा, AI मुळे वाढली चिंता

• जिये तिचा उपयोग हवामानाचा अंदाज तयार करण्यासाठी व आपत्कालीन परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यासाठी केला जातो.
• इलेक्ट्रो उपग्रह, आंतरराष्ट्रीय उपग्रह शोध आणि बचाव प्रणालीच्या आपत्कालीन बीकन्समधून येणारे संकेतदेखील प्रसारित करतात.
• त्यामुळे शोध आणि बचाव सेवांना संकटकालीन संकेतांना अधिक प्रभावीपणे प्रतिसाद देण्यास मदत होते.

रशियाच्या ‘इलेक्ट्रो-एल’ उपग्रहाने टिपलेले पृथ्वीचे संपूर्ण बिंब दृश्य, ज्यामध्ये भारतीय उपखंड मध्यभागी दिसत असून, त्याच्या खाली श्रीलंका स्पष्टपणे नजरेस पडते आणि या सर्वाभोवती हिंदी महासागराचे गडद, निळे पाणी पसरलेले आहे.

पॅसिफिक महासागर आणि आग्नेय आशियावर केंद्रित असलेल्या या दृश्यात, ‘इलेक्ट्रो-एल’ उपग्रहाने फिलिपाइन्स द्वीपसमूहाचा गडद हिरवा रंग आणि ऑस्ट्रेलियाचा गंज-लाल रंगाचा अंतर्भाग तसेच खुल्या महासागरावरील विशाल वादळी प्रणाली टिपल्या आहेत.